Nieuwsoverzicht 9 november 2026



Documentaire waarschuwt voor gezondheidsrisico’s van ultrafijnstof en nanodeeltjes uit verkeer

Een documentaire bespreekt mogelijke gezondheidsrisico’s van ultrafijne deeltjes afkomstig van verkeer, industrie en pesticiden. De maker beschrijft persoonlijke gezondheidsklachten die hij toeschrijft aan blootstelling aan deze stoffen. Volgens hem kunnen nanodeeltjes diep in het lichaam doordringen en bijdragen aan ontstekingen, DNA-schade en neurologische aandoeningen. Hij pleit voor strengere regelgeving, betere luchtfiltratie en meer aandacht voor preventie. De persoonlijke oorzakelijke verklaringen zijn niet afzonderlijk aangetoond.

Florida-onderzoek vindt hogere sterfte na Pfizer-vaccin dan na Moderna-vaccin

Een artikel bespreekt een observationele studie waarin de sterfte binnen twaalf maanden na vaccinatie met Pfizer-BioNTech en Moderna werd vergeleken. Bij bijna twee miljoen op relevante kenmerken gematchte volwassenen werd een hoger sterftecijfer gevonden onder ontvangers van het Pfizer-vaccin. De auteur onderzoekt mogelijke verklaringen en de beperkingen van de gebruikte statistische methoden. De resultaten tonen een verschil tussen de onderzochte groepen, maar bewijzen niet dat het Pfizer-vaccin de hogere sterfte veroorzaakte.

Rechter wijst verzoek Greenpeace af: schadevergoeding van 345 miljoen dollar blijft staan

Een rechter in North Dakota heeft het verzoek van Greenpeace om een nieuw proces in de rechtszaak rond de Dakota Access Pipeline afgewezen. Daarmee blijft het vonnis van 345 miljoen dollar tegen Greenpeace USA, Greenpeace Fund Inc. en Greenpeace International voorlopig van kracht. De rechtszaak werd aangespannen door Energy Transfer, het bedrijf achter de pijpleiding. Greenpeace heeft aangekondigd de uitspraak aan te vechten bij het Hooggerechtshof van North Dakota.

Onderzoeker stelt dat bewustzijn mogelijk onafhankelijk van de hersenen kan voortbestaan

De Finse onderzoeker Pekka Rechardt bespreekt in het Journal of Consciousness Studies een theoretisch model waarin bewustzijn mogelijk onafhankelijk van de hersenen bestaat. Hij verwijst naar bijna-doodervaringen tijdens hartstilstanden, waarbij mensen levendige ervaringen rapporteerden ondanks sterk verminderde of niet-meetbare hersenactiviteit. Volgens zijn hypothese kan bewustzijn zich in een vierde ruimtelijke dimensie bevinden. Het model biedt een theoretische interpretatie, maar levert geen definitief bewijs voor voortbestaan van bewustzijn na de dood.

Bruin vetweefsel gekoppeld aan betere hartgezondheid en mogelijk beïnvloedbaar met losartan

Onderzoekers analyseerden gegevens van 101.243 patiënten en vonden dat mensen met aantoonbaar bruin vetweefsel minder vaak hart- en vaatziekten en bepaalde psychiatrische aandoeningen hadden. Actiever bruin vet hing samen met een gunstigere bloedsuikerregulatie, cholesterolwaarden en ontstekingsmarkers. Ook werd een verband gevonden met het gebruik van angiotensinereceptorblokkers. In eerste experimenten verhoogde het bloeddrukmedicijn losartan de activiteit van bruine vetcellen en het energieverbruik. De resultaten bieden aanknopingspunten voor verder onderzoek naar stofwisselingsziekten.

Cornell ontwikkelt nanosponzen en AI-technologie om PFAS uit water te verwijderen

Onderzoekers van Cornell University ontwikkelen speciale polymeren die als moleculaire nanosponzen PFAS uit verontreinigd water kunnen opnemen. De verzamelde PFAS worden vervolgens geconcentreerd, zodat ze met nieuwe chemische technieken kunnen worden afgebroken. Daarnaast gebruiken onderzoekers kunstmatige intelligentie om minder schadelijke alternatieven te ontwikkelen, onbekende PFAS-verbindingen te identificeren en de verspreiding van deze stoffen in het milieu te voorspellen. De combinatie van materiaalwetenschap en AI kan bijdragen aan toekomstige waterzuiveringstechnieken.

Australische klimaatrapportages kosten bedrijven volgens artikel ruim een miljard dollar per jaar

Joanne Nova bespreekt de financiële gevolgen van nieuwe Australische regels voor klimaatrapportages. Volgens de aangehaalde berekeningen kosten rapportages en controles bedrijven gezamenlijk meer dan één miljard Australische dollar per jaar. De verplichtingen omvatten ook indirecte uitstoot van leveranciers en klanten, bekend als Scope 3. Volgens het artikel verzorgen de vier grootste accountantskantoren ongeveer 90% van de controles, met gemiddelde kosten van circa 85.000 dollar per bedrijf. De auteur bekritiseert de administratieve lasten van deze regelgeving.

