ugamedia

Eenvoudige bloedtest voorspelt risico op ernstige leverziekten

Onderzoekers van het Karolinska Institutet hebben samen met collega’s uit Finland en het VK een nieuwe methode ontwikkeld om het risico op ernstige leverziekten, zoals cirrose en leverkanker, vroegtijdig te voorspellen. De resultaten zijn gepubliceerd in The BMJ. De methode, het zogeheten CORE-model, combineert leeftijd, geslacht en drie standaard leverenzymen (AST, ALT en GGT) die al routinematig in bloedonderzoeken worden gemeten. Bij een studie onder meer dan 480.000 mensen in Stockholm bleek het model in 88% van de gevallen te voorspellen wie wel of geen leverziekte zou ontwikkelen – aanzienlijk beter dan de huidige FIB-4 methode. Het doel is om …

Lees meer

Suikerhoudende frisdranken beïnvloeden de psyche via de darm

Een nieuwe studie met deelname van het Deutsches Zentrum für Diabetesforschung (DZD) levert overtuigend bewijs dat suikerhoudende frisdranken niet alleen een negatieve invloed hebben op de stofwisseling, maar ook op de mentale gezondheid – vooral bij vrouwen. Deze effecten lijken te worden gemedieerd door veranderingen in het darmmicrobioom. Bekend is dat regelmatige consumptie van frisdrank het risico op obesitas, type 2 diabetes, hart- en vaatziekten en kanker verhoogt. Nu laten steeds meer onderzoeken zien dat frisdrank ook samenhangt met psychische aandoeningen. Tot nu toe was echter onduidelijk of er een directe relatie is met een depressieve stoornis (MDD) en welke …

Lees meer

Regelmatige beweging ‘herschikt’ hartzenuwen verschillend aan linker- en rechterzijde

Regelmatige lichaamsbeweging versterkt niet alleen het hart, maar verandert ook de zenuwen die het hart aansturen. Onderzoekers van de University of Bristol hebben ontdekt dat matige aerobe training de zenuwclusters die het hart controleren op een verschillende manier beïnvloedt aan de linker- en rechterzijde. Deze bevindingen, gepubliceerd in Autonomic Neuroscience, kunnen leiden tot gerichtere behandelingen voor hartritmestoornissen, angina (pijn op de borst) en het stressgerelateerde ‘gebroken-hart-syndroom’. Belangrijkste resultaten Bij ratten die 10 weken trainden, nam het aantal zenuwcellen (neuronen) in de rechterkant van het hart-gerelateerde zenuwcluster vier keer zo sterk toe als bij ongetrainde dieren. Aan de linkerkant werden de neuronen …

Lees meer

Junkfood brengt het geheugen in gevaar

Nieuw onderzoek van de UNC School of Medicine (gepubliceerd in Neuron) laat zien dat junkfood al binnen enkele dagen de geheugenfunctie kan verstoren. Een vetrijk dieet maakt bepaalde hersencellen in de hippocampus – de zogeheten CCK-interneuronen – overactief doordat de hersenen minder goed glucose opnemen. Dit verstoort direct de geheugenprocessen, nog voordat gewichtstoename of diabetes optreden. Het goede nieuws: het herstellen van de glucosebalans in de hersenen of simpele interventies zoals vastenperiodes na junkfood-inname kunnen de geheugenproblemen weer omkeren. Dit wijst erop dat voeding een directe invloed heeft op hersengezondheid en dat aanpassingen in dieet een belangrijke rol kunnen spelen …

Lees meer

Longkanker herprogrammeert afweercellen al in het beenmerg

Longtumoren ondermijnen het afweersysteem eerder dan gedacht. Onderzoekers van de Icahn School of Medicine at Mount Sinai tonen in Nature aan dat voorlopercellen van afweercellen in het beenmerg al door tumoren worden beïnvloed om later kankergroei te bevorderen. Tot nu toe werd aangenomen dat immuuncellen pas “omgeschakeld” werden zodra ze het tumorweefsel bereikten. De nieuwe studie laat zien dat deze herprogrammering al in het beenmerg begint. Daardoor is vroeg ingrijpen mogelijk een effectievere strategie om immuunsuppressie te voorkomen en behandelingen zoals immunotherapie te versterken. Een sleutelrol speelt het eiwit NRF2, dat cellen helpt bij stress. Tumor-invloeden herdraden dit eiwit in …

