Nieuwsoverzicht 11 november 2026



Kunstmatige intelligentie voorspelt risico op tandbederf op basis van sociale factoren

Een internationaal onderzoeksteam ontwikkelde een AI-model om te voorspellen welke bevolkingsgroepen een verhoogd risico hebben op tandbederf. De onderzoekers gebruikten bredere sociale determinanten van gezondheid in plaats van uitsluitend individuele klinische gegevens. De bevindingen, gepubliceerd in Caries Research, kunnen helpen bij het gerichter inzetten van preventieve tandheelkundige zorg.

FDA verplicht waarschuwing voor mogelijk blijvend gezichtsverlies bij GLP-1-medicijnen

Volgens een artikel van ZeroHedge verplicht de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA fabrikanten van GLP-1-geneesmiddelen om te waarschuwen voor een mogelijk verhoogd risico op een ooginfarct. Het gaat om middelen zoals Ozempic, Wegovy, Mounjaro en Zepbound. Deze aandoening kan leiden tot plotseling en blijvend gezichtsverlies aan één oog. De waarschuwing betreft een mogelijk ernstig maar zeldzaam risico.

Suikerconsumptie in vroege kinderjaren mogelijk verschillend van invloed op lichaamssamenstelling

Een nieuwe studie onderzoekt het verband tussen blootstelling aan suiker tijdens de vroege kinderjaren en de latere lichaamssamenstelling. De resultaten suggereren dat deze samenhang kan verschillen per ontwikkelingsfase en tussen jongens en meisjes. De bevindingen uit een kleinere groep kinderen bij wie lichaamssamenstelling met DXA werd gemeten, zijn voorlopig. Het onderzoek is als preprint gepubliceerd en moet nog onafhankelijk worden beoordeeld.

Nieuwe methode stimuleert afvalverwijdering uit hersenen tijdens het wakker zijn

Onderzoekers van de Universiteit van Oulu onderzochten bij 29 gezonde volwassenen een behandeling met bloeddrukverlagende medicatie en ritmische lichaamstrillingen. Na afloop werden hogere bloedconcentraties van onder andere bèta-amyloïd en GFAP gevonden. MRI-scans lieten daarnaast veranderingen zien in de stroming van hersenvloeistof. Volgens de onderzoekers kan de methode mogelijk de natuurlijke afvoer van afvalstoffen uit de hersenen stimuleren en aanknopingspunten bieden voor Alzheimeronderzoek.

Verstoorde darmflora mogelijk schakel tussen diabetes type 2 en aderverkalking

Een wetenschappelijke publicatie bespreekt hoe veranderingen in het darmmicrobioom kunnen bijdragen aan zowel diabetes type 2 als aderverkalking. Een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand, ontstekingsreacties en door bacteriën geproduceerde stoffen kunnen de insulinegevoeligheid en vetstofwisseling beïnvloeden. Ook kunnen deze processen gevolgen hebben voor de gezondheid van bloedvaten. De beschreven mechanismen bieden mogelijke aanknopingspunten voor toekomstig onderzoek naar preventie en behandeling.

Laat eten en laat slapen gekoppeld aan meer metabole gezondheidsrisico’s bij obesitas

Onderzoekers van UTHealth Houston ontdekten dat mensen met obesitas die laat eten en laat naar bed gaan vaker risicofactoren voor het metabool syndroom vertonen. Deze leefgewoonten hangen samen met veranderingen in darmbacteriën, een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand en ontstekingsreacties. Daardoor kunnen mogelijk ook het risico op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten toenemen. Het onderzoek beschrijft verbanden en bewijst geen rechtstreeks oorzakelijk effect.

Onderzoeker bekritiseert Stanford-studie die 98% minder aan long covid toegeschreven aandoeningen vond

Walter M. Chesnut bekritiseert een studie in PNAS waarin 14,4 miljard verzekeringsclaims van ongeveer 245 miljoen Amerikanen werden geanalyseerd. Bij gebruik van PCR-negatieve patiënten als controlegroep daalde het aantal statistisch aan COVID-19 toegeschreven aandoeningscategorieën van 286 naar vijf. Chesnut stelt dat deze vergelijking problematisch kan zijn omdat mensen met een negatieve test eerder besmet kunnen zijn geweest. Volgens hem kan de onderzoeksopzet daardoor bepaalde langdurige gezondheidseffecten onderschatten.

