Kort internationaal nieuws 15 oktober

Maagbacterie H. pylori mogelijk betrokken bij 22% van de darmkankergevallen wereldwijd

Een internationaal onderzoek onder leiding van de Universiteit van Hongkong en de Universiteit van Californië in San Diego suggereert dat blootstelling aan de maagbacterie Helicobacter pylori mogelijk samenhangt met ongeveer 22% van de gevallen van darmkanker wereldwijd. De bacterie was al bekend als belangrijke oorzaak van maagzweren en maagkanker. De nieuwe bevindingen wijzen op een mogelijk bredere rol bij kankerontwikkeling, maar bewijzen nog geen oorzakelijk verband met darmkanker.

Cortisol blijkt mogelijk een belangrijke rol te spelen bij vrouwelijke vruchtbaarheid

Een internationaal wetenschappelijk overzicht onder leiding van La Trobe University stelt de traditionele opvatting ter discussie dat cortisol uitsluitend schadelijk is voor de voortplanting. Onderzoekers analyseerden 68 relevante studies bij verschillende diersoorten. In veel onderzoeken veranderde de cortisolspiegel tijdens een gezonde voortplantingscyclus, vaak met een stijging rond de eisprong. Dit suggereert dat natuurlijke cortisolschommelingen een ondersteunende rol kunnen spelen bij de vruchtbaarheid.

Microplastics blijken chemisch actief en kunnen mogelijk cellen beschadigen

Onderzoekers van Columbia University en UC Berkeley ontdekten dat micro- en nanoplastics niet zo chemisch inert zijn als vaak wordt aangenomen. Wanneer plastic uiteenvalt in kleinere deeltjes, neemt het relatieve oppervlak sterk toe. Bij contact met water kunnen deze deeltjes reactieve moleculen produceren, waaronder vrije radicalen. Deze kunnen mogelijk bijdragen aan schade aan cellen en weefsels.

Nieuw hersenonderzoek biedt verklaring voor angststoornissen en PTSS

Onderzoekers van McGill University en de University of Toronto ontdekten dat angst de hersenen mogelijk minder goed in staat stelt onderscheid te maken tussen gevaarlijke en veilige situaties. Dit staat tegenover de traditionele gedachte dat angst juist helpt om bedreigingen nauwkeuriger te herkennen. De bevindingen kunnen bijdragen aan een beter begrip van posttraumatische stressstoornis (PTSS) en andere angststoornissen.

Meer groen in steden hangt samen met minder vuurwapengeweld

Onderzoek van Ohio State University laat zien dat stedelijk groen niet alleen gunstig is voor lichamelijke en mentale gezondheid, maar op sommige plaatsen ook samenhangt met minder dodelijk vuurwapengeweld. Parken en groene ruimtes stimuleren beweging, verminderen stress en kunnen sociale contacten bevorderen. Het verband met geweld verschilt echter per gebied en is niet volledig verklaard.

Fijnstof uit vliegtuigmotoren kan in de atmosfeer giftiger worden

Onderzoekers van de Universiteit van Bazel bestudeerden hoe fijnstofdeeltjes uit vliegtuig- en scheepsmotoren veranderen nadat ze in de atmosfeer terechtkomen. Vooral deeltjes uit vliegtuigemissies bleken na verloop van tijd giftiger te kunnen worden. Dit suggereert dat de gezondheidsrisico’s van luchtverontreiniging niet alleen afhangen van de oorspronkelijke uitstoot, maar ook van chemische veranderingen in de lucht.

Een tot twee koppen koffie per dag gekoppeld aan 51% lager risico op terugkerende trombose

Een Noorse studie onder 2.071 patiënten onderzocht de relatie tussen koffieconsumptie en herhaling van trombose of longembolie. Tijdens een mediane onderzoeksperiode van 2,8 jaar kregen 310 deelnemers opnieuw een veneuze trombo-embolie. Mensen die dagelijks één tot twee koppen koffie dronken, hadden een 51% lager waargenomen risico dan niet-koffiedrinkers. Het betreft een statistisch verband, geen bewijs dat koffie trombose voorkomt.

