Perfluorverbindingen
Toxicologen
hebben er zorgenkindje bij
We hadden al PCB’s, dioxines en vlamvertragers om ons zorgen over te maken. Nu hebben
we ook perfluorverbindingen. Onderzoekers van Wageningen UR doen mee aan Europese
onderzoeksprojecten naar deze nieuwe categorie potentieel gevaarlijke stoffen in het
milieu. Een Amerikaans onderzoekslaboratorium ontdekte in de late jaren negentig dat de
westerse wereld er misschien een milieuprobleem bij heeft. In het bloed van
productiemedewerkers van de chemiereus 3M bevonden zich sporen van de verbinding
perfluoro-octaansulfonaat, een stof die de kledingindustrie gebruikt voor water- en
vuilafstotende producten als Gore-Tex en Teflon.
meer
http://www.wb-online.nl/index.php?/krant/artikel.php?id=1526
Perfluorverbindingen
Deze groep stoffen is giftig, breekt
extreem moeilijk af en is wijdverspreid aanwezig in het milieu. Zo zijn
perfluorverbindingen aangetroffen in drinkwater, vis, schelpdieren en het bloed van
mensen. Vanwege hun hormoonverstorende werking kunnen zij een bedreiging vormen voor onze
gezondheid. Bekend is dat zij kankersoorten kunnen veroorzaken. En dat zij negatieve
effecten kunnen hebben op onze voortplanting en ons nageslacht. Perfluorverbindingen
worden gebruikt voor het beschermen van weefsel, leer, bekleding en tapijten (vuilwerende
coating). Een belangrijke andere toepassing is in papier: fotografisch papier en Post-it.
Daarnaast zitten ze in: vloerwas, blusschuim, shampoo, schoonmaakproducten, regenjassen,
skikleding, rugzakken, tenten, insecticide, et cetera. De meest risico-volle toepassing is
wellicht in verpakking van fastfood als popcornzakken en snoep.
http://www.benjijgifvrij.nl/perfluorverbindingen.php
Schadelijke stoffen in
navelstrengbloed
Dit (Engelstalige) TNO-rapport biedt de
testresultaten van het onderzoek naar schadelijke stoffen in navelstrengbloed, op
initiatief van Greenpeace en WWF-UK. Nederlandse moeders stonden vrijwillig hun bloed en
dat van hun pasgeborenen af in het Academisch Ziekenhuis Groningen. TNO analyseerde de
bloedmonsters op de aanwezigheid van acht chemische stofgroepen, die in talloze dagelijkse
producten zitten. Het gaat om ftalaten, broomhoudende vlamvertragers, synthetische
muskverbindingen, alkylfenolen, bisfenol-A, perfluorverbindingen, organochloor pesticiden
en triclosan.
http://www.greenpeace.nl/
Gezondheidseffecten van perfluor
octaan sulfonaat (PFOS)
Uitgebreid rapport van de Belgische
overheid :
http://www.milieu-en-gezondheid.be/studie13.pdf
Baltische vis te giftig voor
verkoop in EU?
Het gehalte PBDE's (broomhoudende
brandvertragers) ligt 50 keer hoger bij haringen uit de Baltische Zee dan bij hun
soortgenoten uit de Atlantische Oceaan. Maar haring is lang niet de enige besmette
vissoort in het gebied. Ook roofdieren die aan de top van hun voedselpiramide staan, zoals
zeehonden, zeekoeten en zeearenden, ontsnappen niet aan de chemische besmetting. Hun
gehaltes PBB's (polybroombifenylen, verboden sinds 2000) en PBDE's liggen 2 tot 5 keer
hoger dan bij hun soortgenoten aan de Noordzee en de Arctische Oceaan. Andere schadelijke
chemicaliën, zoals perfluorverbindingen, werden recentelijk ontdekt in
bruinvissen en verschillende vis- en vogelsoorten.
http://www.wwf.be/
Wetenschappelijke onderzoeken
Abdellatif, A., Al-Tons, A.H., Awad,
M.E., Roberfroid, M., Khan, M.N. (2003-2004) Peroxisomal enzymes and
8-hydroxydeoxyguanosine in rat liver treated with perfluorooctanoic acid. Dis. Markers.,
19(1), 19-25.
Austin, M.E., Kasturi, B.S., Barber, M.,
Kannan, K., MohanKumar, P.S., MohanKumar, S.M. (2003) Neuroendocrine effects of
perfluorooctane sulfonate in rats. Environ. Health Perspect., 111(12), 1485-9.
Biegel, L.B., Liu, R.C.M., Hurtt, M.E.,
Cook, J.C. (1995) Effects of ammonium
perfluoroctanoate on Leydig cell function. Toxicol. Appl Pharmacol., 134, 18-25.
