Acrylamide - gezonde voeding - het geheim om af te vallen en een betere weerstand te krijgen


logo.jpg (7231 bytes)

Google
Deze pagina is verouderd - ontvang onze nieuwtjes per email

Acrylamide in voedingsmiddelen - kanker verwekker

In april 2002 ontdekte een Zweeds onderzoeksteam dat acrylamide, een stof die we kennen uit onder meer de verfindustrie, ook voorkomt in voeding. Acrylamide wordt op natuurlijke wijze gevormd tijdens het bakken of frituren van sommige voedingswaren. Er is dus geen sprake van externe vervuiling.

Men onderzocht tunnelwerkers of er resten van acrylamide, een grondstof voor de productie van plastics, in hun bloed aanwezig waren. Dat bleek inderdaad het geval te zijn, maar… ook bij personen die helemaal niet in tunnels gewerkt hadden, vond men deze stof in het bloed. Men vermoedde dat het iets met voeding te maken moest hebben, en men ging op zoek naar de boosdoeners. De onderzoekers vonden de stof in onder meer chips, frites en brood. Men vond de acrylamide alleen in gebakken of gefrituurde producten, niet in voedingsmiddelen die rauw of alleen gekookt waren. De stof zit ook in sigarettenrook (naar verhouding veel), in drinkwater (heel weinig) en in sommige cosmetica. Hoogstwaarschijnlijk komen deze stoffen al jarenlang in onze voeding voor, maar sinds de Zweden het nieuws in april 2002 naar buiten brachten, werd iedereen opgeschrikt door dit nieuws.

De stof is mogelijk kankerverwekkend voor de mens. Omdat de ontdekking pas recent gebeurde, zijn er zeer weinig gegevens beschikbaar over de reële risico’s. Minister Tavernier gaf de administratie de opdracht om de aanwezigheid van acrylamide in voedingsproducten op de Belgische markt te onderzoeken. Hij wil hiermee een basis leggen voor het uitwerken van productnormen en het formuleren van aanbevelingen aan producenten en consumenten. De Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu en het Voedselagentschap hebben hun bevindingen nu op internet gepubliceerd.

Acrylamide ontstaat tijdens de bereiding van levensmiddelen. Acrylamide wordt in kleine hoeveelheden in voeding gevormd door de reactie van suikers met het aminozuur asparagine (een bouwsteen van eiwitten). Dit gebeurt vooral in zetmeelrijke producten (zoals aardappelen en granen) met eiwitten die sterk worden verhit. Het gaat hierbij om temperaturen rond de 180 °C. Deze temperatuur wordt bereikt bij bakken, braden, frituren, roosteren, barbecuen en grillen.

Momenteel wordt veel onderzoek verricht welke aanpassingen aan de productieprocessen van levensmiddelen mogelijk zijn om de vorming van acrylamide te verminderen. Zo is recentelijk uit onderzoek gebleken dat een bepaald rijsmiddel (ammonium bicarbonaat) invloed heeft op de acrylamidevorming in bepaalde graanproducten (bijvoorbeeld ontbijtkoek). Het weglaten en vervangen van dit rijsmiddel verlaagt het acrylamidegehalte aanzienlijk.

De resultaten bevestigen wat ook uit internationale studies bleek: acrylamide komt vooral voor in chips. Ontbijtgranen, cornflakes en popcorn, evenals koekjes (vooral speculaas) en frieten vormen een tweede groep. In koffie, chocolade en brood(jes) werden lage of niet-meetbare hoeveelheden gedetecteerd. Buitenlandse onderzoeken vonden hier sporen in zeer lage hoeveelheden.

