Zeven stappen naar gezondheid
Wat we kunnen leren van mensen die genezen
zijn van terminale ziekten
Door Tom Monte
Tom Monte (USA, http://www.tommonte.com/) is een van de meest
bekende en ervaren macrobiotische leraren en consultanten van deze tijd. Ook als (co-)
auteur heeft hij zijn sporen verdiend. Hij heeft inmiddels tientallen boeken op zijn naam
staan, waaronder Recalled by life (met Dr. Sattilaro), Reading the Body, the Book of
Oriental Diagnosis (met Wataru Ohashi), The Way of Hope, Michio Kushi?s Anti-Aids Program,
Handbook Jin Shin Jyutsu (met Alice Burmeister), The Complete Guide to Natural Healing en
World Medicine. The East West Guide to Healing Your Body. Daarnaast publiceerde hij
honderden artikelen over gezondheid, voeding, macrobiotiek, anatomie, oosterse geneeskunst
en milieu.
Ter introductie onderstaand artikel over
zijn programma Zeven stappen naar Gezondheid, eerder verschenen in Netelblad, een uitgave
van het Oost West
Centrum in België.
De laatste zes jaar heb ik geschreven over mensen die genezen zijn van ernstige ziekten
zoals kanker, hartziekten, diabetes en zwaarlijvigheid. Vrijwel al deze mensen waren door
de artsen als “terminaal” gediagnosticeerd, dat wil zeggen dat er weinig of geen
hoop op genezing was. Ondanks deze onheilspellende uitspraken werden deze opmerkelijke
mensen niet alleen weer gezond, maar ze maakten door dit proces ook hun leven in alle
opzichten waardevoller. Het was alsof ze, door het mysterie van hun ziekte op te lossen,
er in slaagden meer bevrediging te vinden in andere aspecten van hun leven.
Wie enig inzicht heeft in de relatie tussen
geest en lichaam, zal dit niet vreemd in de oren klinken. Lang voor een tumor of een
hartconditie acuut blijkt, zijn er vaak belangrijke signalen die erop wijzen dat er iets
de totaal verkeerde kant op gaat in het leven van die persoon. Deze tekens kunnen
zichtbaar worden in relaties, op professioneel vlak of op een ander gebied dat op het
eerste gezicht niet in verband staat met gezondheid.
Norman Cousins bestudeerde de verhalen van
mensen die genezen waren van ernstige ziekten en constateerde dat ze allemaal een soort
crisis doorgemaakt hadden vlak vóór de diagnose van hun ziekte. Uit studies blijkt dat
de meest voorkomende emotionele toestand vóór de diagnose van kanker een gevoel van
wanhoop is. Kort gezegd, het ziekteproces is een aaneenschakeling van gebeurtenissen die
uiteindelijk naar een fysisch symptoom leiden.
Op dezelfde manier is het genezingsproces
het resultaat van belangrijke veranderingen in instelling, relaties en dagelijkse
gewoonten. Al die veranderingen samen scheppen de voorwaarden voor een betere gezondheid.
De reguliere geneeskunde behandelt ziekte
gewoonlijk vanuit het standpunt van symptomen en vergeet dat er gedurende lange tijd een
reeks omstandigheden aan vooraf gingen die naar de uiteindelijke toestand geleid hebben.
In die zienswijze komt nu echter verandering, vooral omdat er steeds meer bewijzen zijn
dat voeding en levenswijze invloed hebben op ziekte, en omdat steeds meer mensen dankzij
voeding en leefwijze genezen.
Ik heb kunnen vaststellen dat de mensen die
genezen zijn van zogenaamde “ongeneeslijke” ziekten gemeenschappelijke kenmerken
hebben. De mensen over wie ik gesproken heb zijn allemaal heel verschillend van elkaar,
maar toch gebruikten ze gelijkaardige methodes om weer gezond te worden. Een van de
belangrijkste methodes was het gebruik van voeding en instelling als therapeutisch middel.