Onderzoekers bestuderen mogelijke route van Alzheimer via neus en ingeademde bacteriën

Onderzoek bij muizen laat zien dat de bacterie Chlamydia pneumoniae binnen 72 uur vanuit de neus de hersenen kan bereiken. Daar veroorzaakte de bacterie ontstekingsreacties en eiwitophopingen die overeenkomsten vertonen met veranderingen bij Alzheimer. Aanvullend onderzoek bij honden suggereert mogelijke verbanden tussen luchtvervuiling, ingeademde metaaldeeltjes en hersenschade. De bevindingen bieden aanwijzingen voor mogelijke omgevingsfactoren bij neurodegeneratie, maar bewijzen niet dat Alzheimer bij mensen via een infectie vanuit de neus ontstaat.

Een derde van de Amerikanen heeft ooit een onlinegemeenschap verlaten

Volgens onderzoek van Pew Research Center heeft ongeveer een derde van de Amerikaanse volwassenen ooit een onlinegemeenschap verlaten. Verlies van interesse is de belangrijkste reden, gevolgd door verslechterende kwaliteit, ruzies en intimidatie. Van de vertrekkers noemt 57% conflicten en 43% intimidatie als reden. Ook politieke discussies spelen een rol, vooral onder Republikeinse respondenten. Jongeren vertrekken vaker dan ouderen: 44% van de volwassenen onder dertig jaar tegenover 19% van de 65-plussers.

Wolken beïnvloeden energieopslag en smelten van de Groenlandse ijskap

Onderzoekers bestudeerden metingen uit de zomer van 2024 in het zuidwesten van Groenland om de invloed van bewolking op het smelten van de ijskap te onderzoeken. Zij ontdekten dat onder bewolkte omstandigheden meer energie kan worden opgeslagen in de firnlaag, een compacte laag oudere sneeuw. De resultaten laten zien dat wolken niet alleen de hoeveelheid zonlicht beïnvloeden, maar ook de warmtehuishouding binnen het sneeuw- en ijsoppervlak. Deze processen zijn belangrijk voor het begrijpen van toekomstige veranderingen in de Groenlandse ijskap.

Genetische variant kan afweer tegen longbacteriën verzwakken en risico op longontsteking verhogen

Onderzoekers van de Universiteit van Lund ontdekten dat een veelvoorkomende genetische variant mogelijk invloed heeft op de afweer tegen bacteriële infecties in de longen. De variant kan een mechanisme verstoren waarmee het immuunsysteem bacteriën in de luchtwegen herkent en bestrijdt. Hierdoor kunnen dragers gevoeliger zijn voor bepaalde vormen van longontsteking. De ontdekking biedt nieuwe inzichten in individuele verschillen in infectiegevoeligheid en mogelijke toekomstige behandelingen.

Elektronische apparaten gaan minder lang mee door ontwerpkeuzes en beperkte repareerbaarheid

Een artikel van de Universiteit van Wollongong bespreekt waarom elektronische apparaten vaak moeilijk te repareren zijn en sneller worden vervangen. Niet-vervangbare batterijen, vastgelijmde onderdelen, softwarebeperkingen en marketing stimuleren volgens de auteur een kortere gebruiksduur. Wereldwijd ontstond in 2022 ongeveer 62 miljoen ton elektronisch afval, naar verwachting oplopend tot 82 miljoen ton in 2030. De onderzoeker pleit voor betere repareerbaarheid, langere productondersteuning en strengere regelgeving.

Antibiotica tijdens bevalling gekoppeld aan verhoogd risico op allergieën bij baby’s

Onderzoekers van Edith Cowan University, het Kids Research Institute Australia en de University of Western Australia vonden een verband tussen antibioticagebruik tijdens de bevalling en allergiegerelateerde aandoeningen bij baby’s. Kinderen die rond de geboorte aan antibiotica werden blootgesteld, hadden volgens het onderzoek vaker allergische klachten tijdens hun eerste levensjaar. Mogelijk speelt beïnvloeding van de vroege darmflora hierbij een rol. Het onderzoek toont een verband, maar bewijst niet dat antibiotica rechtstreeks allergieën veroorzaken.

Experimenteel onderzoek vindt ontstekingsreacties in hartweefsel na blootstelling aan 2,45 GHz-straling

Een experimenteel onderzoek onderzocht de effecten van elektromagnetische straling met een frequentie van 2,45 GHz op hartweefsel. Na blootstelling gedurende twee uur per dag, dertig dagen lang, werden meer ontstekingscellen, collageenafzetting en mestcellen gevonden. Ook namen ontstekingsmarkers zoals TNF-α en IL-6 toe. De resultaten wijzen op biologische veranderingen onder de onderzochte experimentele omstandigheden. Zonder nadere gegevens over de blootstellingssterkte en onderzoeksopzet kunnen deze bevindingen niet rechtstreeks worden vertaald naar dagelijkse blootstelling van mensen aan wifi.

Historisch overzicht bespreekt slavernij van Europeanen in Noord-Afrika en Afrikanen in Amerika

Een historisch overzicht verwijst naar schattingen van Robert C. Davis dat tussen de zestiende en achttiende eeuw ongeveer één tot 1,25 miljoen Europeanen tot slaaf werden gemaakt in Noord-Afrika. Ter vergelijking worden circa 388.000 Afrikanen genoemd die rechtstreeks naar het latere grondgebied van de Verenigde Staten werden vervoerd. De tekst bespreekt ook de afschaffing van slavernij in de Verenigde Staten in 1865, het voortbestaan van slavernij elders en de Britse strijd tegen de internationale slavenhandel. De cijfers betreffen verschillende geografische gebieden en historische perioden.