Onderzoek laat zien dat een maaltijd met snel opneembare koolhydraten, zoals geraffineerd zetmeel en suiker, enkele uren later kan leiden tot een lagere bloedsuikerspiegel, meer honger en verhoogde activiteit in de nucleus accumbens, een hersengebied dat betrokken is bij beloning en motivatie. Deze verschillen ontstonden ondanks een vergelijkbare hoeveelheid calorieën, voedingsstoffen en smaak. De bevindingen suggereren dat de snelheid van koolhydraatopname invloed kan hebben op eetlust en trek in voedsel.
Blootstelling aan bosbrandrook tijdens zwangerschap gekoppeld aan hoger risico op autisme
Een onderzoek onder leiding van Rutgers University vond een verband tussen blootstelling aan fijnstof uit bosbrandrook tijdens de zwangerschap en een verhoogde kans op een autismediagnose bij kinderen. De sterkste verbanden werden waargenomen bij blootstelling tijdens het tweede en derde trimester. De resultaten suggereren dat luchtvervuiling tijdens de zwangerschap mogelijk een rol speelt bij de ontwikkeling van het zenuwstelsel. Het onderzoek toont een statistisch verband, maar bewijst niet dat bosbrandrook autisme veroorzaakt.
Menselijke leiders en dominante chimpansees vertonen vergelijkbare bereidheid om risico’s te nemen
Onderzoekers van het Max Planck Instituut, de Technische Universiteit Dresden en de Universiteit van Portsmouth ontdekten overeenkomsten tussen risicogedrag bij mensen en chimpansees. Mensen met leidinggevende verantwoordelijkheden beschouwen zichzelf vaker als bereid om risico’s te nemen. Bij chimpansees bleken hooggeplaatste individuen eveneens als risicovoller te worden gezien dan dieren met een lagere sociale positie. Het onderzoek biedt inzichten in de relatie tussen leiderschap, sociale status en risicogedrag.
Draagbare stimulatie van de nervus vagus mogelijk nieuwe behandeling voor depressie
Een wetenschappelijk overzicht in Med-X bespreekt niet-invasieve stimulatie van de nervus vagus via de huid van het oor of de hals. Deze techniek kan invloed hebben op neurotransmitters, ontstekingsprocessen en hersennetwerken die betrokken zijn bij stemming en emoties. Eerste klinische onderzoeken wijzen op een mogelijke vermindering van depressieve klachten. Het beschikbare bewijs is nog beperkt door kleine onderzoeksgroepen en verschillen in behandelmethoden.
Onderzoek legt verband tussen angst voor AI en opvattingen over menselijk gedrag
Onderzoekers van de Universiteit van Bergen onderzochten waarom sommige mensen sterker geloven in scenario’s waarin toekomstige kunstmatige intelligentie zich tegen de mensheid keert. Volgens onderzoeker Simone Grassini hangt deze angst mede samen met de manier waarop mensen het gedrag en de betrouwbaarheid van anderen beoordelen. De bevindingen suggereren dat persoonlijke overtuigingen en sociale verwachtingen invloed hebben op de inschatting van AI-risico’s. Ze zeggen niets definitiefs over de werkelijke kans op dergelijke toekomstscenario’s.
Nieuwe analyses van het gerandomiseerde Noorse CARBFUNC-onderzoek laten zien dat een meer dan verdubbelde inname van verzadigde vetten gedurende twee jaar gepaard ging met gunstige veranderingen in verschillende bloedvetwaarden, zonder een gemelde stijging van apoB. Dit eiwit bevindt zich op bepaalde cholesteroltransporterende deeltjes en is belangrijk bij de beoordeling van cardiovasculair risico. De resultaten tonen dat voedingspatronen verschillende bloedmarkers op uiteenlopende manieren kunnen beïnvloeden. Ze bewijzen niet dat een hoge inname van verzadigd vet op lange termijn geen gezondheidsrisico’s heeft.