De toxische eigenschappen van acrylamide werden vooral bestudeerd in het kader van blootstelling via inhalatie en huidcontact. Bij arbeiders die tijdens het werk aan hoge dosissen acrylamide zijn blootgesteld, werden neuropathologische effecten (in hoofdzaak perifere neuropathie) vastgesteld. Op basis van dierproeven wordt acrylamide door het IARC (International Agency for Research on Cancer) als mogelijk kankerverwekkend omschreven. Tijdens dierproeven is acrylamide ook schadelijk gebleken voor de vruchtbaarheid. Over de effecten op de mens is nog weinig bekend. Veiligheidshalve werden echter voor drinkwater dat met behulp van polyacrylamide werd gezuiverd normen vastgelegd voor maximaal toegelaten hoeveelheden acrylamide (WHO Guideline value: 0,5 microgram/liter water, Europese Unie: 0,1 microgram/liter water).

Acrylamide in de voeding
De Zweedse onderzoekers maakten bekend dat zij in diverse voedingsmiddelen en in het bijzonder in zetmeelrijke producten, hoeveelheden acrylamide hadden teruggevonden die de normen voor drinkwater ruim overtroffen. De hoogste hoeveelheden werden aangetroffen in zetmeelrijke producten die op hoge temperaturen zijn gebakken. De resultaten van de Zweedse onderzoekers werden inmiddels bevestigd door analyses uitgevoerd in het Verenigd Koninkrijk (www.foodstandards.gov.uk), Noorwegen (www.snt.no), Zwitserland
(www.bag.admin.ch), Nederland (www.keuringsdienstvanwaren.nl) en de VS.

Aardappelbereidingen zoals chips(150-2300 mg/kg) en frieten (<50-3500 mg/kg) bevatten de grootste hoeveelheden, gevolgd door koekjes en beschuiten (<30-3200 mg/kg), ontbijtgranen (<30-1350 mg/kg) en brood (<30 –160 mg/kg). De gevonden hoeveelheden acrylamide verschillen echter enorm, zowel binnen productgroepen als binnen één en hetzelfde merk. In rauwe en gekookte aardappelen is geen acrylamide gevonden. Het is duidelijk dat acrylamide wordt gevormd tijdens verhitten. Op dit ogenblik weet men echter nog niet welke stoffen (zetmeel, eiwitten, suikers) betrokken zijn bij de vorming van acrylamide, welke reacties er precies optreden en welke de bepalende factoren zijn (temperatuur, tijd, vochtigheidsgraad). Men heeft wel vastgesteld dat er een rechtlijnige relatie is tussen de verhittingstijd en de temperatuur enerzijds en de gevormde hoeveelheid acrylamide anderzijds. De grote spreiding in de aangetroffen gehaltes in producten binnen eenzelfde productgroep wijzen er bovendien op dat het mogelijk moet zijn om de vorming van acrylamide tijdens de bereiding van voedingsmiddelen tot een minimum te beperken door op de productieomstandigheden in te spelen. Het is daarom aan te raden steeds de aanwijzingen op de verpakking van bijvoorbeeld frieten goed op te volgen en deze niet langer en heter (max. 180 °C) te frituren dan volgens de aanwijzingen nodig is.

In zoutjes op basis van maďs vind je weinig acrylamide, in gefrituurde producten op basis van aardappel juist veel. Dat komt omdat acrylamide ontstaat uit het aminozuur asparagine. Asparagine zit veel in aardappels, maar niet in maďs.

Er is nogal wat commotie over de ontdekking ontstaan. De laatste ontwikkeling is dat de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie (Vavi) met een richtlijn is gekomen die de hoeveelheid acrylamide in frites moet verminderen. Als je niet frituurt op 180 graden maar op 175 graden, zegt de Vavi, ontstaat er minder acrylamide. 


Acrylamide mogelijk op lijst van toxines in Canada

Health Canada is bezorgd over de hoeveelheid acrylamide die Canadezen binnenkrijgen via hun eten en heeft de overheid geadviseerd de kankerverwekkende stof op de lijst van toxines te plaatsen.