Lees meer

Mensen met vergelijkbare autistische trekken voelen zich sterker verbonden

Mensen met vergelijkbare niveaus van autistische trekken voelen zich sterker tot elkaar aangetrokken en vertonen unieke hersensynchronisatie tijdens gesprekken. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Tianjin Normal University, gepubliceerd in Biological Psychiatry. De studie onderzocht groepsgesprekken en liet zien dat sociale verbinding niet alleen afhangt van individuele vaardigheden, maar vooral van de match tussen gesprekspartners. Wanneer meningen overeenkwamen, voelden deelnemers zich meer verbonden, en hersenactiviteit liep synchroon. “Dit onderzoek benadrukt dat communicatie bij autisme niet enkel een tekort is, maar dat afstemming en context cruciaal zijn,” zegt hoofdonderzoeker dr. Xuejun Bai. “Door omgevingen beter te structureren kunnen we sociale vermoeidheid …

Lees meer

Nieuwe slimme pleister leest je gezondheid uit zweet

Onderzoekers van KAIST hebben een slimme, flexibele pleister ontwikkeld die je alleen maar op de huid hoeft te plakken om je gezondheid te meten. In plaats van bloed af te nemen, vangt de pleister zweet op en analyseert dit direct met behulp van licht en slimme technologie. De pleister kan tegelijk meerdere stoffen meten, zoals urinezuur, melkzuur en tyrosine, die iets zeggen over je conditie, voeding en ziekte­risico’s. Proeven met mensen lieten zien dat de resultaten betrouwbaar zijn en zelfs door kunstmatige intelligentie verder kunnen worden verbeterd. Volgens de onderzoekers kan deze uitvinding in de toekomst helpen bij het volgen …

Lees meer

Luchtvervuiling verergert de ziekte van Alzheimer

Een nieuwe studie van de Universiteit van Pennsylvania toont aan dat luchtvervuiling Alzheimer kan verergeren. Bij meer dan 600 hersenonderzoeken na overlijden zagen onderzoekers dat mensen die minstens één jaar in gebieden met hogere niveaus van fijnstof (PM2.5) woonden, meer amyloïde plaques en tau-kluwens hadden en sneller geheugen- en functieverlies ervoeren. Elke toename van 1 microgram PM2.5 per kubieke meter vergrootte de kans op ernstiger Alzheimer-afwijkingen met 19%. Link  

Kinderen met ADHD hebben kleinere hersenvolumes frontotemporale gebieden

Onderzoekers uit Japan hebben een nieuwe methode ontwikkeld, de travelling-subject (TS) harmonisatie, om meetfouten in MRI-scans van kinderen met ADHD te verminderen. Traditionele MRI-studies naar ADHD laten vaak tegenstrijdige resultaten zien door verschillen in apparaten en locaties. Met de TS-methode, waarbij dezelfde personen op meerdere scanners zijn onderzocht, konden de onderzoekers deze variatie corrigeren. De studie toonde aan dat kinderen met ADHD kleinere hersenvolumes hebben in frontotemporale gebieden, die belangrijk zijn voor informatieverwerking en emotionele controle. Dit kan helpen bij een betrouwbaardere en vroegere diagnose van ADHD en bij het ontwikkelen van meer gepersonaliseerde behandelingen. Link  

Het effect van koffie op je slaap

Caffeïne blokkeert het slaapbevorderende stofje adenosine en kan zo de slaap verstoren, vooral diepe NREM-slaap en REM-slaap. Minder cafeïne drinken kan leiden tot een “rebound”: meer totale slaap en meer REM-slaap, de fase waarin dromen ontstaan. Daardoor kunnen dromen levendiger en beter herinnerd worden. Hoewel er weinig direct bewijs is dat minder cafeïne levendige dromen veroorzaakt, bestaat er een plausibel verband via verbeterde slaapkwaliteit. Voor beter slapen is het vooral belangrijk om cafeïne minimaal 8 uur voor bedtijd te vermijden. Link


© 2026 - UGA media