Sommigen combineerden deze benaderingen met conventionele medische behandelingen.
Hier volgen de zeven algemene kenmerken die in elk van de gevallen terug te vinden waren.
Er zijn andere belangrijke elementen in het genezingproces die hier niet opgenomen worden.
Bovendien is geen enkele van deze stappen bedoeld om advies van een ervaren consulent of
medisch specialist te vervangen. Dit zijn zeven stappen die belangrijk waren voor de
mensen die genezen zijn.
Stap 1: Nederigheid
Elke ziekte vernedert ons, of het nu gaat om een gewone verkoudheid of om een
ernstige ziekte. Als we plat op onze rug liggen, ervaren we dikwijls dat onze prioriteiten
veranderen. De druk van carrière, ambitie en ego maken plaats voor de zorg en de affectie
van ons gezin en de van de mensen van wie we houden. Zij die genezen gebruiken deze
periode voor zelfreflectie en het stellen van prioriteiten die hun leven meer inhoud
geven. Velen die gefixeerd waren op een carrière, erkennen nu ze geconfronteerd worden
met hun eigen sterfelijkheid, hun beperkingen. Ze zien deze periode als een gelegenheid om
hun blik te verruimen. In plaats van een beperkt aantal doelstellingen of verlangens na te
streven, richten ze zich op een doel dat sociale relaties en de schoonheid van de natuur
centraal stelt en een grotere waardering toont voor het hier-en-nu.
De tijd vertraagt, de angst neemt af. Men
maakt zich minder zorgen om de prestaties en de druk van morgen en probeert meer op dit
moment bevrediging te vinden. Dit is een belangrijke stap in het genezingsproces.
Onderzoeken tonen aan dat mensen die gedreven worden door ambitie, doelstellingen en
prestaties, meer vatbaar zijn voor ziekte dan mensen die meer belang hechten aan
harmonieuze relaties. Een gezonde ambitie en het nastreven van doelstellingen vormen
natuurlijk op zich geen probleem. Ambitie, doelstellingen en dromen zijn zelfs
levensbelangrijk.
Gezondheidsproblemen ontstaan pas wanneer
een bepaald aspect van het leven alle andere domineert. Dat dominerende aspect hoeft niet
noodzakelijk iets te maken te hebben met overdreven ambitie. Door de vernedering van het
ziek zijn en door het genezingsproces komen we in aanraking met delen van ons leven die we
verwaarloosd hebben. Vreemd genoeg is het door aandacht te geven aan deze verwaarloosde
gebieden dat de persoon weer evenwicht brengt in zijn leven. Het zijn net die dingen die
we vóór onze ziekte als onbelangrijk beschouwden, die fundamenteel worden voor het
genezingsproces. Hoe dikwijls hebben we personen die een bijna-doodervaring gehad hebben,
niet horen vertellen hoe zeer ze ineens een zonsopgang, de aanraking van een kind, of een
vogel in zijn vlucht konden waarderen? Nederigheid leidt tot dankbaarheid voor die dingen
die voordien onopgemerkt bleven. Deze verandering verrijkt het leven van de persoon en
tegelijkertijd helpt ze hem om stress en verzwakkende invloeden uit de weg te gaan.
Stap 2: Eigen verantwoordelijkheid voor ziekte en genezing
Bijna iedereen waarover ik geschreven heb, had van de artsen weinig hoopgevende
vooruitzichten op herstel meegekregen. Sommigen kregen te horen dat ze nog slechts een
paar maanden of jaren te leven hadden. Zij die beter werden kwamen de schokkerende
effecten van dergelijke uitspraken te boven en werden er zelfs sterker door. In plaats van
het oordeel van een buitenstaander te aanvaarden, beslisten ze volgens hun eigen oordeel
te leven. Ze deden geen beroep meer op anderen om hen te genezen en gingen op zoek naar
informatie die ze zelf konden gebruiken om weer gezond te worden. Zo kwamen ze automatisch
buiten het domein van de reguliere geneeskunde, omdat de arts, als vertegenwoordiger van
de wetenschap, hen al had meegedeeld dat de geneeskunde niets voor hun ziekte kon doen.