Wetenschappers onderzoeken waarom de hersenen de tegenoverliggende lichaamshelft aansturen
Een onderzoek bespreekt de evolutionaire oorsprong van de gekruiste organisatie van het zenuwstelsel, waarbij de linkerhersenhelft voornamelijk de rechterkant van het lichaam aanstuurt en andersom. Volgens de onderzoekers ontstonden veel van deze gekruiste verbindingen al vroeg in de evolutie van gewervelde dieren. De later ontwikkelde neocortex kon voortbouwen op deze bestaande zenuwbanen, waardoor nieuwe hersenfuncties efficiënt werden geïntegreerd zonder het gehele zenuwstelsel opnieuw te organiseren.
Geplande stroomuitval tegen bosbranden gekoppeld aan meer acute luchtwegaandoeningen
Onderzoekers van de Universiteit van Washington onderzochten de gezondheidsgevolgen van geplande stroomonderbrekingen om bosbranden te voorkomen. Volgens hun studie in PLOS Medicine hangen deze maatregelen samen met een verhoogd risico op acute luchtwegaandoeningen. Hoewel het uitschakelen van elektriciteit brandgevaar kan beperken, kunnen de onderbrekingen ook gevolgen hebben voor ventilatie, koeling en medische apparatuur. De bevindingen benadrukken het belang van gezondheidsbescherming bij preventieve stroomuitval.
Onderzoekers zoeken verklaring voor verschillen in verspreiding en vatbaarheid voor griep
Wetenschappers van de Universiteit van Missouri onderzoeken waarom sommige mensen het griepvirus gemakkelijker verspreiden dan anderen en waarom niet iedereen na blootstelling besmet raakt. Het onderzoek richt zich op de biologische factoren die de overdraagbaarheid van het virus en de vatbaarheid voor infectie kunnen beïnvloeden. Een beter begrip van deze verschillen kan bijdragen aan gerichtere preventiemaatregelen en toekomstige behandelingen.
Onderzoekers brengen veroudering van menselijke bloedvaten op celniveau in kaart
Onderzoekers van het Oostenrijkse CeMM analyseerden meer dan 375.000 cellen uit twaalf menselijke weefsels om te begrijpen hoe bloedvaten verouderen. Vooral endotheelcellen, die de binnenkant van bloedvaten bekleden, bleken duidelijke veranderingen te ondergaan. Met het ouder worden nam de activiteit van genen voor nieuwe bloedvatvorming af, terwijl genen die betrokken zijn bij ontstekingen, celveroudering en stressreacties actiever werden. De resultaten bieden aanknopingspunten voor onderzoek naar vaatziekten en gezond ouder worden.
Onderzoekers van VIB-KU Leuven ontdekten dat de communicatie tussen immuuncellen in de hersenen en glioblastoomcellen een rol speelt bij de verspreiding van deze agressieve hersentumor. Door specifieke signalen tussen beide celtypen te blokkeren, konden zij de uitbreiding van tumorcellen in onderzoeksmodellen beperken. Hierdoor bleven tumoren beter afgebakend en mogelijk gemakkelijker operatief te verwijderen. De ontdekking biedt een nieuwe richting voor toekomstige behandelingen, maar is nog geen bewezen therapie bij patiënten.
Draagbaar apparaat kan PFAS-vervuiling in water direct op locatie meten
Onderzoekers van het Okinawa Institute of Science and Technology ontwikkelden een draagbare technologie waarmee PFAS in water kunnen worden opgespoord zonder monsters naar een gespecialiseerd laboratorium te sturen. Het systeem kan onder andere PFOA en PFOS detecteren, twee moeilijk afbreekbare stoffen die schadelijk kunnen zijn voor mens en milieu. De onderzoekers richten zich op een betaalbaar en eenvoudig produceerbaar meetsysteem dat mogelijk ook voor andere PFAS-verbindingen kan worden aangepast.
