Kankercellen kunnen alternatieve routes gebruiken om hun groei te stimuleren

Van Andel Institute-onderzoekers hebben ontdekt dat kankercellen een alternatieve route gebruiken om het keton β-hydroxybutyraat (β-OHB) om te zetten in acetyl-CoA, een cruciale bouwsteen voor vetzuren en cholesterol die celgroei ondersteunt. Dit proces werkt zelfs wanneer glucose beschikbaar is, wat erop wijst dat kankercellen meerdere brandstofopties hebben en flexibel schakelen tussen voedingsstoffen. De bevindingen, gepubliceerd in Nature Metabolism, benadrukken hoe complex het metabolisme van kankercellen is en hoe inzicht in deze mechanismen kan helpen bij het ontwikkelen van nieuwe therapieën. Het onderzoek sluit aan bij eerdere VAI-studies die aantonen dat ook immuuncellen ketonen benutten als energiebron. Link

Hoe veroudering neurodegeneratieve ziekten veroorzaakt

Een onderzoeksteam van de Universiteit van Keulen heeft een direct moleculair verband ontdekt tussen veroudering en neurodegeneratie. Hun studie, gepubliceerd in Nature Aging, laat zien dat het eiwit EPS8, dat met de leeftijd toeneemt, schadelijke signaalroutes activeert die leiden tot de vorming van toxische eiwitophopingen – een kenmerk van ziekten zoals Huntington en ALS. Door de activiteit van EPS8 te verminderen, konden de onderzoekers de ophoping van deze giftige eiwitten voorkomen en de zenuwfunctie behouden, zowel in wormmodellen (C. elegans) als in menselijke celmodellen. Dit biedt voor het eerst een duidelijk moleculair mechanisme dat verklaart hoe veroudering bijdraagt aan neurodegeneratieve …

Lees meer

De invloed van de mens op de evolutie van de lichaamsgrootte van huisdieren en wilde dieren is het afgelopen millennium toegenomen

Een studie van CNRS-wetenschappers, gepubliceerd in PNAS, toont aan dat de lichaamsgrootte van dieren de afgelopen 1.000 jaar sterk is beïnvloed door de mens. Dieren zoals schapen, geiten, varkens, runderen, kippen en konijnen zijn groter geworden door selectief fokken en productieverhoging, terwijl wilde dieren zoals herten, hazen en vossen kleiner zijn geworden door intensieve jacht en habitatverlies. In de 7.000 jaar vóór de middeleeuwen ontwikkelden wilde en gedomesticeerde soorten zich synchroon, vooral gestuurd door milieu- en klimaatfactoren. Het onderzoek, gebaseerd op meer dan 80.000 botmetingen van 311 archeologische vindplaatsen in Zuid-Frankrijk, benadrukt hoe menselijke activiteiten sinds de middeleeuwen een beslissende …

Lees meer

Proefresultaten ondersteunen 3 maanden bloedverdunners in plaats van 12 maanden bij patiënten na een hartaanval

Een grote klinische studie (DUAL-ACS) presenteert nieuwe inzichten over de duur van dual antiplatelet therapy (DAPT) na een hartinfarct. Momenteel adviseren richtlijnen 12 maanden DAPT (aspirine + P2Y12-remmer). Uit dit onderzoek blijkt echter dat 3 maanden DAPT vergelijkbare bescherming biedt tegen nieuwe hartinfarcten en sterfte, met bovendien lagere risico’s op ernstige bloedingen. In de trial werden ruim 5.000 patiënten met een recent hartinfarct willekeurig toegewezen aan 3 of 12 maanden DAPT. Na 15 maanden follow-up was er geen verschil in sterfte door hart- en vaatziekten of nieuwe hartinfarcten, terwijl er een trend was naar lagere totale sterfte (2,7% vs. 3,4%) …

Lees meer

Onderzoek toont aan dat cafeïne de werking van bepaalde antibiotica kan verzwakken

Een nieuwe studie van de Universiteiten van Tübingen en Würzburg toont aan dat alledaagse voedingsstoffen, waaronder cafeïne, de werking van antibiotica kunnen beïnvloeden. Onderzoekers onderzochten 94 stoffen en zagen dat sommige, zonder zelf antibacterieel effect te hebben, de genregulatie van E. coli veranderen. Cafeïne activeert bijvoorbeeld de regulator Rob, wat leidt tot aanpassingen in transporteiwitten en zo de opname van antibiotica zoals ciprofloxacine vermindert. Dit zogeheten ‘antagonistisch effect’ verzwakt de werking van het antibioticum. Interessant genoeg trad dit effect niet op bij het nauw verwante Salmonella enterica, wat wijst op soortspecifieke verschillen. De bevindingen, gepubliceerd in PLOS Biology, benadrukken het …