Nieuwe immuuncellen ontdekt die agressieve longkanker kunnen bestrijden

Wetenschappers ontdekten een tot nu toe onderbelichte groep immuuncellen die kleincellige longkanker kan herkennen en vernietigen. Patiënten met hogere concentraties van deze afweercellen bleken langer te leven. De ontdekking biedt nieuwe mogelijkheden voor immunotherapie tegen deze agressieve vorm van longkanker.

Onderzoek stelt verband tussen stresshormoon en verminderde vruchtbaarheid ter discussie

Een wetenschappelijke review in het Journal of Experimental Biology onderzocht bijna 3.000 publicaties over cortisol en voortplanting. Slechts 68 studies bevatten bruikbare gegevens over natuurlijke schommelingen tijdens de voortplantingscyclus. In 73% daarvan veranderde de cortisolspiegel significant, regelmatig rond de eisprong. Dit ondersteunt de gedachte dat tijdelijke cortisolstijgingen niet per definitie schadelijk zijn. Dit onderwerp betreft hetzelfde onderzoek als nummer 2, maar vanuit een andere publicatie.

Nieuwe immuuntherapieën kunnen auto-immuunziekten zoals MS gerichter behandelen

Onderzoekers van de Universiteit Zürich beschrijven hoe regulatoire T-cellen het immuunsysteem in balans houden en voorkomen dat afweercellen gezond weefsel aanvallen. Bij multiple sclerose richten ontspoorde immuuncellen zich tegen de beschermende myelinelaag rond zenuwen. Nieuwe behandelingen proberen schadelijke afweerreacties gericht te onderdrukken zonder het gehele immuunsysteem uit te schakelen.

Amerikaans leger staat nieuw mRNA-griepvaccin voorlopig niet toe

Een op sociale media gedeeld document, gedateerd 26 augustus 2026, lijkt een memorandum van het Amerikaanse ministerie van Defensie te zijn. Volgens de tekst mag het mRNA-griepvaccin mFLUSIVA voorlopig niet binnen de krijgsmacht worden gebruikt, omdat een CDC-aanbeveling ontbreekt. Dit is niet hetzelfde als een vaststelling dat het vaccin onveilig is. De authenticiteit en actuele status van het document zijn niet onafhankelijk bevestigd.

Engeland wil biologische landbouw uitbreiden naar 10% van landbouwgrond

Het Organic Action Plan for England 2026–2036 richt zich op uitbreiding van de biologische landbouw. Momenteel wordt ongeveer 3,4% van de Engelse landbouwgrond biologisch beheerd. Het plan beoogt een groei naar 10% via ondersteuning van boeren, versterking van binnenlandse productieketens en stimulering van de vraag naar biologische producten, onder andere bij scholen en ziekenhuizen.

AI en echografie bieden nieuwe inzichten in hersenontwikkeling van ongeboren baby’s

Onderzoeker Siân Wilson van de Universiteit van Oxford onderzoekt hoe voeding, stress, bloeddruk en omgevingsfactoren tijdens de zwangerschap de hersenontwikkeling beïnvloeden. Met echografie en kunstmatige intelligentie kunnen onderzoekers grote aantallen ongeboren baby’s volgen. Daarbij zijn verschillende groeipatronen gevonden die samenhangen met latere cognitieve, taal- en gedragsontwikkeling. Het doel is ontwikkelingsproblemen eerder te herkennen.

Viroloog Geert Vanden Bossche blikt kritisch terug op massavaccinatie tegen corona

In een persoonlijk artikel blikt Geert Vanden Bossche terug op zijn publieke kritiek op de massale coronavaccinatie tijdens de pandemie. Hij verwijst naar een presentatie die hij in maart 2021 gaf tijdens een vaccinatiecongres in Ohio. De tekst beschrijft zijn eigen visie op vaccinatiestrategieën en het verloop van de pandemie. Zijn opvattingen vormen geen vastgestelde wetenschappelijke consensus.

