We worden steeds dikker, want we
eten vetarm!
Door Jetty van der Graaf, orthomoleculair voedingsdeskundige
Vroeger hebben we geleerd dat vetten 9
kcal en eiwitten en koolhydraten 4 kcal per gram leveren bij verbranding. Dus als we
wilden afvallen zouden we minder vetten moeten eten. Ook werd door het Voedingscentrum
jaren geleden de strijd aangebonden tegen overgewicht, hart- en vaatziekten middels de
campagne “Let op Vet!” Deze heeft absoluut niet het beoogde resultaat gehad,
juist het tegendeel. Mensen gingen minder vet eten, maar kregen daardoor tekorten aan
essentiële
onverzadigde vetzuren.
Ook in Amerika is overgewicht een ware
epidemie geworden. Hier worden al jaren zeer veel vetvrije snacks en lightproducten
gepromoot, er is zelfs al een frituurvet (Olestra) op de markt die niet in het lichaam
opgenomen wordt. Echter de hoognodige vetoplosbare vitamines en antioxidanten lossen hier
wel in op en gaan voor het lichaam verloren. Ondanks dit alles wordt de mens steeds dikker
en vetter.
Wat gebeurt er?
Als men echter géén vet meer mag eten, gaat men vanzelf meerkoolhydraten eten. Deze
worden in het lichaam bij de spijsvertering afgebroken tot de bouwstenen, glucose. Alle
lichaamscellen hebben glucose nodig voor de energievoorziening. Echter de hoeveelheden die
wij binnenkrijgen overschrijden deze behoefte ruimschoots. Hierdoor wordt er ook extra
insuline aangemaakt. Het lichaam gaat deze overmaat glucose opslaan als vetreserve. Hier
is insuline ook voor verantwoordelijk. Dit is een natuurlijk verschijnsel dat eeuwenlang
heel nuttig was, doordat in vroegere tijden periodes van overmaat werden afgewisseld door
periodes van schaarste. Dit komt
in onze Westerse maatschappij niet meer voor en dus raken wij onze opgebouwde vetreserves
niet meer kwijt. Ook hebben we juist vet nodig, maar dan wel de “goede vetten”,
ook wel essentiële vetzuren genoemd, om goed te kunnen functioneren en ook om gewicht te
kunnen kwijtraken.
Goede vetten voorkomen hart- en
vaatziekten, overgewicht, te hoog cholesterol, spelen een rol in de immuniteit, zijn nodig
in alle lichaamscellen, zijn onmisbaar in de hersenen, kortom zijn nodig voor het goed
functioneren van.een gezond lichaam.
Welke vetten hebben we nodig:
W-3 en W-6 zijn meervoudig onverzadigde vetzuren die we nodig hebben, bij voorkeur in een
verhouding van 2:1. W-6 vetzuren (o.a. linolzuur) komen voor in alle plantaardige oliën
(olijfolie is hoofdzakelijk W-9, een enkelvoudig onverzadigd vetzuur). W-3 vetzuren zitten
in vette vis (sardines, zalm, makreel, haring, paling, sprot) en lijnzaadolie. Verzadigde
vetten en dierlijke vetten hebben we ook wel nodig, maar in mindere mate. We hebben W-3 en
W-6 vetzuren nodig maar dan wel in een natuurlijke vorm, d.w.z. een koudgeperste olie. Bij
verhitting worden onverzadigde vetzuren verzadigd (ranzig) en verliezen ze hun nuttige
functies voor het lichaam. Bij het harden van oliën voor b.v. margarines en frituurvetten
ontstaan ook transvetzuren, deze zijn zeer slecht voor hart en bloedvaten.
Hoe ontstaat overgewicht en
ouderdomsdiabetes:
Ik zal proberen dit heel kort uit te leggen. Alles wat we eten wordt afgebroken tot
glucose, de bouwstenen die alle cellen nodig hebben om te verbranden tot energie. Als na
het eten de bloedsuikerspiegel stijgt, gaat ook het insuline niveau stijgen, om de glucose
de cellen in te krijgen. Als het glucosegehalte weer daalt, krijg je weer trek, waardoor
we weer iets gaan eten, meestal snoepen tussendoor. De glucose stijgt weer, gevolgd door
de insuline, en zo ontstaat een spiraal. De insuline stijgt door de snelle opneembare
suikers van tegenwoordig. Bovendien hebben de receptoren voor insuline door een tekort aan
essentiële vetzuren niet de juiste vorm.
Daardoor en door een tekort aan spoorelementen functioneert de insuline niet goed, stijgt
de glucose en daardoor de niet goed functionerende insuline. Dit noemen we
insulineresistentie. Dat heeft als bijwerking dat glucose bij voorkeur in vetcellen wordt
opgeslagen. Doordat we steeds meer onvolwaardige voeding tot ons nemen, krijgen we
tekorten aan vitamines en mineralen. De alvleesklier heeft veel mineralen en
spoorelementen nodig om goede insuline te kunnen maken. Als deze neerwaartse spiraal niet
verbroken wordt, raakt de alvleesklier uitgeput en is er te weinig
insuline om alle glucose voor de juiste cellen te kunnen gebruiken. Zo ontstaat diabetes
en overgewicht, want het teveel glucose wordt opgeslagen als vet. Met een normaal insuline
gehalte wordt glucose bij voorkeur in spiercellen opgeslagen en geeft dan energie om te
kunnen werken.