Medische codeur beschrijft ernstige ziektegevallen die zij na introductie van mRNA-vaccins waarnam

Een medische codeur die zich Zoe noemt, vertelt in een interview met Children’s Health Defense over ernstige ziektegevallen die zij in ziekenhuisdossiers zou hebben gezien na de introductie van mRNA-coronavaccins. Zij noemt onder andere epileptische aanvallen, hersenontstekingen, bloedstolsels, beroertes en meervoudig orgaanfalen. Volgens haar betroffen sommige gevallen voorheen gezonde jongvolwassenen. De getuigenis bevat persoonlijke waarnemingen en toont niet aan dat de beschreven aandoeningen door vaccinatie werden veroorzaakt.

Meer Amerikanen weten dat alcoholgebruik het risico op kanker verhoogt

Een landelijke enquête van het Annenberg Public Policy Center laat zien dat 58% van de Amerikaanse volwassenen weet dat regelmatig alcoholgebruik het risico op kanker verhoogt. Dat is vijf procentpunten meer dan bij een vergelijkbare meting in februari 2026. De stijging is volgens de onderzoekers statistisch significant. De resultaten laten zien dat de bekendheid met alcohol als risicofactor voor kanker is toegenomen.

AI kan smartwatch-ECG gebruiken om verminderde hartpompfunctie op te sporen

Een Zuid-Koreaanse studie onder ruim 2.200 volwassenen onderzocht of kunstmatige intelligentie ECG-gegevens van smartwatches kan analyseren om een verminderde hartpompfunctie te herkennen. De onderzoekers gebruikten Apple Watches en Samsung Galaxy Watches en vonden bij ongeveer 9% van de deelnemers verschillende uitslagen tussen de apparaten. Herhaalde metingen verminderden het aantal foutpositieve resultaten met 50%, maar misten ook twee extra gevallen van verminderde hartfunctie. De technologie kan mogelijk helpen bepalen wie aanvullend hartonderzoek nodig heeft.

Online zoeken naar gezondheidsinformatie gekoppeld aan meer ziekteangst

Onderzoekers van Troy University bestudeerden bij 157 Amerikaanse volwassenen het verband tussen online zoeken naar gezondheidsinformatie en ziekteangst, ook wel cyberchondrie genoemd. Vooral gezondheidsbewustzijn, internetverslaving en sociaal opgelegd perfectionisme bleken samen te hangen met sterkere gezondheidsgerelateerde angst. De bevindingen suggereren dat persoonlijke eigenschappen en internetgedrag een rol spelen bij de ontwikkeling of instandhouding van deze klachten.

Nieuw apparaat verwijdert bloedstolsels uit longslagaders via katheter

Onderzoekers van de University of Michigan ontwikkelden het Hēlo Thrombectomy System voor het verwijderen van bloedstolsels uit longvaten. Het apparaat gebruikt zuigkracht om een stolsel aan te trekken en een bewegend mechanisme om het uit te rekken en dunner te maken. Vervolgens wordt het stolsel via een katheter verwijderd. Het systeem heeft volgens de universiteit toestemming van de Amerikaanse FDA gekregen voor medische toepassing.

Autistische kinderen vertonen andere ontwikkeling van hersensignalen bij gezichtsherkenning

Onderzoekers van de University of Houston en Yale University analyseerden hersenactiviteit bij bijna vierhonderd autistische kinderen tijdens het bekijken van gezichten. De hersensignalen die betrokken zijn bij gezichtsverwerking bleken bij autistische kinderen minder duidelijk van andere signalen te onderscheiden. Bij neurotypische kinderen nam de specialisatie van deze hersenprocessen met het ouder worden toe, terwijl bij autistische kinderen een ander ontwikkelingspatroon werd gevonden. De resultaten bieden nieuwe inzichten in verschillen in sociale informatieverwerking.

Journalist onderzoekt snelle opkomst van Casey en Calley Means binnen MAHA-beweging

Onderzoeksjournalist Debbie Lerman bespreekt de snelle politieke opkomst van Casey en Calley Means binnen de Amerikaanse beweging Make America Healthy Again (MAHA). Zij onderzoekt hun zakelijke achtergronden en hun betrokkenheid bij de samenwerking tussen Donald Trump en Robert F. Kennedy Jr. Volgens Lerman verschuiven broer en zus de aandacht van coronabeleid en vermeende vaccinatieschade naar chronische ziekten, voeding en stofwisselingsproblemen. Het artikel bevat haar interpretatie van politieke ontwikkelingen binnen de beweging.