Butenhoff, J., Costa, G., Elcombe, C.,
Farrar, D., Hansen, K., Iwai, H., Jung, R., Kennedy, G., Lieder, P., Olsen, G., Thomford,
P. (2002) Toxicity of amonium perfluorooctanoate in male cynomolgus monkeys after oral
dosing for 6 months. Toxicological sciences; 69, 244-257.
Case, M.T., York, R.G., Christian, M.S.
(2001). Rat and Rabbit Oral Developmental Toxicology Studies With Two Perfluorinated
Compounds. International Journal of Toxicology, 20, 101-109.
Gilliland, F.D., Mandel, J.S. (1993).
Mortality among employees of a perfluorooctanoic acid production plant. Journal of
Occupational Med, 35(9), 950-954.
Gilliland, F.D., Mandel, J.S. (1996).
Serum perfluorooctanoic acid and hepatic enzymes, lipoproteins, and cholesterol: a study
of occupationally exposed men. Americal Journal of Industrial Medicine, 29, 560-568.
Grasty, R.C., Grey, B.E., Lau, C.S.,
Rogers, J.M. (2003) Prenatal window of susceptibility to perfluorooctane sulfonate-induced
neonatal mortality in the Sprague-Dawley rat. Virth Defects Research (Part B), 68,
465-471.
Griffith, F.D., Long, J.E. (1980) Animal
toxicity studies with ammonium perfluorooctanoate. American Industrial Hygiene
Association, 41, 576-583.
Gutshall, D.M., Pilcher, G.D., Langley, A.E. (1989) Mechanism of the serum thyroid hormone
lowering effect of perfluoro-n-decanoic acid (PFDA) in rats. J. Toxicol. Environ. Health,
28, 53-65.
Gezondheidseffecten van perfluor octaan
sulfonaat (PFOS)
en perfluor octaanzuur (PFOA) 16
Hosokawa, M., Satoh, R. (1993)
Differences in the industion of carboxylesterase isozymes in rat liver microsomes by
perfluorinated fatty acids. Xenobiotica, 23(10), 1125-1133.
Ikeda, T., Aiba, K., Fukuda, K. (1985)
The induction of peroxisome proliferation in rat liver by perfluorinated fatty acids,
metabolically inert derivatives of fatty acids. Journal of Biochemistry, 98, 475-482.
Kawashima, Y., Kobayashi, H., Miura, H.,
Kozuka, H. (1995) Characterization of hepatic response of rat to administration of
perfluorooctanoic acid, perfluorodecanoic acid at low levels. Toxicology, 99, 169-178.
Kawashima, Y., Suzuki, S., Kozuka, H.
(1994). Effects of prolonged administration of perfluoroctanoic acid on hepatic activities
of enzymes which detoxify peroxide and xenobiotic in the rat. Toxicology, 93, 85-97.
Kennedy, G.L. (1985). Dermal toxicity of
ammonium perfluorooctanoate. Toxicology and Applied Pharmacology, 81, 348-355.
Kozuka, H., Yamada, J., Horie, S.,
Watanabe, T., Suga, T., Ikeda, T. (1991).
Biochem.Pharmacol., 41, 617-623.
Kudo, N., Katakura, M., Sato, Y.,
Kawashima, Y. (2002) Sex hormone-regulated renal transport of perfluorooctanoic acid.
Chemico-Biological Interactions, 139: 301-316.
Kudo, N., Kawashima, Y. (1998) Fish
oil-feeding prevents perfluorooctanoic acid-induced fatty liver in mice. Toxicol. Appl.
Pharm., 145, 285-293.
Kudo, N., Mizuguchi, H., Kawashima, Y.
(1999) Alterations by perfluorooctanoic acid of glycerolipid metabolism in rat liver.
Chemico-Viol. Interact., 118, 69-83.
Kudo, N., Mizuguchi, H., Yamamoto, A.,
Kawahima, Y. (1999) Alterations by
perfluorooctanoic acid of glycerolipid metabolism in rat liver. Chemico-Biological
Interactions, 118, 69-83.
Lau, C., Thibodeaux, J.R., Hanson, R.G.,
Rogers, J.M., Grey, B.E., Stanton, M.E., Butenhoff, J.L., Stevenson, L.A. (2003) Exposure
to perfluorooctane sulfonate during pregnancy in rat and mouse. II: postnatal evaluation.
Toxicol. Sci., 74(2): 382-92.
Liu, R.C.M., Hurtt, M.E., Cook, J.C.,
Biegel, L.B. (1996) Effect of peroxisome proliferators, ammonium perfluorooctanoate (C8),
on hepatic aromatase activity in adult male Crl:CD BR (CD) rats. Fund. Appl. Toxicol., 30,
220-228.
