De dilemma’s, en de tol die
betaald moet worden
Voeding direct van het land of direct uit
het water, met zo weinig mogelijk tussenkomst van de voedingsindustrie. Dat is mijn devies
als het gaat om gezonde voeding. Immers onze genen zijn daarmee in de loop van miljoenen
jaren opgegroeid en daarom volledig daarop ingesteld. De natuur en onze genen zijn een
twee-eenheid, die tegenwoordig te veel wordt verstoord door allerlei technische
hoogstandjes in de fabriek of door genetische modificatie. Zoals die paarse tomaat die
onlangs twee genen van een leeuwenbekje ingeplant heeft gekregen door wetenschappers van
de Wageningen Universiteit, waardoor ze barst van de antioxidanten. Gezond? Ik denk van
niet. Voeding direct van het land. Dan hebben we het vooral over groente en fruit.
Maar bijvoorbeeld de jarenlange eenzijdige
bemesting en de techniek van de mestinjecties hebben ervoor gezorgd dat het gehalte aan
vitamines en mineralen in groente en fruit aanzienlijk is teruggelopen. Dat is de tol die
betaald wordt voor de vooruitgang. Ook vis is absoluut nodig voor een goede gezondheid.
Lees het interview met prof. Frits Muskiet. Wij zijn mens geworden door en mét vis. Niet
alleen vanwege de omega 3-vetzuren voor het hart, maar ook door voedingstoffen als
vitamine D en jodium, die nodig zijn voor alle lichaamsfuncties. Zo behoren onze hersenen
voor het belangrijkste deel uit goede vetzuren te bestaan. Dat is vooral van het grootste
belang voor het kind, al vóór het geboren wordt! Het is hiervoor afhankelijk van de
voedingsstoffen die in vis zitten. Maar de tol van de vooruitgang zoals die betaald moet
worden bij de groente- en fruitvoorziening, speelt ook bij vis.
Nemen we zalm als voorbeeld. We kunnen
kiezen uit wilde zalm, gekweekte zalm en zalm in visoliecapsules. Alle drie met hun voor-
en nadelen. Wilde zalm: beregezond (door hun energieke levensstijl), minder
kankerverwekkende PCB’s dan zijn gekweekte evenknie, maar wel drie keer zo duur. De
gekweekte zalm: minder gezond, vooral door contaminatie met bijvoorbeeld PCB’s en
antibiotica, maar minder duur en het hele jaar door verkrijgbaar (ook van november tot
mei). Visolie in supplementen is gezuiverd en daardoor vrij van PCB’s etc. Dit is
vooral belangrijk tijdens de zwangerschap en de eerste levensjaren, wanneer het organisme
extra gevoelig is voor toxische stoffen. En natuurlijk handig, als u onvoldoende vis eet
of uw menu of dat van uw kind wilt aanvullen met extra omega 3-vetzuren. Maar minder
compleet dan de hele vis en duurder.
Groente, fruit en vis. Ze zijn nodig voor
een optimale gezondheid. Als deze voedingsmiddelen om genoemde redenen niet meer van de
kwaliteit zijn zoals dat zou moeten, dan bent u gedwongen keuzes te maken. Bijvoorbeeld
door biologisch te eten en/of aan te vullen met (zuivere) voedingssupplementen waarin de
stoffen zitten die niet meer door de voeding in voldoende mate worden geleverd.
Milieuargumenten spelen uiteraard ook nog een rol, die diametraal kunnen staan op de
argumenten die een betere gezondheid voorstaan. Ook komt dan automatisch het
wereldvoedselprobleem om de hoek kijken, vooral als gevolg van de enorme toename van de
wereldbevolking. Het lijkt misschien theatraal, maar toch bent ú het, die hierbij eigen
keuzes moet maken.
Gert Schuitemaker
Schaduwrapport
Volgens de jongste berichten verschijnt op
dinsdag 30 september het nieuwe
advies van de Gezondheidsraad over vitamine D. Ik heb het rapport nog niet
gezien en ken de inhoud niet. Maar u mag ervan uitgaan dat dit nieuwe advies
opnieuw aan de voorzichtige kant zal zijn. Vitamine D wordt al decennialang
onderschat en dit rapport zal daar weinig aan veranderen.
Het laatste vitamine D-rapport van de
Gezondheidsraad dateert van 2000 en
liep achter de fanfare aan. Acht jaar later denkt de raad nog steeds te gemakkelijk
over vitamine D. En op 2016 kunnen we niet wachten. Zeker niet nu in de VS
de noodklok is geluid.