Lees meer

Onderzoek toont aan dat ventilatiemaatregelen de giftige lucht in nagelsalons sterk kunnen verminderen

Een pilotstudie van CUNY SPH toont aan dat eenvoudige ventilatiemaatregelen in New Yorkse nagelsalons de blootstelling van werknemers aan schadelijke stoffen sterk kunnen verlagen. Onderzoek in zes salons liet zien dat het beter gebruiken van bestaande ventilatie (zoals afzuiging langer aan laten staan of ramen en deuren openen) de concentratie vluchtige organische stoffen met gemiddeld 44% verminderde, en in sommige gevallen zelfs tot 82%. Vooral salons met zowel algemene als lokale afzuiging profiteerden, terwijl natuurlijke ventilatie in een salon zonder systemen verrassend effectief bleek. Ondanks een wettelijke ventilatieplicht sinds 2016 blijft naleving beperkt door kosten, gebrek aan training en praktische …

Lees meer

Oudere leeftijd en een laag fitnessniveau worden in verband gebracht met hartslagafwijkingen

Nieuw onderzoek, gepresenteerd op het ESC Congress 2025, laat zien dat ouder worden en een lage conditie belangrijke, onafhankelijke risicofactoren zijn voor hartritmestoornissen (atrium- en ventrikelaritmieën) bij verder gezonde volwassenen. Deze ritmestoornissen werden vroeger vaak gezien als onschuldig, maar blijken een vroeg waarschuwingssignaal voor hart- en vaatziekten te zijn. In een studie met ruim 1.100 deelnemers van 40–65 jaar zonder hartklachten, hadden vooral mensen met een lage conditie een veel hoger risico op complexe hartritmestoornissen in de boezems van het hart. Het risico nam bovendien sterk toe vanaf de leeftijd van 50 jaar. De onderzoekers pleiten daarom voor screening op …

Lees meer

Stabiele bloeddruk beschermt niet iedereen tegen hart- en vaatziekten

Onderzoekers van de University of Bristol hebben een opmerkelijk mechanisme ontdekt waarmee het lichaam zich aanpast aan hoge bloeddruk (hypertensie) – door het ontwikkelen van een reeks ‘nieuwe zintuigen’. Deze ontdekking werpt nieuw licht op waarom mensen met hypertensie, zelfs wanneer hun bloeddruk succesvol wordt verlaagd door medicijnen en leefstijl, toch een verhoogd risico behouden op hart- en vaatziekten. De studie, vandaag gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift Circulation Research, laat zien dat dit risico voortkomt uit abnormale activiteit in het sympathisch zenuwstelsel – het deel van de hersenen dat de bekende ‘vecht-of-vlucht’-reactie reguleert. Nieuw inzicht in verborgen risico Bij gezonde …

Lees meer

Slaapproblemen bij jonge tieners geassocieerd met toekomstige zelfbeschadiging

Een studie van de Universiteit van Warwick (in samenwerking met de Universiteit van Birmingham) onder ruim 10.000 tieners laat zien dat slaapproblemen op 14-jarige leeftijd samenhangen met zelfbeschadigend gedrag op dat moment én drie jaar later, op 17-jarige leeftijd. De onderzoekers keken naar verschillende slaapfactoren, zoals kortere slaapduur op schooldagen, moeite met inslapen en vaker wakker worden ’s nachts. Deze bleken sterke voorspellers van zelfbeschadiging, ook wanneer rekening werd gehouden met andere bekende risicofactoren zoals leeftijd, geslacht, sociaaleconomische status, eerdere zelfbeschadiging, zelfvertrouwen en depressieniveaus. Een belangrijk inzicht is dat slaap een beïnvloedbare risicofactor is. Interventies thuis en op school zouden …

Lees meer

Hittegolven kunnen meer vervuilde lucht veroorzaken

Hittegolven worden wereldwijd steeds vaker, langer en heviger, en dit vormt een groeiend gevaar voor de volksgezondheid. In Texas stierven in 2023 meer dan 300 mensen door extreme hitte – het hoogste aantal sinds het begin van de registratie. Onderzoekers van Texas A&M University hebben nu aanwijzingen gevonden dat de risico’s van hittegolven niet alleen te maken hebben met hoge temperaturen, maar ook met een toename van luchtvervuiling die door de hitte wordt veroorzaakt. Tijdens de hittegolf van augustus 2024 voerde een team onder leiding van promovenda Bianca Pamela Aridjis-Olivos en begeleider Renyi Zhang een pilotstudie uit in College Station, …

Lees meer