Zodra mensen bevrijd zijn van de
arts-patiënt relatie, nemen ze een meer volwassen en verantwoordelijke houding aan
tegenover zichzelf en hun ziekte. Ze beginnen na te denken over hun eigen gedrag en hoe
dat in de eerste plaats tot hun ziekte geleid kan hebben. Ze zoeken naar aanwijzingen voor
het ontstaan van hun ziekte. Dit is de eerste stap naar het bewust omgaan met een
probleem. Dr. O. Carl Simonton, een pionier in het gebruik van positieve
visualisatietechnieken bij de behandeling van kanker, toonde aan dat kankerpatiënten die
een positieve kijk op het leven en op hun genezingsproces hebben, gemiddeld twaalf maanden
langer leven dan zij die zich machteloos voelen en berusten in hun noodlot. Impliciet in
het idee van verantwoordelijkheid nemen is dat en niet langer het gevoel heeft een
slachtoffer te zijn.
De slachtoffermentaliteit kweekt berusting. Verantwoordelijkheid nemen voor zijn genezing
heeft als gevolg dat men zijn krachten gaat bundelen.
De slachtoffermentaliteit kweekt berusting.
Verantwoordelijkheid nemen voor zijn genezing heeft als gevolg dat men zijn krachten gaat
bundelen. Men besluit te vechten en begint gebruik te maken van alle middelen die
beschikbaar zijn om de ziekte te bestrijden.
Stap 3: Ontdekken van aangepaste voeding
Wanneer men zijn verantwoordelijkheid aanvaardt voor het ontstaan en de genezing
van ziekte, moet men op zoek gaan naar de praktische middelen om zijn gezondheid te
herstellen. Positieve gevoelens, hoewel op zich van onschatbare waarde, zijn niet
voldoende. Er zijn veel goede methodes, maar het meest krachtige instrument dat ik bij
alle mensen ben tegengekomen, is voeding. De voeding die gewoonlijk de beste resultaten
geeft, is gebaseerd op volle granen, groenten, peulvruchten, zeegroenten, fruit en kleine
hoeveelheden dierlijk voedsel met een laag vetgehalte, zoals vis en gevogelte. Er zijn
twee diëten die binnen deze algemene richtlijnen vallen en de meest diepgaande invloed
hebben op onze gezondheid: het macrobiotische en het Pritikin dieet.
Het Pritikin dieet is volledig gebaseerd op
moderne wetenschappelijke gegevens en de bedoeling ervan is ziekten van hart en bloedvaten
(nummer één van dodelijke ziekten), diabetes en jicht te behandelen. Macrobiotiek is een
moderne toepassing van voedings- en filosofische principes die bij duizenden jaren oude
culturen terug te vinden te zijn. Onze voorouders beschikten niet over scheikundige
geneesmiddelen en moderne technologie; ze gebruikten voedsel, kruiden en natuurlijke
geneesmiddelen om gezond te blijven. De filosoof George Ohsawa herontdekte deze principes
in de twintigste eeuw en gaf ze praktische toepassingen in het systeem dat hij
macrobiotiek noemde. De bedoeling van macrobiotiek lag meer op het vlak van persoonlijke
ontwikkeling (wat men daar ook onder mocht verstaan), van een bepaalde ziekte genezen of
helderheid en een juist oordeel ontwikkelen.