Internationaal onderzoek moet verklaren waarom dementierisico per land verschilt

Onderzoekers van de Universiteit van Michigan gaan geheugen- en denkgegevens van ouderen uit twintig landen combineren. Door testresultaten internationaal te standaardiseren, willen zij beter begrijpen waarom dementie en Alzheimer in sommige landen vaker voorkomen dan in andere. Dit kan helpen om genetische, sociale en leefstijlfactoren nauwkeuriger met elkaar te vergelijken.

Groei van kunstmatige intelligentie dreigt enorme hoeveelheid elektronisch afval te veroorzaken

Het Basel Action Network waarschuwt dat de snelle uitbreiding van AI en datacenters kan leiden tot een sterke toename van elektronisch afval. Volgens het rapport kan de wereldwijde hoeveelheid e-waste stijgen van ongeveer 67 miljoen ton per jaar naar 196 tot 211 miljoen ton in 2050. Daarvan zou 31 tot 46 miljoen ton rechtstreeks of indirect samenhangen met AI. Het gaat om toekomstscenario’s, niet om reeds gemeten hoeveelheden.

Europa betaalt volgens Russische cijfers nog altijd miljarden voor Russische energie

Volgens cijfers die door de Russische ambassade worden gedeeld, heeft Europa sinds 2022 ongeveer 320,7 miljard dollar betaald voor Russische energie. Nederland zou sinds begin 2026 circa 1,25 miljoen ton Russisch vloeibaar aardgas hebben geïmporteerd en daarmee binnen de EU op de derde plaats staan. De cijfers zijn afkomstig uit een Russische overheidsbron en zijn niet onafhankelijk gecontroleerd.

Europees klimaatbeleid vergroot volgens kritisch rapport afhankelijkheid van Chinese industrie

Een analyse van het Institute for Energy Research stelt dat Europese klimaatdoelen en hoge energiekosten de concurrentiepositie van Europese fabrieken verzwakken. Tegelijkertijd zou China profiteren van goedkope energie en gesubsidieerde productie van zonnepanelen en elektrische auto’s. Volgens de auteurs ontstaat hierdoor een grotere afhankelijkheid van Chinese producten. Dit betreft een beleidsanalyse met een kritische invalshoek.

PFAS aangetroffen in 83% van onderzochte Amerikaanse meren en rivieren

Volgens The New Lede is in 83% van 1.602 onderzochte Amerikaanse oppervlaktewateren PFAS aangetroffen. Onderzoekers identificeerden meer dan 114 verschillende soorten van deze moeilijk afbreekbare chemicaliën. PFAS worden in verband gebracht met onder andere verstoring van het immuunsysteem, leverproblemen en bepaalde vormen van kanker. Het artikel bespreekt daarnaast plannen om Amerikaanse PFAS-regels te versoepelen.

Farmaceutische bedrijven doneerden minstens 7,7 miljoen dollar aan Australische politieke partijen

Onderzoek in het Australian and New Zealand Journal of Public Health laat zien dat farmaceutische bedrijven tussen 2015 en 2024 minstens 7,7 miljoen Australische dollar aan politieke partijen doneerden. Door beperkte transparantie is het werkelijke bedrag onbekend. Volgens de onderzoekers kunnen dergelijke donaties langdurige politieke toegang mogelijk maken en vragen oproepen over belangenverstrengeling bij onder andere het geneesmiddelenbeleid.

Slimme schoen zonder batterij kan in toekomst Parkinsonpatiënten helpen

Onderzoekers van Rutgers University ontwikkelden een slimme schoen die zelf elektriciteit opwekt tijdens het lopen. Met sensoren en kunstmatige intelligentie kan het systeem verschillende bewegingspatronen met 95,4% nauwkeurigheid herkennen. De schoen registreert onder andere stappen, loopsnelheid en traplopen. In de toekomst kan deze technologie helpen om veranderingen in het looppatroon bij Parkinson en andere neurologische aandoeningen vroegtijdig te volgen.