Cochrane-review vindt weinig bewijs dat ergonomische werkplekaanpassingen RSI verminderen
Een Cochrane-review van twintig studies met 2.478 werknemers vond weinig overtuigend bewijs dat ergonomische voorzieningen zoals aangepaste stoelen, toetsenborden en zit-stabureaus nek-, schouder- en armklachten verminderen. Ook voor herstel en ziekteverzuim werden nauwelijks duidelijke voordelen gevonden. Lichaamsbeweging en gerichte oefeningen lijken mogelijk effectiever. Omdat de bewijskracht beperkt is, kan niet worden geconcludeerd dat ergonomische aanpassingen nooit nuttig zijn.
Autistische vrouwen ervaren volgens onderzoek ernstigere menopauzeklachten
Onderzoekers van Bournemouth University ontdekten dat autistische vrouwen gemiddeld ernstigere klachten tijdens de menopauze rapporteren dan niet-autistische vrouwen. Deze klachten hangen samen met een verminderd welzijn en een lagere levenskwaliteit. De bevindingen wijzen erop dat vrouwen met autisme mogelijk specifieke ondersteuning nodig hebben tijdens hormonale veranderingen en dat zorgverleners beter rekening kunnen houden met hun ervaringen.
Nachtwerk tijdens zwangerschap gekoppeld aan verhoogd risico op ontwikkelingsproblemen bij kinderen
Een Japanse studie onder 31.528 werkende zwangere vrouwen vond een verband tussen nachtdiensten tijdens de zwangerschap en ontwikkelingsproblemen bij kinderen op vierjarige leeftijd. Kinderen van moeders die nachtwerk bleven doen, hadden volgens de analyse 29% meer risico op communicatieproblemen, 34% meer risico op problemen met de fijne motoriek en 31% meer risico op sociaal-emotionele ontwikkelingsproblemen. Ook zeer lange slaapduur hing samen met verhoogde risico’s. Het onderzoek bewijst niet dat nachtwerk rechtstreeks deze problemen veroorzaakt.
Arts Zach Bush bespreekt verbanden tussen bodemgezondheid, darmmicrobioom en menselijke gezondheid
In een aflevering van Grounded Wellness bespreekt arts Zach Bush de mogelijke samenhang tussen menselijke gezondheid en natuurlijke ecosystemen. Hij legt nadruk op bodemgezondheid, biodiversiteit, regeneratieve landbouw en het darmmicrobioom. Ook bespreekt hij mogelijke voordelen van tijd doorbrengen in bossen, de invloed van pesticiden zoals glyfosaat en beperkingen van supplementen en probiotica. Het gesprek combineert wetenschappelijke onderwerpen met persoonlijke interpretaties; niet alle voorgestelde gezondheidsverbanden zijn overtuigend aangetoond.
Amerikaans wetsvoorstel wil ernstig dierenleed bij onderzoek met honden en katten verbieden
Een Amerikaans wetsvoorstel, de Preventing Animal Abuse and Waste Act (PAAW), beoogt te voorkomen dat het National Institutes of Health onderzoek uitvoert of financiert waarbij honden en katten ernstig pijn of leed ondervinden. Het voorstel gebruikt de bestaande classificatie van het Amerikaanse ministerie van Landbouw en richt zich op de twee zwaarste categorieën van dierenleed. De indieners willen hiermee belastingfinanciering van bepaalde dierproeven beëindigen.
Evaluatie stelt dat MAHA-beweging vrijwel geen verkiezingsbeloften volledig heeft uitgevoerd
Een artikel op The HighWire bespreekt de voortgang van 42 beloften van de Amerikaanse Make America Healthy Again-beweging. Volgens de aangehaalde evaluatie zijn 37 beloften niet nagekomen, vijf gedeeltelijk uitgevoerd en geen volledig gerealiseerd. De auteurs wijzen op wettelijke en bestuurlijke procedures die het verbieden of beperken van eerder goedgekeurde producten ingewikkeld maken. Daarbij noemen zij onder andere glyfosaat, kunstmatige kleurstoffen en mRNA-vaccins. De beoordeling van de beloften is afkomstig uit het artikel en niet onafhankelijk geverifieerd.