Lees verder

--

De Nederlandse overheid besteedt weinig aandacht aan dit probleem. Het lijkt een herhaling te worden van BPA. Terwijl de Canadese overheid de industrie wel aanpakt wil onze overheid liever industrievriendjes blijven, dus geen labelverplichting voor transvetzuren, geen verbod op bpa babyflesjes en geen onrust over acrylamide. Ik waarschuw al sinds 2005 en blijf wederom roepende in de woestijn.......Deze stof zit dus met name in patat, chips, ontbijtkoek en geeft die typische bruine spikkels.Nederland loopt weer eens achter de feiten aan.....

Ron


Acrylamide verhoogt mogelijk risico op baarmoeder- en eierstokkanker

De inname van acrylamide via de voeding leidt mogelijk tot een verhoogd risico op baarmoederkanker (kanker van het baarmoederlichaam, niet van de baarmoederhals) en eierstokkanker. Het artikel, waarin dit verband wordt beschreven, verschijnt een dezer dagen in het wetenschappelijke tijdschrift Cancer Epidemiology, Biomarkers and Prevention. Drs. Janneke Hogervorst, verbonden aan de afdeling Epidemiologie van de Universiteit Maastricht, en collega's onderzochten deze relatie binnen de Nederlandse Cohortstudie (NLCS) naar voeding en kanker. Het is het eerste onderzoek waarin een verband is gevonden tussen acrylamide in de voeding en kanker bij de mens. Daarom moeten deze resultaten ook door andere onderzoeken bevestigd worden, voordat verdergaande conclusies getrokken kunnen worden.

De Nederlandse Cohortstudie naar voeding en kanker is in 1986 opgezet onder ruim 120.000 Nederlanders (waarvan ruim 62.000 vrouwen) van 55 tot 70 jaar oud, door onderzoekers van de afdeling Epidemiologie van de Universiteit Maastricht en TNO Kwaliteit van Leven. Het acrylamide-onderzoek binnen de NLCS is uitgevoerd op verzoek van en gefinancierd door de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA). Aan het begin van de studie is door middel van een uitgebreide voedingsvragenlijst en acrylamidemetingen door de VWA in Nederlandse voedingsmiddelen bepaald hoeveel acrylamide de NLCS-deelnemers via hun voeding binnenkregen. Vervolgens werden deze personen via de kankerregistratie gevolgd om te bepalen welke onderzoekspersonen kanker kregen.

Baarmoeder- en eierstokkanker komen relatief weinig voor. In het onderzoek van Hogervorst e.a. waren de vrouwen op grond van hun acrylamide-inname ingedeeld in 5 categorieën, waarbij elke categorie 20% van de vrouwen uit het onderzoek bevatte. Vrouwen in de hoogste categorie van acrylamide-inname hadden een twee keer zo hoog risico op baarmoederkanker als vrouwen in de laagste categorie. Voor eierstokkanker was het risico ook verdubbeld in de groep met de hoogste inname. Het risico nam al geleidelijk toe met de inname van acrylamide vanaf de laagste categorie van inname. Er was geen verband tussen de inname van acrylamide en borstkanker.

Acrylamide wordt vooral gevonden in sigarettenrook en in zetmeelrijke voedingsmiddelen die tijdens de bereiding worden verhit bij temperaturen hoger dan 120şC. Hierbij moet men denken aan bijvoorbeeld frites, ontbijtkoek, chips, koekjes, en koffiebonen. Het koken van graan- en aardappelproducten leidt niet tot vorming van acrylamide, omdat hierbij de temperatuur maximaal 100şC wordt, maar het bakken, grillen, roosteren, en branden ervan wel. In het algemeen kan worden gesteld dat hoe langer er wordt verhit, en hoe hoger de temperatuur daarbij is, en hoe bruiner het eindproduct, hoe meer acrylamide een voedingsmiddel bevat. Roken is een grotere bron van blootstelling dan voeding. Frites, ontbijtkoek, chips en sommige koekjes (bijvoorbeeld speculaas) bevatten relatief veel acrylamide, terwijl crackers, toast, ontbijtgranen en koffie minder bevatten. De wetenschap en voedingsindustrie zijn bezig om verlaging van de acrylamidegehaltes in voedingsmiddelen te bewerkstelligen.