Er zijn veel redenen waarom deze diëten
zo’n krachtige invloed hebben op onze gezondheid, maar een van de belangrijkste is de
opvallende afwezigheid van vet in de voeding. Waar in het gewone Amerikaanse dieet
bijna de helft van de calorieën door vet aangebracht worden, zijn in het macrobiotische
en Pritikin dieet amper 10-15% van het totaal aantal calorieën uit vet afkomstig. De
studies die een dergelijk dieet aanbevelen voor de behandeling van hart- en vaatziekten
zijn ontelbaar. Er zijn ook volop bewijzen dat er een verband bestaat tussen het typische
Amerikaanse dieet en kanker. Weer andere studies tonen aan dat een macrobiotisch dieet
kanker kan voorkomen.
Dor vetrijk voedsel wordt het bloed dikker,
of kleveriger, zodat het niet meer in de duizenden kleine haarvaatjes kan stromen die het
weefsel in het hele lichaam van zuurstof voorzien en voeden. Zonder zuurstof sterft dit
weefsel af. Naarmate dit proces voortschrijdt, verstoppen vetafzettingen de aders en
sluiten deze uiteindelijk af van het hart of de hersenen, wat een hartaanval of een
beroerte tot gevolg heeft. Een vetrijke voeding brengt het hormonale evenwicht in de war,
verhoogt de galzuren in de darmen en bevordert de groei van tumoren.
Een vetarme voeding, rijk aan volle granen
en groenten, haalt het vet uit het bloed. Dit verbetert de bloedcirculatie en alle
lichaamscellen krijgen meer zuurstof. Een betere circulatie en verhoogde zuurstoftoevoer
maken dat we ons vitaler en levendiger voelen. Tegelijk is het lichaam in staat overtollig
vet te ontladen dat de aders verstopt en organen verstikt.
Bovendien zijn volle granen en groenten
vezelrijk en bijgevolg gemakkelijk verteerbaar. Dit verbetert de werking van het
spijsverteringskanaal en het uitscheidingsstelsel.
Volle granen, groenten, peulvruchten en fruit zijn rijk aan meervoudige koolhydraten, die
lange-termijn energie en uithoudingsvermogen leveren. Onderzoeken aan het Massachusetts
Institute of Technology (MIT) hebben aangetoond dat volle granen de hersenwerking
verbeteren en een gevoel van welbevinden geven.
De afwezigheid van vet, kunstmatige
ingrediënten en geraffineerd voedsel lijkt het interne milieu te veranderen, zodat de
condities die tot het ontstaan van de ziekte geleid hebben en de ziekte in stand hielden,
verdwijnen. De lijst van fysische en psychologische weldaden die het gevolg zijn van een
goede voeding zijn eindeloos. Ik wil alleen nog zeggen dat terwijl de andere zes stappen
die hier vermeld worden gericht zijn op psychologische en emotionele factoren, die alle
fysische neveneffecten hebben, voeding het enige, meest praktische middel is dat men kan
gebruiken om zijn fysisch lichaam te veranderen, wat op zijn beurt eveneens helpt om
emotionele en psychologische condities te transformeren.
Stap 4: De wil om te leven
In zijn boek Space, Time and Medicine (Shambhala, 1982) vermeldt Dr. Larry Dossey
een studie uitgevoerd door het Mount Sinai Hospital bij mannen die kort geleden een
geliefde verloren hadden. Statistieken hebben allang aangetoond dat mensen die iemand
verloren hebben veel hogere sterftecijfers hebben in hun respectieve leeftijdsgroep dan
zij die niemand verloren hebben. Dr. Steven Scheifer, die de leiding had bij de Mount
Sinai studie, wilde weten welke fysiologische veranderingen plaatsvonden bij degenen die
leden onder wat de maatschappij gewoonlijk een “gebroken hart” noemt.
Wat Scheifer en zijn collega’s
ontdekten was dat het verlies van een geliefd persoon een dodelijk effect had op het
immuun systeem van het lichaam. Bij de personen die gebukt gingen onder de stress van het
emotioneel verlies, reageerden een bepaald type witte bloedcel, lymfocyt genoemd, niet
meer op de aanwezigheid van een ziekteverwekkende of lichaamsvreemde cel. Scheifer
concludeerde dat deze mannen, na de ervaring van zo’n verlies, hun verlangen om te
leven opgaven. Wanneer de wil om te leven uitgedoofd was, hield het verdedigingsmechanisme
van het lichaam op te functioneren. Een emotionele toestand, zoals verdriet om een
gestorven geliefde, had dus een erg fysieke reactie.