Ultrabewerkte voedingsmiddelen krijgen via Amerikaans schoolmaaltijdprogramma toegang tot scholen
Een artikel van U.S. Right to Know bespreekt hoe voedingsmiddelenbedrijven deelnemen aan een Amerikaans programma waarbij door de overheid geleverde ingrediënten worden verwerkt tot schoolmaaltijden. Volgens de auteur worden veel van deze producten omgezet in kant-en-klare, sterk bewerkte voedingsmiddelen. Het artikel bekritiseert de invloed van commerciële marketing op schoolvoeding en wijst op wetenschappelijke verbanden tussen hoge consumptie van ultrabewerkte voeding en aandoeningen zoals obesitas en diabetes.
Synthetische kleding, kleurstoffen en wasmiddelen kunnen huidirritatie veroorzaken
Een artikel bespreekt hoe kledingmaterialen en gebruikte chemicaliën bij gevoelige personen huidklachten kunnen veroorzaken. Synthetische stoffen, textielkleurstoffen, resten van productiechemicaliën en bepaalde wasmiddelen kunnen bijdragen aan irritatie of allergische contactreacties. De auteur adviseert onder andere nieuwe kleding vóór gebruik te wassen, parfumvrije wasmiddelen te kiezen en rekening te houden met persoonlijke gevoeligheden. De gezondheidsrisico’s verschillen per stof en blootstelling.
Yale-psychiater bespreekt risico’s van cannabis voor de ontwikkeling van de hersenen
Psychiater en onderzoeker Deepak D’Souza van Yale University bespreekt de mogelijke gevolgen van cannabisgebruik voor de hersenen, vooral tijdens de ontwikkeling. Vanuit zijn klinische ervaring met mensen met ernstige psychische aandoeningen onderzoekt hij de relatie tussen cannabis, hersenfuncties en psychiatrische klachten. Het onderwerp is vooral relevant voor jongeren, omdat hun hersenen nog in ontwikkeling zijn en cannabisgebruik bij kwetsbare personen samenhangt met een verhoogd risico op bepaalde psychische problemen.
Onderzoekers van de Universiteit van Oost-Finland vonden dat mannen met een hogere inname van dierlijke eiwitten gemiddeld lagere testosteronwaarden hadden, terwijl een hogere consumptie van plantaardige eiwitten samenhing met hogere waarden. De bevindingen suggereren dat de herkomst van voedingsproteïnen mogelijk verband houdt met de hormonale huishouding. Het onderzoek toont echter geen oorzakelijk effect en bewijst niet dat het vervangen van dierlijke door plantaardige eiwitten automatisch het testosterongehalte verhoogt.
Italiaanse boer herontdekt bijzondere oude tarwesoort met meerdere aren per stengel
Een artikel van Smithsonian Magazine vertelt hoe de Italiaanse boer Claudio Grossi in de jaren negentig oude tarwezaden op zijn zolder vond en opnieuw liet groeien. De planten bleken meerdere aren per stengel te vormen en kregen de naam grano del miracolo, oftewel wondertarwe. Onderzoek identificeerde het gewas als een oude vorm van Triticum turgidum. Volgens de aangeleverde informatie bevat deze tarwe relatief veel ijzer, fosfor en bepaalde aminozuren. De herontdekking illustreert de mogelijke waarde van oude gewasvariëteiten voor landbouw en voedingsonderzoek.
Mondparasieten aangetroffen bij honden en katten, vooral bij dieren met slechte gebitsgezondheid
Een Pools onderzoek onderzocht de aanwezigheid van trichomonaden, microscopisch kleine eencellige parasieten, in de mond van 151 honden en 87 katten. De parasieten werden gevonden bij 17,2% van de honden en 5,7% van de katten. Bij honden kwamen ze vooral voor bij oudere dieren en dieren met veel tandsteen en een slechte mondhygiëne. De resultaten wijzen op een verband tussen mondgezondheid en de aanwezigheid van bepaalde micro-organismen, maar bewijzen niet dat de parasieten de gebitsproblemen veroorzaken.