MIT ontdekt hoe theta-hersengolven denkprocessen helpen organiseren

Neurowetenschappers van het Massachusetts Institute of Technology onderzochten de hersenactiviteit tijdens een taak waarbij deelnemers informatie moesten categoriseren. Zij ontdekten dat theta-hersengolven, relatief langzame elektrische ritmes, verschillende cognitieve processen helpen coördineren. De golven beïnvloedden op dynamische wijze de timing en samenwerking tussen hersengebieden. De bevindingen bieden nieuwe inzichten in de organisatie van aandacht, informatieverwerking en besluitvorming.

Milieuorganisatie bekritiseert EPA vanwege PFAS-pesticiden en toelating van dicamba

Een Amerikaanse milieuorganisatie bekritiseert de goedkeuring van twee PFAS-houdende pesticiden en het onkruidbestrijdingsmiddel dicamba door de Amerikaanse EPA. Volgens de organisatie kan dicamba overwaaien naar aangrenzende landbouwgebieden en schade veroorzaken aan gewassen. Ook wijst zij op eerdere rechterlijke uitspraken tegen toelatingen van dicamba in 2020 en 2024. De organisatie uit daarnaast zorgen over mogelijke belangenverstrengeling vanwege de eerdere lobbyactiviteiten van een betrokken EPA-functionaris.

Historische tijdlijn uit 1881 brengt Bijbelse en wereldgeschiedenis samen

De Synchronological Chart van Sebastian C. Adams uit 1881 brengt de geschiedenis van oude beschavingen, Bijbelse gebeurtenissen en de moderne wereld samen op één chronologische kaart. De oorspronkelijke tijdrekening is mede gebaseerd op de chronologie van aartsbisschop Ussher, die de schepping op 4004 voor Christus dateerde. Een moderne digitale versie bevat 3.341 vermeldingen en dertig rondleidingspunten, met aanvullende informatie uit historische bronnen en Wikidata. De oorspronkelijke kaart is ook beschikbaar via de David Rumsey Map Collection op Wikimedia Commons.

Nieuwe SARS-CoV-2-varianten worden minder goed herkend door naïeve menselijke B-cellen

Een video bespreekt onderzoek van het Fred Hutchinson Cancer Center naar de herkenning van SARS-CoV-2-varianten door naïeve menselijke B-cellen. Onderzoekers gebruikten bloedmonsters van vóór de pandemie en ontdekten dat varianten zoals XBB.1.5 en KP.2 minder goed werden herkend dan het oorspronkelijke virus. Bij KP.2 was de herkenning van het receptorbindende domein ongeveer driemaal lager. Volgens het onderzoek werd dezelfde afname niet bij muizen gevonden, wat wijst op verschillen tussen het menselijke en dierlijke antilichaamrepertoire.

Video bespreekt slaaptekort, hersengezondheid en mogelijke invloed van elektromagnetische velden

John Nolan bespreekt hoe chronisch slaaptekort het geheugen, de concentratie en de mentale veerkracht kan beïnvloeden. Hij verwijst naar onderzoek over de hippocampus, de vorming van zenuwcellen en het verwijderen van afvalstoffen zoals bèta-amyloïd tijdens de slaap. Daarnaast suggereert hij dat elektromagnetische velden van 5G en wifi doelbewust zouden kunnen worden ingezet om de slaap van mensen te verstoren. Hij erkent dat hij voor deze laatste bewering geen bewijs heeft.

Arts pleit voor krachttraining en voldoende voeding bij vrouwen tijdens de menopauze

Dr. Stephanie Estima bespreekt waarom vrouwen, vooral tijdens de overgang en menopauze, volgens haar meer aandacht zouden moeten besteden aan krachttraining en dagelijkse beweging. Zij stelt dat langdurige calorierestrictie kan leiden tot aanpassingen van de stofwisseling en een lager energieverbruik. Koolhydraten uit onder andere aardappelen, rijst, pasta en brood kunnen volgens haar belangrijk zijn voor energie, spierherstel, stemming en slaap. Ze adviseert een voedingspatroon met voldoende eiwitten en koolhydraten in combinatie met regelmatige krachttraining.