Uit andere studies aan Mount Sinai kan men
afleiden dat de hypothalamus, een klier die in de hersenen ligt, een enorme invloed heeft
op het endocriene en het immuunsysteem. De hypothalamus is heel gevoelig voor emotionele
en psychologische condities. Simonton heeft opvallend veel succes gehad met zijn methode
om de immuunreactie te activeren door middel van visualisatietechnieken en biofeedback.
Studies over biofeedback en meditatie hebben inderdaad allang aangetoond dat bepaalde
interne en willekeurige activiteiten in het lichaam gecontroleerd kunnen worden door de
geest. Mensen die beter worden zijn in staat de wil om te leven elke dag te vertalen in
praktische activiteiten. Deze mensen brengen belangrijke veranderingen aan in voeding,
relaties, levensdoelen en de manier waarop zij hun tijd doorbrengen. Elk van deze
veranderingen lijkt op zich misschien klein, maar samen hebben ze een enorme impact op de
conditie van de persoon.
John Jodziewicz’ weg naar gezondheid
was een ongelooflijke odyssee. Toen hij in aanraking kwam met macrobiotiek, wilde hij
niets anders dan zijn ziekte overwinnen. Dit was zijn doel, en het overschaduwde al de
rest in zijn leven. Om dat het macrobiotische dieet zijn inname van alle geraffineerde
voeding, in het bijzonder van suiker, beperkte, had hij dikwijls ontzettend veel zin in
zoetigheid. In die periode, vertelde Jodziewicz, nam hij af en toe een paar rozijnen in
zijn hand, keek er na, en vroeg zich af of hij die rozijnen echt nodig had. Gewoonlijk was
het antwoord nee.
De kwestie is niet dat hij weer ziek
geworden zou zijn als hij die rozijnen gegeten had. Het was eerder een bevestiging van
zijn verlangen om te genezen en een bewijs dat hij het belang van de dingen kon
onderscheiden op basis van het feit of ze zijn doel steunden of niet.
Wanneer hij voelde dat de rozijnen hem
hielpen, at hij ze; wanneer hij voelde van niet, at hij ze niet. Zijn verlangen maakte hem
niet aan het wankelen. Hij verloor zijn helderheid niet, en hij liet zich niet afleiden
van zijn doel. Die afleidingen zijn de vele bekoringen en twijfels waarmee een persoon in
die situatie geconfronteerd wordt. Door zijn verlangen kon hij het maximum halen uit elk
klein “werktuig” waarover hij beschikte, en daardoor is hij vandaag [1992, PT]
nog in leven.
Stap 5: Geloof
“Geloof in je zelf! Heb vertrouwen in je capaciteiten! Zonder een nederig
maar redelijk vertrouwen in je eigen krachten kan je niet succesrijk of gelukkig
zijn.”
Dit zijn de beginwoorden van Norman Vincent
Peale’s grote bestseller, The Power of Positive Thinking, al in 1954 uitgegeven. Ze
hebben de tijdloosheid en duurzaamheid van de waarheid, en de flexibiliteit om toegepast
te worden op elke poging, inclusief het herstel van ziekte. Scepticisme is een essentieel
werktuig om te onderscheiden welke koers men moet kiezen en welke methodes men zal
aannemen, maar eens de koers bepaald is, moet het geloof er zijn dat die koers naar het
doel leidt. Zonder dit geloof is het voor een persoon onmogelijk om zijn energie volledig
aan de taak te wijden. Elke halfslachtige inspanning is vanaf het begin gedoemd te
mislukken. Jammer genoeg verwart men geloof dikwijls met koppig vasthouden aan een dogma
of een rigide houding. Geloof wordt dikwijls gebruikt als een excuus om niet te
veranderen. Dit is niet het soort geloof dat ik gezien heb bij de mensen die genezen zijn.