De relatie tussen de inname van acrylamide via de voeding en het risico op verschillende soorten kanker bij de mens is al eens eerder onderzocht, maar nog maar in een beperkt aantal onderzoeken. Borst- en darmkanker zijn het best onderzocht. Deze soorten van kanker lijken niet gerelateerd te zijn aan acrylamide in de voeding. Voor borstkanker werd dat nog eens bevestigd in het nu gepubliceerde NLCS-onderzoek. Baarmoederkanker en eierstokkanker waren nog niet eerder onderzocht in een prospectief onderzoek, zoals nu in de Nederlandse Cohortstudie.

De NLCS-onderzoekspopulatie at weinig chips en frites. Daarom wordt aangenomen dat de huidige inname van acrylamide hoger is. Hoewel de bevindingen uit de Nederlandse Cohort Studie reden tot zorg zijn, is het van belang dat de relatie tussen acrylamide-inname en baarmoeder- en eierstokkanker ook in andere onderzoeken met mensen verder wordt onderzocht om meer zekerheid te krijgen over het verband. Daarbij is het belangrijk dat de onderzoekers specifiek kijken naar de effecten bij niet-rokers, zoals ook in de Nederlandse Cohortstudie, omdat roken als belangrijke bron van acrylamide het verband tussen acrylamide in de voeding en kanker kan verhullen. Verder is het van groot belang om te onderzoeken of acrylamide bij mensen ook kanker in andere organen dan de baarmoeder en de eierstokken kan veroorzaken, net als bij proefdieren het geval is. In de komende twee jaar gaan de onderzoekers van de Nederlandse Cohortstudie verschillende andere vormen van kanker bekijken in relatie tot acrylamide-inname via de voeding. Daardoor zullen zij in staat zijn om een beeld te geven van wat acrylamide in de voeding zou kunnen betekenen voor het totale aantal kankergevallen dat ontstaat door deze blootstelling. In de tussentijd ondersteunen de onderzoeksresultaten van baarmoeder- en eierstokkanker het streven van de voedingsindustrie om acrylamidegehaltes in de voeding zover mogelijk terug te brengen en het advies van bijvoorbeeld het Voedingscentrum aan de consument om de acrylamide-inname te beperken.

Bron: Universiteit Maastricht


Rem acrylamide - leg friet eerst in zout water

Mensen die thuis patat bakken, kunnen de rauwe frietjes beter eerst tien minuten in heet zout water leggen met een scheutje azijn en dan afdrogen. Dat vermindert de kankerverwekkende stoffen acrylamiden met ongeveer 60 procent. De Belgische bio-ingenieur Frédéric Mestdagh is gepromoveerd op deze techniek bij de Universiteit van Gent. Zijn vinding is een alternatief voor technieken die de smaak aantasten. "Het zat me als frietliefhebber hoog dat ons nationaal product aan kwaliteit dreigde te moeten inboeten", zei Mestdagh donderdag in de Vlaamse krant Het Laatste Nieuws. "Ik hoop dat mijn techniek de industrie een uitweg biedt".
De frietexpert adviseert ook de patat niet lang in de frituurpan te laten sudderen. "Hoe bruiner de frieten, hoe meer kankerverwekkende acrylamiden".

Volgens deze expert kun je het beste dit doen, patat in water weken waarbij je wat calciumzout en scheutje azijn doet. Een extra voordeel is dan dat de patat minder vet wordt.

