Hormese - een beetje straling is
gezond
Volgens een VN-rapport dat onlangs is
verschenen, vallen de gevolgen van de kernramp in Tsjernobyl mee. Sommige onderzoekers
gaan een stap verder, zo is te lezen in Ortho. Zij vinden dat geëvacueerde gebieden rond
de voormalige centrale weer bewoond kunnen worden. Deze wetenschappers zijn zelfs
enthousiast over de gunstige werking van lage doses straling.
Sinds de atoombommen op Hiroshima en
Nagasaki, inmiddels zestig jaar geleden, boezemt radioactieve straling wereldwijd diepe
angst in. Maar niet iedereen is bang. Volgens onderzoekers uit Japan, de VS, Duitsland,
Polen en Zweden is een beetje straling juist gezond. Volgens hun hypothese mogen we wel
wat zuiniger zijn op het afval van kerncentrales. Zij adviseren het radioactieve afval
niet diep weg te stoppen in zoutmijnen, maar te mengen met bouwmaterialen zodat woningen
een gezondmakende straling kunnen uitzenden.
Hormese heet dit fenomeen, dat de fundamenten van de wetenschap laat schudden en kraken:
radioactieve straling is alleen boven een bepaalde dosis gevaarlijk, beneden die dosis
doet straling niets of is het juist goed voor de gezondheid. Onderzoek onder de
Habakusha's - de overlevers van de atoombommen - lijkt dit te bevestigen. Volgens de
Japanse onderzoeker Sohei Kondo hebben sommige Habakusha's juist een betere levens
verwachting dan onbestraalde Japanners. Ook in Tsjernobyl is het waargenomen: onder
de duizenden zogeheten liquidators was de kankersterfte gelijk of lager dan bij de
onbestraalde Russische bevolking.
Minder kanker
We kennen het van water en wijn: nooit drinken is ongezond, te veel drinken ook, een
matige consumptie is juist goed. Met straling zou het niet anders zijn. Zo is in gebieden
met hoge natuurlijke stralingsniveaus de kans op kanker juist kleiner dan elders. Dit
wordt bevestigd door dr. Albert Keverling Buisman van de Nuclear Research &
consultancy Group (NRG) in Petten. 'Alle onderzoekingen over achtergrondstraling hebben
altijd opgeleverd dat naarmate de achtergrondstraling hoger is, er minder kanker
voorkomt', stelt hij in Ortho.
Ook mensen die werken met radioactieve
straling lijken de nieuwe hypothese te bevestigen. Radiodiagnostisch laboranten en
radiologen hebben een lagere sterftekans dan hun onbestraalde collega's, leert recent
onderzoek. Ze zijn ook volgens allerlei andere kenmerken een stuk gezonder.
Volgens de Amerikaanse professor T.D.
Luckey bedraagt de optimale dosis die een mens ieder jaar zou moeten krijgen ongeveer 100
millisievert. De gemiddelde Nederlander komt jaarlijks 'slechts' aan een
stralingsbelasting van twee millisievert. De bejaarde Luckey (86) liet zich vijf jaar
terug met een touwlift in een oude uraniummijn zakken. Sinds dat bezoek ligt onder zijn
bed een klomp uraniumerts. Enkele collega's hebben vergelijkbare maatregelen genomen, of
zoeken nog naar een goede bron van straling.
Bron: Theo Richel, Ortho magazine
december 2005, Ortho.nl
EU test ook de effecten van
hormese
Specifieke
doelstellingen
Het testen en produceren
van radionuclides en van radiogelabelde biomoleculen.
Produceren van Bi213 voor de
preklinische studies van fase I en II.
Raadplegen en opleiding voor de
productie van Ac225 in het cyclotron van het GCO.
Ontwikkeling van chelaten.
Het analyseren van de
activiteitsvariatie na bestraling van de genen in de leukemiecellen en in normale cellen.
Het uitwerken van een cellulair
model voor het onderzoek van het "bystander" of "hormese" effect
Het uitvoeren van functionele
tests naar de cytotoxiciteit voor de leukemische en normale cellijnen.
Het leveren van Bi213 generatoren
aan ziekenhuizen.
Het ontwikkelen van een Ra226
productiemethode voor preklinisch en klinisch gebruik.
Het ontwikkelen van chelaat
antilichamen voor preklinisch gebruik.
Het bepalen van
stabiliteitsconstanten.
Het vergaren van basisgegevens
over de effecten van straling op leukemische en normale cellen.
Het analyseren van de
genenactiviteit op de celwerking.
Full
report here
Intermezzo: radioactieve straling
De mens staat dagelijks bloot aan
radioactieve straling onder andere als gevolg van kosmische straling en radioactieve
stoffen in de bodem. Deze straling heeft dus een onbeïnvloedbare natuurlijke oorsprong.
Over een heel leven staat de mens gemiddeld bloot aan 168 mSv (milliSievert; een bepaalde
maat voor radioactieve straling die door weefsel wordt geabsorbeerd). Natuurlijke
achtergrondstraling kan echter van gebied tot gebied sterk variëren.
In Noorwegen bijvoorbeeld staan mensen
gemiddeld bloot aan een tweemaal zo hoge levenslange natuurlijke dosis (365 mSv). In
sommige gebieden in Noorwegen kan dit oplopen tot 1500 mSv.53 In Iran zijn zelfs gebieden
gevonden waar mensen gedurende hun leven blootstaan aan 17000 mSv.
Die variatie lijkt geen probleem voor de
volksgezondheid. Mensen leven dus onder ruim variërende natuurlijke
stralingscondities. Een dodelijke dosis straling (tussen de 3000 en 5000 mSv
in 1 uur) ligt een factor 10 miljoen hoger dan de dagelijkse natuurlijke dosis straling.
Diverse wetenschappelijke studies laten zien dat een lage dosis straling een positief
effect heeft op de gezondheid; een kleinere kans op kanker bijvoorbeeld. Het vermoeden is
dat een lage dosis straling bepaalde beschermingsmechanismen activeert in het lichaam. Dit
fenomeen staat bekend als hormese.
Bron: http://www.stichting-han.nl/
Heksenjacht op gif
Volgens de zogenoemde hormese-theorie is
een klein beetje gif gezond. Deze opvatting is binnen de wetenschap inmiddels gemeengoed.
Maar binnen het milieubeleid is de regel voor sommige stoffen dat ze niet aantoonbaar
mogen zijn. Weer een voorbeeld dat het beleid meer op emoties dan op wetenschap is
gebaseerd.
Neem dioxine. In geen enkel levensmiddel
mag een spoortje dioxine voorkomen. Deze eis heeft de afgelopen jaren tot gevolg gehad dat
er miljoenen liters melk en andere voedingsmiddelen zijn vernietigd, en dat fabrieken zijn
afgebroken, 's Werelds beroemdste toxicoloog, de Amerikaan Bruce Ames, heeft er op gewezen
dat de consumptie van dergelijke dioxine-bevattende voedingsmiddelen evenveel
gezondheidsschade veroorzaakt als het drinken van twee glazen bier. Daarmee bedoelt hij
niet dat bier gevaarlijk is, maar dat het risico van dioxine wordt overschat.
Bron: http://www.democrates.net
Wetenschappelijke onderzoeken
Referentie:
[1] A. Berrington et al., "100 years of observation on British radiologists:
mortality from cancer and other causes 1897-1997", B.J.Radiology 74
(2001) 507-519