Zij bezitten een geloof dat verwant is aan intuïtie. Intuïtie is het zien van een orde
in het leven, een aanvoelen van een geheel. Door zijn intuïtie voelt iemand een zekere
affiniteit met een bepaalde richting. Geloof dat gebaseerd is op intuïtie laat een zekere
flexibiliteit toe in onze handelingen. Mensen die zo’n geloof hebben staan open voor
nieuwe mogelijkheden, omdat ze erop vertrouwen dat hun koers de juiste is. Bijgevolg zijn
vooroordelen waar men allang aan vasthield gemakkelijker op te geven.
Vertrouwen, of geloof in een bepaalde
therapie, heeft altijd een diepgaand fysiologisch effect. Uit onderzoeken blijkt dat
wanneer een persoon een placebo gegeven wordt en hem verteld wordt dat het de pijn zal
verlichten, dat gewoonlijk ook werkt. Dit gebeurt niet omdat die persoon zichzelf voor de
gek houdt en gaat geloven dat hij minder pijn heeft, maar omdat geloof de hersenen ertoe
aanzet morfineachtige stoffen af te scheiden die bekend staan als beta-endorfines.
Endorfines hebben krachtige pijnstillende eigenschappen en kunnen een milde euforie of een
natuurlijk high gevoel teweegbrengen.
De medische literatuur staat bol van
“genezingen” enkel toegeschreven aan placebo’s, of liever geloof. Geloof
vormt de basis van alles, van miraculeuze genezingen tot succes in zaken, want geloof
maakt het mogelijk onze energie in een bepaalde richting te sturen en volledig mee te
werken aan het genezingsproces. Zonder geloof kan er geen betrokkenheid zijn. Zoals Norman
Cousins stelt: “Geneesmiddelen zijn niet altijd noodzakelijk. Geloof in je genezing
wel.”
Stap 6: Een ondersteunende sociale structuur
In haar boek Biotypes (Time Books, 1980) beschrijft Joan Arehart-Triechel een
studie in de stad Roseto, Pennsylvania, waar wetenschappers ontdekten dat de inwoners een
lager dan gemiddeld sterftecijfer hadden ten gevolge van hart- en vaatziekten en dat
dementie en beroerte er veel minder voorkwamen. Deze gezondheidssymptomen waren er ondanks
het feit dat de hoofdzakelijk Italiaanse bevolking een vetrijk voedingspatroon had en een
zittend leven leidde. De enige factor die volgens de wetenschappers deze lage ziekte- en
sterftecijfers kon verklaren was het feit dat Roseto een goed samenhangende gemeenschap
vormde waar iedereen elkaar onmiddellijk te hulp kwam bij problemen. Wanneer iemand een of
andere crisis doormaakte, reageerde de rest van de gemeenschap met emotionele,
psychologische of financiële steun.
De onderzoekers ontdekten dat deze
gemeenschapssteun een zeker gevoel van veiligheid en evenwicht verschafte, en de stress en
de angst in het leven verminderde.
Deze en andere studies wijzen op een fundamentele menselijke behoefte aan verbondenheid en
sociale steun. Deze behoefte bestaat zowel bij gezonde als zieke mensen. De mens heeft een
fundamentele behoefte aan verbondenheid en sociale steun. Deze behoefte bestaat zowel bij
gezonde als zieke mensen.