Veertien gerenommeerde vitamine D-experts
uit de VS en Canada publiceerden
in april 2008 een Call to Action. Onder hen niet de minsten, zoals prof. dr.
Walter C. Willett en prof. dr. Michael F. Holick. In hun statement riepen de
veertien wetenschappers op tot een dagelijkse inname van 2000 IE ofwel 50
mcg vitamine D. Alleen met deze dagdosis kan worden voorkomen dat mensen
onnodig vroeg aan chronische ziekten van deze tijd gaan lijden en eraan
sterven. De dagelijkse voeding is als bron voor deze hoeveelheid vitamine D
ontoereikend. Men is hiervoor aangewezen op een supplement.
Ter oriëntering: in 2000 stelde de
Gezondheidsraad nog dat Nederlanders
tussen 4 en 50 jaar die dagelijks buitenkomen, kunnen volstaan met een
dagelijkse inname via de voeding van 100 IE (2,5 mcg) vitamine D. Zelfs als de
raad dit advies verviervoudigt, loopt men nog ver achter bij de realistische
aanbeveling in de Call to Action. Terwijl ook Nederland gesitueerd is in een
gematigde klimaatzone met relatief weinig zonlicht, met als gevolg een te
geringe aanmaak van vitamine D via de huid voor de meeste Nederlanders.
Waarom schiet de advisering in Nederland niet op? Zoals gezegd omdat
vitamine D nog steeds wordt onderschat. Maar ook omdat men – ten onrechte
- bang is voor toxiciteit van vitamine D, immers een ‘vetoplosbare’ vitamine.
Bovendien is het in Nederland altijd belangrijker gevonden om te voorkomen
dat ook maar één iemand te veel vitamine D inneemt, dan dat miljoenen
mensen in voldoende mate worden voorzien. Terwijl zelfs water strikt genomen
giftiger is dan deze onmisbare vitamine. De Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid
(ADH) voor vitamine D is in ons land al tientallen jaren te laag om sluipende
processen af te remmen die over een periode van tientallen jaren onze
gezondheid kunnen ondermijnen. Ook wie braaf het nieuwe advies van de
Gezondheidsraad opvolgt, loopt het risico ziek te worden en voortijdig te
sterven. Het is niet anders.
Dit is de reden dat ik een Schaduwrapport
heb beschreven in de vorm van een
boek, dat op dezelfde dag verschijnt als het rapport van de Gezondheidsraad.
De titel: Nieuw licht op vitamine D en chronische ziekten. Hierin kunt u lezen hoe
u zich met deze goedkope vitamine écht kunt beschermen tegen chronische
ziekten zoals osteoporose, kanker, hart- en vaatziekten en mogelijk zelfs tegen
diabetes, multiple sclerose, depressie en tuberculose.
Smaken verschillen – van u en
van de industrie
’t Is maar hoe je het bekijkt. De
voedingsindustrie is bijzonder tevreden, ja klopt
zich zelfs op de borst, dat het zo voortvarend is bij het gezonder maken – of
beter: minder ongezond maken - van zijn producten om de strijd aan te gaan
met de dikke Nederlander en de kinderen die al op jonge leeftijd suikerziekte
dreigen te krijgen. Want hoe is het in de eerste plaats gekomen dat de
Nederlander te dik is? Wat hebben die Nederlanders elke dag, jaar in, jaar uit,
gegeten? Juist, de producten van de Nederlandse voedingsindustrie.
Unilever laat trots weten dat het veel heeft geïnvesteerd in het verbeteren van
veel voedingsmiddelen. Maar liefst 16.000 producten zijn onder de loep
genomen, wat wereldwijd moet resulteren in een vermindering van 15.000 ton
transvetten, 10.000 ton verzadigde vetten, 2.000 ton zout en 10.000 ton suiker.
Let wel: vermindering ten opzichte van de producten die jarenlang als gezond
zijn aangeprezen.
Ons is wijs gemaakt dat we zouden afvallen
van de light-producten, de vetarme
producten, terwijl met geen woord werd gerept over de hoeveelheid suiker die
werd gebruikt om het product toch weer wat smaak te geven. Zout is ook zo’n
lekker maker, zoals in soep uit blik. Zout is ook in de ban gedaan. Goed en wel,
maar het Gezondheidsraadrapport geeft aan: minder zout, lagere bloeddruk.
Maar het rapport geeft een bijzonder summiere onderbouwing voor dit advies
en de relatie zout en bloeddruk staat wetenschappelijk helemaal niet zo vast.
En als naast suiker en vet óók al geen zout meer wordt toegevoegd, wat dan
wel? Óf de industrie voegt andere smaakversterkers toe óf de consument pakt
zelf de zoutpot. Te meer daar in de afgelopen jaren de voedingsindustrie juist
onze smaakpapillen gewend heeft gemaakt aan sterke smaken.