Ben Licher


De oorzaak van stijgende acrylamide in  tarwe/brood > zwavelarme grond

In april 2002 ontdekte een Zweeds onderzoeksteam dat acrylamide, een stof die we kennen uit onder meer de verfindustrie, ook voorkomt in voeding. Acrylamide wordt op natuurlijke wijze gevormd tijdens het bakken of frituren van sommige voedingswaren. Er is dus geen sprake van externe vervuiling. De stof is mogelijk kankerverwekkend voor de mens. Acrylamide wordt in kleine hoeveelheden in voeding gevormd door de reactie van suikers met het aminozuur asparagine (een bouwsteen van eiwitten). Dit gebeurt vooral in zetmeelrijke producten (zoals aardappelen en granen) met eiwitten die sterk worden verhit. Het gaat hierbij om temperaturen rond de 180 °C. Deze temperatuur wordt bereikt bij bakken, braden, frituren, roosteren, barbecuen en grillen.

Waar zit nu juist de meeste acrylamide in ? Juist in de donkere gedeeltjes van brood, koekje, pepernoten, ontbijtkoek, patat en chips die wij zo lekker vinden.

Uit onderzoek (okt 2006) is nu gebleken dat als de landbouwgrond arm is aan zwavel de hoeveelheid van het aminozuur asparagine toeneemt en dus ook de hoeveelheid acrylamide in de eindprodukten. Zwavelarme gronden kunnen wel tot een zesvoudige stijging leiden. Wil men dit probleem dus echt bij de wortels aanpakken dan zal men dus de bodem zwavelrijker moeten maken ipv te focussen op de bereiding van de tarwe.

http://www.bioedonline.org/news/news.cfm?art=2953
http://nl.wikipedia.org/wiki/Zwavel


Dosier Acrylamide
http://www.fonteine.com/acrylamide_vergiftiging.html

De studie:

Formation of High Levels of Acrylamide during the Processing of Flour Derived from Sulfate-Deprived Wheat

When wheat was grown under conditions of severe sulfate depletion, dramatic increases in the concentration of free asparagine were found in the grain of up to 30 times as compared to samples receiving the normal levels of sulfate fertilizer. The effect was observed both in plants grown in pots, where the levels of nutrients were carefully controlled, and in plants grown in field trials on soil with poor levels of natural nutrients where sulfate fertilizer was applied at levels from 0 to 40 kg sulfur/Ha. Many of the other free amino acids were present at higher levels in the sulfate-deprived wheat, but the levels of free glutamine showed increases similar to those observed for asparagine. In baked cereal products, asparagine is the precursor of the suspect carcinogen acrylamide, and when flours from the sulfate-deprived wheat were heated at 160 C for 20 min, levels of acrylamide between 2600 and 5200 g/kg were found as compared to 600-900 g/kg in wheat grown with normal levels of sulfate fertilization.

http://pubs.acs.org/cgi-bin/abstract.cgi/jafcau/2006/54/i23/abs/jf0623081.html

 

Zwavel is in de grond en door depositie in voldoende hoeveelheden voor het gewas beschikbaar. Bovendien kan door zwavelhoudende meststoffen (o.a. zwavelzure ammoniak) gemakkelijk in de zwavelbehoefte worden voorzien. Overigens is de depositie door milieumaatregelen in de afgelopen jaren sterk verminderd en neemt de kans op zwavelgebrek toe.
http://dlg2.vertis.nl/pls/dlg/docs/folder/kennisakker_new/kenniscentrum/
handleidingen/Teelthandleiding_Wintertarwe_7Bemesting.htm#overige


Risico op kanker door blootstelling aan acrylamide
op de werkplek

Mensen die op hun werk worden blootgesteld aan acrylamide in de lucht, hebben een grotere kans om aan kanker te overlijden. De Gezondheidsraad heeft onderzocht bij welke luchtconcentraties dat extra risico optreedt. Vandaag presenteert de raad zijn advies aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, die de gegevens weer zal gebruiken bij het vaststellen van wettelijke grenswaarden. Acrylamide bestaat uit witte, geurloze kristallen en is goed oplosbaar in water. Het wordt gebruikt als een reactieve monomeer en intermediair in de productie van organische chemicaliën en polymeren.