Uit onderzoek blijkt dat sociale contacten de gezondheid bevorderen, of in elk geval
helpen in stand houden. Voor mensen die met een ernstige ziekte te kampen hebben, is
sociale steun des te belangrijker. Zonder uitzondering had iedereen die ik ontmoet heb en
van een ernstige ziekte genezen was de steun van andere mensen. Of de steun nu kwam van
een begrijpende en behulpzame arts, consulent, partner, vriend of een reeks vriendinnen,
ze vormde een band met de wereld van leven, gezondheid en herstel. Mensen van wie men
houdt geven nieuwe inzichten en nieuwe hoop. Zonder hen zakt de zieke gewoonlijk weg onder
het gewicht van zijn of haar eigen angsten. Angst kan dodelijk zijn. Hoewel er een aantal
eufemismen voor bestaan (waaronder het meest populaire woord, stress) is angst een van de
meest verspreide emotionele toestanden die men tegenwoordig kent. Een van de meest
schadelijke ook, trouwens.
Studies tonen aan dat langdurige angst
leidt tot hormonale onbalans, nierbeschadigingen, hartziekten, verkeerde manier van
ademhalen en slechte stoelgang. De steun die men krijgt van vrienden en verwanten in
crisisperioden is van onschatbare waarde. Eenzaamheid leidt tot wanhoop en berusting.
Liefdevolle ondersteuning leidt tot doorzetting en nieuwe moed. Wanneer een ziek voelt dat
men van hem houdt en om hem geeft, helpt dit om verder te gaan met de strijd. Meer nog,
liefde heeft een mysterieuze en helende werking op alles wat leeft. In Space Time and
Medicine bericht Dossey over een studie die uitgevoerd werd aan de Universiteit van Ohio,
waar konijnen een paar maanden gevoed werden me vetrijk voedsel. Na die periode werden de
kransslagaders van de konijnen onderzocht om te zien of ze last hadden van atherosclerose,
vetafzettingen die de slagaders rond het hart verstoppen.
De meeste konijnen hadden inderdaad acute
atherosclerose. Maar bij een kleine groep van de dieren kwam de ziekte in veel mindere
mate voor – tot 60% minder. De wetenschappers konden niet achterhalen hoe die kleine
groep ontsnapt was aan de gevolgen van vetrijk voedsel. Het bleek dat die kleine groep
konijnen iedere dag uit hun kooi gehaald was en geaaid was. Er werd heel liefdevol tegen
gesproken door een van de oppassers. De wetenschappers vroegen zich af of de tederheid
tegenover de kleine groep het resultaat van het experiment veranderd kon hebben.
Ze besloten de hypothese te testen en deden
de studie nog twee keer, waarbij ze telkens een kleine groep konijnen dagelijks uit hun
kooi haalden. Die groep konijnen werd gestreeld en kreeg liefdevolle aandacht. De rest van
de dieren werd alleen gelaten en kreeg hetzelfde vetrijk eten als de konijnen die liefde
kregen. Het resultaat van de drie studies was identiek. De kleine groep konijnen, die met
liefde en affectie behandeld werd, vertoonde een veel lagere graad van atherosclerose dan
de andere proefdieren.
Maar niemand heeft een reeks
wetenschappelijke studies nodig om te weten dat we een beter gevoel hebben over onszelf en
over het leven wanneer men van ons houdt. Mensen die gesteund en bemoedigd worden door
anderen, zijn geïnspireerd om harder te werken om de uitdagingen van het leven te
overwinnen.
Stap 7: Een levensdoel
“Wanneer men hen vroeg hoe het kwam dat ze zo gezond waren, gaven ze
antwoorden als ‘ik kan niet sterven voor mijn zoon afgestudeerd is’ of ‘ze
hebben me te zeer nodig op mijn werk’ of ‘ik ga niet dood voor ik het probleem
met mijn dochter heb opgelost’.” Uit Getting Well Again (J.P. Tarcher, 1978) van
Carl Simonton.