Ook hormoonwisselingen bij ouder worden
hebben invloed:
In de menopauze daalt het niveau van de geslachtshormonen, oestrogenen. Ook bewegen
ouderen vaak minder, samen heeft dit invloed op de hersenen. De afgifte door de hypofyse
van groeihormoon (GH) wordt beïnvloed door bewegen en oestrogenen. Na je 35ste neemt GH
af met gemiddeld 14% per 10 jaar.
De gevolgen van minder GH zijn minder
vetafbraak (meer lichaamsvet), minder eiwitsynthese (afname spiermassa), minder
reparatievermogen (meer degeneratieve veranderingen). Er veranderen nog meer
hormoonspiegels zoals DHEA en cortisol. Ze zijn allemaal weer van invloed op elkaar en
hebben ook een interferentie met insuline. Het cortisol stijgt iets waardoor glucose
stijgt, waardoor ook weer de insuline en vervolgens de vetopslag toeneemt.
Van FAT naar FIT:
Veel mensen zullen kunnen afvallen als ze hun voedingspatroon op essentiële punten
aanpassen. Veel meer goede plantaardige oliën en weinig of geen koolhydraten, behalve die
uit groenten en fruit. Om géén extra koolhydraten binnen te krijgen moet men de volgende
producten vermijden: brood, koekjes, gebak, alles waar suiker of glucosestroop aan
toegevoegd wordt, alle deegwaren, pasta’s, rijst, peulvruchten, aardappels. Uit
alleen groenten en fruit krijgt het lichaam voldoende
koolhydraten binnen voor de energievoorziening.
Ook is het belangrijk meer te gaan bewegen. Het afvallen gaat dan gemakkelijker en je zult
je fitter en gezonder gaan voelen.
Voedingsadviezen:
Veel groenten en fruit. Salades met koudgeperste plantaardige olie en lekkere verse
kruiden. (een kant en klare dressing bevat al gauw 10% suiker)
Vette vis (minimaal 2 – 3 x per week), mager rood vlees, wild, gevogelte. (vette vis
is zalm, haring, paling, sardines, sprot, geen roofvis) Bereiden door b.v. grillen,
stomen, koken in pittige bouillon of eventueel te bakken.
Eieren. Dagelijks een ei mag, liefst zachtgekookt; een (te) hard gekookt ei ziet vaak
“blauw van ellende” dit kan niet gezond zijn.
Dagelijks 1 eetlepel lijnzaadolie (extra W-3 vetzuren)
Gebruik van vetten voor bakken en braden: Het beste is om te (roer)bakken en braden in
roomboter of kokosolie, dit zijn al verzadigde vetten en deze worden niet slechter voor
het lichaam. Plantaardige olie mag dus nooit verhit worden. Olijfolie kan nog enigszins
verhit worden doordat dit een enkelvoudig onverzadigd vetzuur is dat niet essentieel is
voor het lichaam.
Het vet mag nóóit bruin worden bij verhitting, dan is het té heet geweest en zijn er
stoffen ontstaan die kankerverwekkend zijn. Plantaardige olie (m.n. lijnzaadolie) kan snel
oxideren (= ranzig worden), dan niet meer gebruiken.
Voorstel voor een koolhydraatarm dagmenu.
Ontbijt
Biogarde, kwark of magere yoghurt, zonder suiker.
Of: eventueel verse vruchten.
Kruidenthee zonder suiker.
Tussendoor
Thee, groene thee of kruidenthee, alternatieve koffie zonder suiker.
Eventueel nog vers fruit.
Lunch
Rauwkostschotel met koudgeperste olie.
Kruidenthee
Beker biogarde of karnemelk (kan ook later tussendoor)
Tussendoor
Kruidenthee zonder suiker, of glas biogarde, karnemelk.
Fruit.
Half uur voor de warme maaltijd eventueel glas groentesap of een kopje soep.
Warme maaltijd
Flinke portie groente en/of rauwkost (aangemaakt met koudgeperste olie en goede
reformazijn of citroensap)
Vis, mager vlees (geen varkensvlees) ei, eventueel sojaproducten (bevatten meer
koolhydraten, maar ook goede fyto-oestrogenen), gen-tech vrij.
’s Avonds
Alternatieve koffie of kruidenthee zonder suiker.
Mineraalwater, vruchtensap zonder toegevoegd suiker, groentesap of diksap.
Eventueel nog wat fruit.
Als er veel gewicht af moet is het beter koolhydraatrijke groenten en vruchten te mijden;
dit zijn de knolgewassen zoals bieten, koolraap, verder pompoen, wortelen en bananen.
Ook adviseer ik mensen een goede hooggedoseerde multi vitamine en multi-mineralen
preparaat (met alle mineralen + GTF-chroom) en extra vitamine C te gebruiken. Tevens nog
extra O 3 vetzuren.
Veel mensen hebben door jarenlang verarmde voeding te eten vaak enkele of meerdere
tekorten opgebouwd van de essentiële voedingsstoffen. Ga verder niet zelf experimenteren
met allerlei voedingssupplementen, maar zoek voor verdere gezondheidsproblemen of
suppleties contact met een orthomoleculair voedingsdeskundige of arts.
Zie het Overzicht Therapeuten en Artsen op de website van de MBOG.
Jetty van der Graaf, orthomoleculair voedingsdeskundige
Bron: http://www.mbog.nl/
Terug
naar het hoofdmenu