Daarnaast vindt acrylamide toepassing bij de productie van verven, voor het stijven van papier en textiel, voor ertsbewerking en voor het dichten van scheuren bij de constructie van dammen en tunnels. Eerder heeft de Gezondheidsraad acrylamide geclassificeerd als een stof met voor de mens kankerverwekkende eigenschappen. Bovendien kan acrylamide schade toebrengen aan het genetisch materiaal. Naar aanleiding hiervan heeft de Gezondheidsraad in het vandaag uitgebrachte advies luchtconcentraties afgeleid die zijn gebaseerd op de extra kansen op overlijden aan kanker van 4 per 1.000 én van 4 per 100.000 werknemers gedurende een arbeidsleven van veertig jaar.

De bijbehorende luchtconcentraties zijn als volgt:

• extra kans van 4 per 1.000: 160 microgram acrylamide per kubieke meter lucht;

• extra kans van 4 per 100.000: 1,6 microgram acrylamide per kubieke meter lucht.

Deze afleiding is voor het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het startpunt bij het vaststellen van een wettelijke grenswaarde voor de blootstelling aan acrylamide op de werkplek. Om werknemers te beschermen tegen het risico dat huidblootstelling nadelige gezondheidseffecten elders in het lichaam doet ontstaan beveelt de Gezondheidsraad verder een ‘huidnotatie’ aan. Dit markeert de stof als gevaarlijk bij huidcontact. Is door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan een stof een huidnotatie toegekend, dan zijn werkgevers verplicht maatregelen te treffen om blootstelling via de huid te voorkómen.

De commissie die het advies opstelde heeft verder geconstateerd dat blootstelling aan acrylamide zowel bij mensen als bij dieren het zenuwstelsel kan beschadigen. Zij verwacht echter niet dat deze schade optreedt bij de afgeleide luchtconcentraties. Het advies, uitgebracht in het Engels, is opgesteld door de Commissie WGD van de Gezondheidsraad.

Bron: Gezondheidsraad


180 graden = verviervoudiging acrylamide !

Duitse wetenschappers hebben ontdekt dat het omslagpunt op 175 graden Celsius ligt. Patat dat op 175 graden gefrituurd wordt bevat 300 micrograms per kilogram, verhoog je de temperatuur naar 180 graden dan verviervoudigt dit bijna naar 1100 micrograms per kilogram !!

Bron: CBC news Canada


Biologische chips en acrylamide

Je kent het vast wel dat gevoel bij het eten van chips dat je niet kunt stoppen; die zak moet gewoon leeg. Maar wat zit er eigenlijk allemaal in die onschuldige aardappelschijfjes die verhoudingsgewijs de meeste ruimte toebedeeld krijgen in de supermarkt. Ten eerste bevat chips zo rond de 40% vet wat niet altijd de gezondste vetten zijn. Verder bevat chips ook acrylamide, een mogelijk carcinogene stof die ontstaat bij het frituren van koolhydraten onder invloed van het enzym asparagine.
Uit onderzoek bleek dat juist de gezondere biologische chips nog meer acrylamide
bevatten dus zocht een Fries bedrijf naar een oplossing en vond deze.

Meer info hier


Kankergevallen door acrylamide in friet en chips

In Nederland zouden per jaar 110 gevallen van kanker gerelateerd kunnen zijn aan de giftige stof acrylamide in friet en chips. Het gaat daarbij niet om om extra kankergevallen, maar om reeds bestaande kankergevallen die mogelijk verklaard zouden kunnen worden door het binnenkrijgen van acrylamide via de voeding.
Dat schrijft minister Borst van Volksgezondheid in een brief aan de Tweede Kamer waarin zij de kamer informeert over de resultaten van onderzoek naar het voorkomen van acrylamide in Nederlandse voedingsmiddelen.

Bron: http://www.agriholland.nl


Advies van de Europese Unie

1. Vermijd bewaring van aardappelen bij temperaturen beneden de 8°C; bewaar ze dus niet in de koelkast. Bewaar aardappelen idealiter in het donker bij temperaturen van 8°C of een beetje hoger.