En wat te denken van de Unox-reclame. In de
‘eerlijk is heerlijk’-campagne
wordt gecommuniceerd dat zoveel mogelijk kunstmatige toevoegingen uit de
worst zijn gehaald. Eerst dus jarenlang een worst maken waar van alles in zit
wat niets met worst te maken heeft om vervolgens je suf te adverteren dat die
stoffen er niet meer in zitten. Heeft u zich afgevraagd of het nu uitsluitend vlees
is wat er in de worst zit?
Ook nu weer worden miljoenen
reclame-euro’s uitgegeven om ons te laten
weten dat de voedingsindustrie bezig is zijn producten gezonder te maken.
De conclusie kan kort en bondig zijn. Het impliceert dat het voorheen beroerd
gesteld was met die producten. Dezelfde producten die ons toen ook al werden
aangeprezen als light, vetarm en gezond. De les die we er van leren is dat onze
voeding al jaren wordt gemanipuleerd en dat in de reclame ons leugens
worden verteld.
Winter? Vitamine C en D
De wintermaanden komen. Reden om weer goed
op de gezondheid te letten. En voor velen het moment om extra vitamines te slikken. De
één doet dit met levertraan of biergist, de ander koopt een pot vitamines. Mijn voorkeur
om mij teweer te stellen tegen kou en sneeuw (of eerder regen?) gaat in de eerste plaats
uit naar voldoende vitamine C en vitamine D. Uiteraard neem ik als basis al altijd een
multivitamine/mineraal. Maar in de winter zweer ik bij extra vitamine C en D, in voldoende
hoge doseringen.
Vitamine C is de belangrijkste vitamine
omdat de mens als één van de weinige levende wezens op aarde niet in staat is om zelf
vitamine C aan te maken. Wij mensen missen een enzym om glucose om te zetten in vitamine
C. Een paard, geit of muis heeft dit enzym wel en maakt dus zelf zijn vitamine C. En
wanneer we kijken hoeveel deze dieren aan vitamine C aanmaken en we rekenen dat om op
basis van lichaamsgewicht naar de mens, dan zou deze zo'n 3000 mg vitamine C aanmaken. Dat
is wel wat meer dan de 70 mg die het Voedingscentrum ons aanraadt. Bovendien is gebleken
dat in perioden van stress, zoals in winterse omstandigheden en bij het opkomen van een
ziekte, de dieren nog meer van deze belangrijke vitamine gaan aanmaken om zich ertegen te
weer te stellen. De mens is juist ook dan volledig aangewezen op wat hij via het mondje
binnenkrijgt. En dan zijn twee sinaasappels echt te weinig.
In de zomer kunnen we in het algemeen
rekenen op een goede aanmaak van vitamine D in de huid onder invloed van zonlicht. Maar in
de winter ligt deze bron van vitamine D volledig stil. Dan zijn we aangewezen op orale
vitamine D. Vis is eigenlijk de enige reële bron. De verrijkte producten zoals margarine
bevatten onvoldoende om van enige betekenis te zijn. Dat betekent dat we aangewezen zijn
op extra suppletie. Want 2000 IE (50 mcg) vitamine D in de winter is zeker geen overbodige
luxe. Voor toxiciteit hoeft u niet bang te zijn. Het vijfdubbele, 10.000 IE (250 mcg) is
nog veilig gebleken bij een dagelijkse inname gedurende langere tijd.
Van vitamine D moet gedurende langere tijd
een voldoende hoge bloedspiegel opgebouwd worden. Voor vitamine C geldt dit in mindere
mate. Maar zodra een verkoudheid of griep de kop opsteekt en de eerste symptomen zich
aandienen, moet u juist uw dosis vitamine C direct drastisch verhogen naar wel meer dan
10.000 mg (10 gram). Wanneer vitamine C niet werkt, is dat in negen van de tien keer te
wijten aan een te lage inname van deze vitamine. Begin met in één keer 4000 mg om
vervolgens elk uur 1000 tot 2000 mg in te nemen. Neem de vitamine C-tabletten dus
gedurende de dag. Op een gegeven moment voelt u dat de darm onrustig wordt. Dat is het
moment om de dosering te minderen, door bijvoorbeeld elk uur één gram te nemen. Gelukkig
gaat het om een stof die ook in dergelijke doseringen één van de minst toxische is die
er op aarde te vinden is.
Links
www.ortho.nl
www.nieuwlichtopvitamined.nl
www.orthomoleculaireworkshop.nl
