Tandvleesproblemen vormen een risicofactor
voor acute hart- en vaatklachten.
Van tandplaque naar acuut infarct
Heel veel mensen hebben last van
tandplaque, een laagje aanslag op de tanden. Dat lijkt heel onschuldig. Maar in feite is
tandplaque een opeenhoping van bacteriën in de mond. Wanneer de plaque niet verwijderd
wordt kan het tandvlees gaan ontsteken. Dan kunnen de bacteriën of bestanddelen ervan in
de bloedbaan terechtkomen en elders in het lichaam schade veroorzaken. Bekend zijn
hartklepontstekingen die veroorzaakt worden door S. sanguis, een bacterie die een
belangrijke rol speelt bij parodontitis. Parodontitis is een ernstige tandvleesontsteking.
Steeds duidelijker blijkt uit onderzoek dat veel meer hart- en vaatklachten samenhang
vertonen met parodontitis. Zo kan een acuut hartinfarct of een beroerte ook veroorzaakt
zijn door ontstoken tandvlees. Hart- en vaatziekten vormen de eerste doodsoorzaak in de
westerse wereld. In Nederland sterven jaarlijks 140.000 mensen, waarvan gemiddeld 50.000
aan hart- en vaatziekten.
Het belang van mondhygiëne
Al sinds het begin van de eeuw was er belangstelling voor de relatie tussen de gezondheid
van het gebit en algemene gezondheidsklachten. Een Engelse arts, William Hunter, vroeg als
eerste aandacht voor tandholtes als brandhaard van bacteriële ontstekingen die infecties
en ziektes door het hele lichaam kunnen veroorzaken. Vandaag de dag zijn er nog maar
weinig mensen die veel tanden en kiezen missen, en over het algemeen is de mondhygiëne
enorm toegenomen. Toch is de aandacht voor de relatie tussen de gezondheid van de mond en
de algehele lichamelijke gezondheid de laatste jaren weer sterk toegenomen. Sinds eind
jaren tachtig zijn er diverse grote en kleine (bevolkings)onderzoeken gedaan waaruit een
samenhang bleek tussen de conditie van tanden en tandvlees en acute hartinfarcten en
beroertes. Of het verband ook causaal is kan nog niet met zékerheid worden gezegd, al
lijkt het er wel sterk op. Ook is wel gesuggereerd dat een slechte mondhygiëne een
symptoom is van slechte gezondheidsgewoonten die de verhoogde kans op hart- en vaatziekten
kunnen verklaren. Maar ook na correctie voor leefstijlfactoren bleef de conditie van het
gebit als een zelfstandige risicofactor overeind.
Meer dan de helft van de Nederlanders heeft
tandvleesproblemen
Nederlanders poetsen gemiddeld twee keer per dag en dat is in principe genoeg. Maar als we
niet ook regelmatig flossen en tandenstokers gebruiken, is de kans toch groot dat er
voedselresten in onze mond achterblijven. En die veroorzaken op den duur ontstekingen aan
het tandvlees. Volgens een onderzoek van het NIPO heeft meer dan de helft van de
Nederlanders tandvleesproblemen.
Parodontitis en hart- en vaatziekten
De meeste onderzoeken hebben zich gericht op de relatie tussen parodontitis en hart- en
vaatklachten. Parodontitis is een ernstige vorm van tandvleesontsteking en is het meest
voorkomende dentale probleem van dit moment. Onbehandelde gaatjes (cariës) en uitvallende
tanden en kiezen kennen waarschijnlijk ook een relatie met hart- en vaatziekten, maar
omdat ze zoveel minder voorkomen is dit minder het terrein van onderzoek geweest.
Enkele cijfers uit onderzoek
Zo werd in 1993 in een groot onderzoek bij 10.000 personen vastgesteld dat de kans op
hart- en vaatziekten met 25 tot 50% was verhoogd bij patiënten met parodontitis en dat de
kans op overlijden daaraan bij deze groep 3 keer hoger was. [1]
In een andere studie een paar jaar later
werden 1.147 mannen met parodontitis vergeleken met een groep gezonde personen. Naar voren
kwam dat de mannen met de tandvleesontsteking 1,5 keer zo snel hart- of vaatafwijking
ontwikkelen, dat er 1,9 keer vaker een fataal hartinfarct ontstaat en dat de kans op een
herseninfarct 2,8 keer zo groot is.[2]
Ook in een ander internationaal onderzoek
werd gekeken naar de relatie tussen parodontitis en een fataal hartinfarct. Een groep
mensen tussen 35 en 44 jaar, allemaal met ernstige parodontitis, werd vergeleken met een
zelfde leeftijdsgroep zonder parodontitis. Er kwam een nauwe relatie naar voren tussen
parodontitis en de kans op een fataal hartinfarct.[3]
Pas op: van plaque naar parodontitis
Tandvleesontsteking wordt veroorzaakt door neerslag van tandplaque. Tandvleesontsteking is
gewoonlijk pijnloos. Als er echter niets aan wordt gedaan kan het leiden tot parodontitis.