Wat het doel van het leven is ligt
natuurlijk niet vast, maar zij die het gezondst zijn in lichaam en geest hebben voor
zichzelf een levensdoel bepaald. Dat doel is gewoonlijk op lange termijn te bereiken
– een enkel doel of een reeks doelstellingen die enige tijd en heel veel energie
vergen om ze te realiseren. De mensen die ik ontmoet heb en genezen zijn van een ernstige
ziekte, konden in het begin van hun genezingsproces enkele belangrijke levensdoelen
identificeren. Aanvankelijk was hun voornaamste zorg weer beter worden, maar naarmate ze
sterker werden en meer vertrouwen kregen in hun capaciteit om te genezen, begonnen ze uit
te kijken naar meer sociale doelen.
Ze begonnen na te denken hoe ze anderen
konden helpen met de kennis die ze door hun ziekte en herstel verworven hadden. Dit is een
van de grote voordelen van spirituele disciplines of praktijken zoals macrobiotiek, omdat
ze principes bieden om te leven en de praktische middelen om anderen tot nut te zijn. Zij
die zo’n methode gebruiken om hun gezondheid te herwinnen beginnen na te gaan hoe ze
hun kennis met anderen kunnen delen.
Het hebben van een levensdoel stimuleert
duidelijk de wil om te leven. Er is een krachtige zelfs dwingende reden om verder te gaan,
het leven krijgt een grotere betekenis. Dit doel verschaft een richting waar men zijn
energie heen stuurt. Het dient niet alleen als een reden om te leven maar het wordt een
gids, een leidstar, het punt waarop men zijn leven oriënteert.
Een doel om te leven verschaft de persoon
een diep gevoel van tevredenheid, omdat het hem het gevoel geeft dat zijn leven betekenis
heeft in de grootsheid van de schepping. Hij voelt een zekere verantwoordelijkheid om
verder te gaan, om het einde uit te stellen. Een levensdoel is noodzakelijk – niet
alleen voor zieke mensen, maar voor iedereen. Zonder levensdoel wordt onze energie
verspreid en verspild. Met een levensdoel krijgen we helderheid, richting en een diep
gevoel van tevredenheid.
Een levensdoel geeft ons het gevoel uniek te zijn en verbonden met een groter geheel. Het
belet dat onze identiteit in anonimiteit verzinkt en ons werk zinloos lijkt. Een
levensdoel geeft ons het gevoel uniek te zijn en verbonden met een groter geheel. Het
belet dat onze identiteit in anonimiteit verzinkt en ons werk zinloos lijkt. Carl Jung
drukte het als volgt uit: “Niemand kon me de overtuiging ontnemen dat het mij
opgelegd was te doen wat God wilde en niet wat ik wilde. Dat gaf me de kracht mijn eigen
weg te gaan. Vaak had ik het gevoel dat ik in alle beslissende zaken niet langer onder de
mensen was, maar alleen met God.”
Hoewel elk van deze stappen een positieve invloed heeft op de gezondheid, is geen enkele
zo krachtig alleen als wanneer ze samen genomen worden. Dit verklaart wellicht, tenminste
gedeeltelijk, waarom bepaalde methodes bij sommigen wel en bij anderen niet werken. Twee
mensen kunnen dezelfde ziekte hebben en dezelfde gezonde voeding eten, terwijl maar een
van hen geneest. Misschien geneest hij als gevolg van veel andere positieve veranderingen,
die alle samen de voorwaarde voor genezing scheppen.
Wat echter steeds duidelijker wordt, is dat
gezondheid een delicate toestand is die door elk aspect van ons leven beïnvloedt wordt.
Hoe meer we de stress en moeilijkheden in ons leven in evenwicht kunnen brengen met
harmonieuze relaties en eenvoudige genoegens, des te dichter komen we niet alleen bij
gezondheid, maar ook bij een rijker, waardevoller bestaan.
- artikel van Tom Monte, oorspronkelijk gepubliceerd in East West Journal
- Nederlandse vertaling gepubliceerd in Netelblad van september 1992
- Netelblad is een uitgave van Oost West Centrum vzw, Consciencestraat 44,
2018 Antwerpen, www.owc.be