Onderzoekers van VIB-KU Leuven ontdekten dat specifieke signalen tussen hersenimmuuncellen en glioblastoomcellen bijdragen aan de verspreiding van deze agressieve hersentumor. Door deze communicatie in onderzoeksmodellen te verstoren, konden zij de uitbreiding van de tumor beperken en het tumorweefsel beter afgrenzen. De ontdekking biedt mogelijkheden voor behandelingen die chirurgische verwijdering kunnen vergemakkelijken. Dit bericht behandelt hetzelfde onderzoek als onderwerp 12, via een andere bron.
Onderzoek: menselijke opwarming heeft mogelijk het begin van een nieuwe ijstijd onderbroken
Onderzoekers beschrijven hoe restanten van een Arctische ijskap ongeveer tweeduizend jaar geleden opnieuw begonnen te groeien, wat onder natuurlijke omstandigheden op een langdurige afkoelingsfase kon wijzen. Volgens het onderzoek waren de zomertemperaturen tegen de jaren zestig echter zo ver gestegen dat deze groei werd omgekeerd. De bevindingen laten zien hoe recente klimaatverandering natuurlijke processen van ijsvorming en afkoeling kan beïnvloeden.
Hoge zorgkosten vergroten volgens onderzoek de verwachting van pijn bij medische behandelingen
Onderzoekers van Carnegie Mellon University ontdekten dat zorgen over medische kosten invloed kunnen hebben op hoe mensen een behandeling verwachten te ervaren. Hogere eigen bijdragen bleken samen te hangen met een sterkere verwachting van lichamelijke pijn tijdens medische ingrepen. Deze financiële spanning kan er bovendien toe leiden dat patiënten noodzakelijke afspraken uitstellen of vermijden. De bevindingen suggereren dat zorgkosten niet alleen financiële gevolgen hebben, maar ook de psychologische drempel tot medische zorg kunnen verhogen.
JAK-remmers kunnen afweer tegen griep en andere virusinfecties verzwakken
Onderzoekers ontdekten dat JAK-remmers, geneesmiddelen die onder andere bij reumatoïde artritis en andere ontstekingsziekten worden gebruikt, bepaalde antivirale afweermechanismen kunnen onderdrukken. Deze medicijnen beïnvloeden signaalroutes die betrokken zijn bij ontstekingen, maar ook bij de reactie op infecties zoals griep en COVID-19. Daardoor kunnen gebruikers vatbaarder zijn voor bepaalde infecties. De resultaten dragen bij aan het begrip van de werking en veiligheidsrisico’s van deze medicijngroep.
Mungbonen worden in traditionele Chinese geneeskunde gebruikt bij warmte- en huidklachten
Een artikel bespreekt het traditionele gebruik van mungbonen binnen de Chinese geneeskunde, waar ze al meer dan 1.300 jaar worden toegepast. Volgens deze geneeswijze hebben mungbonen een verkoelende en ontgiftende werking en worden ze gebruikt bij onder andere acne, constipatie, huidontstekingen en een gevoel van overmatige lichaamswarmte. Mungbonen zijn daarnaast een bron van plantaardige eiwitten en vezels. De traditionele begrippen verkoeling en ontgifting zijn niet gelijk aan wetenschappelijk aangetoonde medische effecten.
Onderzoekers van Curtin University analyseerden gegevens van 8.503 Australiërs, waaronder 2.623 mensen die aangaven tijdens hun jeugd lichamelijk mishandeld te zijn. Volgens de resultaten vond het merendeel van de gemelde fysieke mishandeling binnen het gezin plaats en gebeurde dit vaak voordat het kind tien jaar oud was. De bevindingen benadrukken het belang van vroegtijdige signalering, ondersteuning van gezinnen en bescherming van jonge kinderen.