Dat is een zware ontsteking van het tandvlees. De tandvleesrand laat los van de tand of
kies en vormt zogenaamde tandvleespockets waarin zich steeds meer concrement, een heel
hard soort tandsteen, ophoopt. De bacteriën die parodontitis veroorzaken kunnen zich ook
over het hele lichaam verspreiden en verschillende ernstige aandoeningen veroorzaken of
ziekteverschijnselen verergeren.
Het concrement moet door de tandarts goed worden weggehaald en de tandvleespockets moeten
regelmatig professioneel worden gereinigd.
Hoe is de samenhang te verklaren?
De basis van hart- en vaatziekten ligt in de vorming van zogenoemde arteriosclerotische
plaques in de bloedvaten van de aderen. Dit proces wordt ook wel aangeduid als
aderverkalking (al is het niet alleen kalk dat voor de neerslag vormt, maar bijvoorbeeld
ook cholesterol). Op de plaques in de bloedvaten kunnen zich makkelijk bloedstolsels
hechten waardoor een infarct kan ontstaan. Een aantal mondbacteriën kunnen dit proces van
aderverkalking versnellen. Voorbeelden zijn de eerder genoemde S. Sanguis, maar ook de P.
Gingivalis; bacteriën die een belangrijke rol spelen bij parodontitis en die de
klontering van bloedplaatjes stimuleren. Dit is een van de verklaringen waarom
parodontitis een grotere kans geeft op een hart- en herseninfarct.[4]
Risicofactoren voor hart- en vaatziekten
* leeftijd
* roken
* een verhoogd cholesterolgehalte
* hoge bloeddruk
* diabetes
* stress
* tekort aan vitamines en mineralen
* tandvleesontstekingen
Andere verklaringen lopen meer indirect: de
bacteriën veroorzaken een (biochemische) reactie in het lichaam (via een verhoogde
aanmaak van eiwitten of witte bloedcellen, en specifieke immuunreacties) die op hun beurt
invloed uitoefenen op de conditie van hart en bloedvaten. Het voert te ver om in deze
folder dieper in te gaan op alle processen die het verband tussen parodontitis en hart- en
vaatziekten precies kunnen verklaren. Maar dát het verband er is, daar twijfelt eigenlijk
niemand meer aan. Voor een gezond gebit én een gezond hart! Goed poetsen in combinatie
met flossen en reinigen met tandenstokers kan plaque en dus ook parodontitis voorkomen en
daarmee een groter risico op hart- en vaatziekten!
Conclusie
Uit diverse onderzoeken van de laatste tien jaar is overduidelijk vastgesteld dat er een
nauwe relatie bestaat tussen parodontitis en aderverkalking én de gevolgen ervan: een
hart- en herseninfarct. Beide aandoeningen komen bij het merendeel van de volwassen
bevolking voor. Beide hebben ook dezelfde risicofactoren zoals roken, stress en diabetes.
Of er ook daadwerkelijk een oorzakelijk verband is, zal nog moeten worden bewezen, maar
het ligt wel in de lijn der verwachting. Een goede orale gezondheid is dus niet alleen
voor het behoud van het gebit noodzakelijk, maar geldt ook als een preventieve behandeling
van hart- en vaatziekten die mogelijk vele doden per jaar kan voorkómen.
Meer tandgevaar!
De meeste onderzoeken hebben zich gericht op tandvleesontsteking als ziekteverwekker. Maar
er zijn veel meer gebitsproblemen die een relatie vertonen met onze gezondheid. Zo is er
volgens diverse wetenschappers een relatie tussen chronische aandoeningen en tandabcessen,
wortelkanaalbehandelingen, excavitaties, stoorvelden in het gebit en kwik in
amalgaamvullingen. Zo is kwik bijvoorbeeld 50x giftiger dan arsenicum en direct
vetoplosbaar waardoor het gemakkelijk de bloed/hersenbarrière passeert, in de hersenen
wordt opgeslagen en hersencellen vernietigt. Tandartsen zou daarom verboden moeten worden
nog langer met kwik te werken. Uitgebreide informatie hierover kunt u vinden op de site
van de Nederlandse Vereniging voor Biologische tandheelkunde NVBT.
Bronnen: alle gemelde onderzoeken en:
Walter J. Loesche, DMD, PhD, Periodontal disease; link to cardiovascular disease. En:
Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde, november 2002; 109: 449 - 453
[1] Destefano et al, 1993
[2] Beck et al, 1996
[3] Kollveit et al, 2001
[4] Sharma et al, 1999
Uitgebreide informatie mbt gezondheid van
je hart is te vinden op
This seminar will discuss how important it
is to have healthy gums and the ramifications of not checking for periodontal disease.
Research shows that heart disease, diabetes and osteoporosis are potentially linked to
severe gum disease. Dr. Barnett has been in Dentistry for over 25 years. He is licensed in
Texas, New Mexico, New York, Pennsylvania and New Jersey. Dr. Barnett is a general and
cosmetic dentist who believes in a holistic approach to dentistry. He is on the board of
Collagenex, a specialty pharmaceutical company responsible for developing Periostat, a
drug that helps maintain and stop periodontal disease in most people.
Video - Gum Disease Treatment
Video - Periodontal Disease
Video - Healthier Tooth and Gums
A procedure known as Perioscopy, with other
treatments, can treat gum disease or periodonal disease without surgery. Gum pocket depths
decrease in less then one month after treatment. Presented by Safety.Tv Library