Video verbindt nachtelijk plassen met hoge insulinespiegels en vochtophoping

Een video bespreekt de theorie dat verhoogde insulinespiegels kunnen bijdragen aan het vasthouden van zout en vocht, waardoor ’s nachts meer urine wordt geproduceerd. Volgens de spreker kan vocht zich overdag ophopen in de benen en tijdens het liggen via de nieren worden uitgescheiden. Hij adviseert koolhydraatbeperking, niet meer eten na het avondeten en een ketogeen voedingspatroon met twee maaltijden per dag. Nachtelijk plassen kan echter verschillende oorzaken hebben en het is niet aangetoond dat deze aanpak de klachten binnen één nacht betrouwbaar verhelpt.

Slechtziendheid en blindheid komen vaker voor bij ouderen in verpleeghuizen

Een artikel in Review of Optometry bespreekt de hogere prevalentie van slechtziendheid en blindheid onder ouderen die in verpleeghuizen wonen. In vergelijking met zelfstandig wonende ouderen hebben bewoners van zorginstellingen vaker ernstige visuele beperkingen. Dit kan gevolgen hebben voor hun zelfstandigheid, mobiliteit en dagelijks functioneren. De aangeleverde tekst bevat geen specifieke cijfers over de omvang van deze verschillen.

Duitsland erkent volgens onderzoek dertien gevallen van coronavaccinatieschade bij minderjarigen

Volgens het Duitse medium Multipolar zijn in dertien deelstaten 172 aanvragen ingediend voor erkenning van mogelijke coronavaccinatieschade bij minderjarigen. Daarvan werden dertien aanvragen goedgekeurd, 131 afgewezen en 26 waren nog in behandeling. Onder de erkende aandoeningen bevinden zich hartspierontsteking en hartzakjesontsteking. Het medium schat het totale aantal aanvragen in Duitsland op ongeveer 280, maar kon daadwerkelijke maandelijkse schadevergoedingen niet bevestigen.

Studie vindt hogere aluminiumconcentraties in hersenweefsel bij Alzheimer, MS en autisme

Een studie van Christopher Exley en Elizabeth Clarkson, gepubliceerd in Scientific Reports in 2020, vergeleek aluminiumconcentraties in hersenweefsel van mensen zonder bekende neurologische aandoening met die van patiënten met Alzheimer, multiple sclerose en autisme. Bij de controlegroep bevatte ongeveer 80% van de monsters minder dan één microgram aluminium per gram droog weefsel. In de onderzochte ziektegroepen werden statistisch significant hogere concentraties gevonden, met gemiddelde waarden rond 2,8 tot 3,2 microgram per gram bij bepaalde groepen. De resultaten tonen verschillen in aluminiumconcentraties, maar bewijzen niet dat aluminium deze aandoeningen veroorzaakt.

Onderzoekers betwisten menselijke bijdrage aan recente CO₂-stijging op basis van koolstofisotopen

Een artikel van The Climate Skeptic bespreekt onderzoek van Willie Soon en Jonathan Cohler waarin zij stellen dat fossiele brandstoffen mogelijk slechts 0 tot 26% van de recente atmosferische CO₂-stijging verklaren. Zij baseren hun berekeningen op koolstofisotopen en verwijzen onder andere naar historische gegevens uit een Caribische zeespons. Volgens de auteurs zou het grootste deel van de stijging uit natuurlijke bronnen afkomstig zijn. Hun conclusie wijkt sterk af van de gangbare wetenschappelijke verklaring dat menselijke uitstoot verantwoordelijk is voor de waargenomen toename.

Genetische variant verbindt vaatverstijving mogelijk met hoger Alzheimer-risico

Onderzoekers van Rutgers University–Newark ontdekten dat een genetische variant die wordt aangetroffen bij mensen van Afrikaanse afkomst mogelijk het verband tussen vaatverstijving en Alzheimer versterkt. Volgens de onderzoekers kunnen veranderingen in de gezondheid van de bloedvaten invloed hebben op het risico op cognitieve achteruitgang. De bevindingen suggereren dat het verbeteren van de vaatgezondheid mogelijk ook voordelen kan hebben voor de hersengezondheid. Verder onderzoek moet uitwijzen hoe dit genetische mechanisme precies werkt.