Maloney, E.K., Waxman, D.J. (1999).
Trans-Activation of PPAR-alfa and PPAR-gamma by structurally diverse environmental
chemicals. Toxicology and Applied Pharmacology, 161, 209-218.
Olsen, G.W., Gilliland, F.D., Burlew,
M.M., Burris, J.M., Mandel, J.S., Mandel, J.H. (1998). An epidemiological investigation of
reproductive hormones in men with occupational exposure tp perfluorooctanoic acid. J.Occ.
Env.Med., 40(7), 614-622.
Olsen, G.W., Burris, J.M., Burlew, M.M.
(2000). Plasma cholecystokinin and hepatic enzymes, cholesterol and lipoproteins in
ammonium perfluorooctanoate production workers. Drug and Chemical Toxicology, 23(4),
603-620.
Olsen, G.W., Burris, J.M., Burlew, M.M.,
Mandel, J.H. (2003) Epidemiologic assessment of worker serum perfluoroctanesulfonate
(PFOS) and perfluorooctanoate (PFOA) concentrations and medical surveillance examinations.
J. Occup. Environ. Med., 45, 260-270.
Olsen, G., Church, T., Larson, E., van
Belle, G., Lundberg, J.K., Hansen, K.J., Burris, J.M., Mandel, J., Zobel, L. (2004) Serum
concentrations of perfluorooctanesulfonate and other fluorochemicals in an elderly
population from Seattle, Washington Chemosphere, 54, 1599-1611.
Pastoor, T.P., Lee, K.P., Perri, M.A.,
Gillies, P.J. (1987) Biochemical and morphological studies of ammonium
perfluorooctanoate-induced hepatomegaly and peroxisome proliferation. Exp. Mol. Pathol.,
47, 98-109.
Permadi, H., Lundgren, B., Andersson, K,
DePierre, J.W. (1992) Effects of perfluoro fatty acids on xenobiotic-metabolizing enzymes
which detoxify reactive form of oxygen and lipid peroxidation in mouse liver. Biochme.
Pharmacol.,, 44, 1191-1193.
Seacat, A.M., Thomford, P.J., Hansen,
K.J., Olsen, G.W., Case, M.T., Butenhoff, J.L. (2002) Subchronic toxicity studies on
perfluorooctanesulfonate potassium salt in cynomolgus monkeys. Toxicol. Sci, 68, 249-264.
Seacat, A., THomford, P., Hansen, K.,
Clemen, L., Eldridge, S., Elcombe, C., Butenhoff, J. (2003) Sub-chronic dietary toxicity
of potassium perfluorooctanesulfonate in rats. Toxicology, 183, 117-131.
Shabalina, I.G., Panaretakis, T.,
Bergstrand, A. (1999) Effects of the rodent peroxisome proliferator and hepatocarcinogen,
perfluorooctanoic acid, on apoptosis in human hepatoma HepG2 cells. Carcinogenesis,
20(12), 2237-2246.
Sohlenius, A.K., Eriksson, A.M.,
Hogstrom, C., Kimland, M., DePierre, J.W. (1993) Perfluorooctane sulfonic acid is a potent
inducer of peroxisomal fatty acid beta-oxidation and other activities known to be affected
by peroxisome proliferators in mouse liver. Pharmacol.Toxicol., 72(2), 90-3.
Sohlenius, A.K., Lundgren, B., DePierre,
J.W. (1992). Perfluorooctanoic acid has persistent effects on peroxisome proliferation and
related parameters in mouse liver. Journal of Biochem. Toxicology, 7(4), 205-212.
Upham, B., Deocampo, N. (1998).
Inhibition of gap junctional intercellular communication by perfluorinated fatty acids is
dependent on the chain lengt of the fluorinated tail. International Journal on Cancer, 78,
491-495.
Williams, G.M. (1997). Chemicals with
carcinogenic activity in the rodent liver; mechanistic evaluation of human risk. Cancer
Letters, 117,175-188.
Yang, Q., Abedi-Valugerdi, M., Xie, Y.,
Zhao, X.Y., Möller, G., Nelson, B.D., DePierre, J.W. (2002). Potent suppression of the
adaptive immune response in mice upon dietary exposure to the potent peroxisome
proliferator, perfluorooctanoic acid. International Immunopharmacology, 2, 389-397.
York, R.G. (2002) Oral (gavage) two
generation (one litter per generation) reproduction study of ammonium perfluorooctanoic
(APFO) in rats. Argus Research Laboratories, Inc. Protocol Number: 418-020, Sponsor Study
Number: T-6889.6, March 26, 2002.
