Weekendupdate 14 maart

Later naar school gaan betekent langer slapen en beter leren
Adolescenten hebben op schooldagen chronisch slaaptekort, wat een negatieve invloed heeft op hun welzijn en leervermogen. Een nieuw onderzoek van de Universiteit van Zürich en het Universitair Kinderziekenhuis Zürich toont aan dat een flexibele start van de schooldag de slaap, gezondheid en schoolprestaties van adolescenten kan verbeteren.

Antistoffen van moeder beschermen baby tegen E. coli
Onderzoek van Cincinnati Children’s Hospital toont dat pasgeborenen meestal beschermd zijn tegen ernstige E. coli-infecties doordat ze antistoffen van hun moeder ontvangen tijdens de zwangerschap. Analyse van bloedmonsters van baby’s liet zien dat kinderen die ernstig ziek werden aanzienlijk lagere niveaus van deze beschermende antistoffen hadden. De antistoffen ontstaan doordat de moeder eerder in contact komt met darmbacteriën zoals E. coli en worden via de placenta aan het kind doorgegeven.

Darmbacteriën beïnvloeden geheugen bij veroudering
Onderzoek van Stanford Medicine toont dat veranderingen in darmbacteriën bij veroudering de communicatie tussen darm en hersenen verstoren, wat geheugenverlies kan bevorderen. In muizen leidde een ouder wordend microbiome tot ontsteking in de darm, waardoor signalen via de nervus vagus naar de hippocampus, het hersengebied voor geheugen verzwakten. Hierdoor verslechterde het vermogen om nieuwe herinneringen te vormen. Wanneer onderzoekers de vaguszenuw stimuleerden of het darmmilieu veranderden, herstelde het geheugen van oudere muizen tot het niveau van jonge dieren.

Oogscan kan hersenziekten vroeg onderscheiden
Onderzoekers van de University of Waterloo ontwikkelden een methode waarbij retinabeelden van het oog gebruikt worden om neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer, ALS en frontotemporale dementie te onderscheiden. In het onderzoek werden retinamonsters onderzocht met gepolariseerd licht, waardoor verschillende eiwitafzettingen zichtbaar werden.

Ultrasoon geluid kan egels beschermen tegen verkeer
Een studie van de University of Oxford laat zien dat Europese egels ultrasoon geluid kunnen horen tot minstens 85 kHz. Dat is veel hoger dan het menselijke gehoor (tot ongeveer 20 kHz). Onderzoekers ontdekten dit door elektrische reacties in de hersenstam van 20 egels te meten terwijl verschillende geluiden werden afgespeeld. Omdat egels ultrasoon geluid kunnen waarnemen, stellen onderzoekers voor om ultrasone afschriksystemen te ontwikkelen die egels van wegen kunnen weghouden.

Regering Trump hielp met beschermen van Bayer
Interne documenten tonen dat de CEO van Bayer in juni 2025 een ontmoeting had met topfunctionarissen van de Amerikaanse Environmental Protection Agency om juridische kwesties rond glyfosaat-producten zoals Roundup te bespreken. Tijdens het gesprek kwamen onder meer lopende rechtszaken en mogelijke stappen bij het Amerikaanse Hooggerechtshof aan bod. Na de ontmoeting volgden meerdere stappen van de Amerikaanse regering die Bayer’s positie konden ondersteunen.

Energie vd zon is de laatste 25 jaar sterk gestegen
Instraling is de hoeveelheid energie van de zon (zonnestraling) die een oppervlak bereikt, meestal gemeten per vierkante meter. Het bepaalt hoeveel warmte en licht een plek ontvangt. Je ziet vanaf 2000 een stijgende lijn. Daarnaast is de bewolking afgenomen.

Hoge bloedsuiker versterkt angstgeheugen bij muizen
Een studie in Brain and Behavior onderzocht hoe chronisch hoge bloedsuiker gedrag en geheugen beïnvloedt. Muizen met langdurige hyperglykemie vertoonden meer angstachtig gedrag en een sterker angstgeheugen tijdens conditioneringstesten. De resultaten laten zien dat hoge bloedsuiker veranderingen kan veroorzaken in hersengebieden die angst verwerken, zoals de basolaterale amygdala. Dit kan helpen verklaren waarom mensen met diabetes vaker last hebben van depressie en angststoornissen.

HIIT training verbetert mitochondriën in spieren
Een studie van de University of Southern Denmark toont dat acht weken high-intensity interval training de energieproductie in spiercellen verbetert. Onderzoekers vonden dat niet alleen het aantal mitochondriën toeneemt, maar ook de dichtheid van de interne plooien waarin energie wordt geproduceerd. Hierdoor kunnen mitochondriën efficiënter ATP maken zonder groter te worden. In het onderzoek deden 44 mannen van 40–65 jaar mee, waaronder mensen met type 2 diabetes, mensen met overgewicht en mensen met een normaal gewicht.

Positieve kijk op ouder worden kan gezondheid verbeteren
Een studie van Yale University volgde meer dan 11.000 Amerikanen van 65 jaar en ouder gedurende maximaal 12 jaar. Ongeveer 45% van de deelnemers verbeterde in cognitieve functies, fysieke functies of beide; 32% verbeterde cognitief en 28% fysiek. Wanneer stabiele cognitieve scores werden meegeteld, week meer dan de helft af van het idee van onvermijdelijke achteruitgang. De onderzoekers vonden dat een positieve houding tegenover ouder worden sterk samenhing met deze verbeteringen, zelfs na correctie voor factoren zoals leeftijd, geslacht, opleiding, chronische ziekte en depressie.