2. Gebakken en gefrituurde producten moeten goudgeel zijn en niet bruin. Bak het niet te bruin!

3. Voor gesneden aardappelproducten zou de temperatuur van de frituurolie de 175°C niet mogen overschrijden.

4. Bij het bakken in een conventionele oven zou de temperatuur de 200°C niet mogen overschrijden. In een over met ventilator zou de temperatuur de 190°C niet mogen overschrijden. Volg de instructies op de verpakking van voorgebakken
aardappelproducten.

5. Laat de gesneden aardappelen vóór het bakken of frituren zo mogelijk weken in water of kook ze gedeeltelijk (blancheer ze), en verwijder het water.

6. Vermijd overmatige bruinkleuring van gebakken graanproducten.

7. Volg de instructies voor de bereiding zoals die op de verpakking van voedingsmiddelen staan.

Bron: http://europa.eu.int


Sterk wisselende gehalten acrylamide in biologische chips

De Duitse onderzoeksorganisatie Foodwatch heeft verschillende soorten biologische chips onderzocht op het gehalte aan acrylamide. Daarvan lagen de gehaltes bij twee van de vier aanbieders ver boven het gemiddelde niveau van gangbare chips.
Het best uit de test kwamen de chips van het Nederlandse bedrijf FZ organic Food. De light-variant van het merk Tra'fo bleek slechts 116 microgram acrylamide per kilo te bevatten.

Bron: http://www.biofair.nl


Fastfood en acrylamide

Unsurprisingly, acrylamide is found in especially high levels in McDonalds' and Burger King's best-selling side order, cooked by both at unusually high temperatures to achieve that admittedly yummy crisp. Problem is: The higher the temperature, the more acrylamide you get. According to an article in the Guardian U.K., "Americans nowadays eat on average some 30lbs of fries a year and...35 micrograms of acrylamide a day -- many hundreds of times what the WHO judges to be safe." These facts, and the lawsuit filed to publicize them, has the fast food giants concerned that sales of the high-profit products may plummet.

So how do all the new discoveries affect the average consumer and their kids? While no government or state agency seeks to pull the beloved french fry from the shelves, they all agree on one thing: Americans should be informed of the risks.

Source: http://www.corpwatch.org


Acrylamide is een stof die onder meer wordt gebruikt bij de reiniging van drinkwater en bij de productie van plastic. In april 2002 is aangetoond dat acrylamide ook voorkomt in bepaalde voedingsmiddelen. Alhoewel we nog niet alles weten over de stof, weten we wel dat het bij ratten en muizen kanker kan veroorzaken. De VWA gaat ervan uit dat de stof voor de mens mogelijk kankerverwekkend is.

Bekend is dat acrylamide ontstaat bij bakken en/of frituren van aardappelen en granen. Er is echter ook nog veel onduidelijk. Bijvoorbeeld of de stof ook voor mensen kankerverwekkend is. In welke voedingsmiddelen acrylamide voorkomt is inmiddels wel bekend. Maar in Nederland en andere landen wordt verder onderzoek gedaan naar de mate waarin het in die voedingsmiddelen voorkomt en hoe schadelijk het is. Ook wordt onderzocht welke aanpassingen aan de productieprocessen mogelijk zijn om de vorming van acrylamide te verminderen.

Eind september 2002 publiceerden onderzoekers in het tijdschrift ‘Nature’ dat acrylamide gevormd kan worden tijdens een hittebehandeling (185°C) door een Maillard reactie van bepaalde aminozuren (zoals asparagine), in combinatie met reducerende suikers of N-glycosiden (vroege reactieproducten van de Maillard reactie). In met name graanproducten als rogge en tarwe komt het aminozuur
asparagine in ongeveer gelijke hoeveelheden voor. Dit zou samen met het aanwezige glucose bij hoge temperatuur tot acrylamide kunnen vormen. Het verschil in gehalte koolhydraat en eiwit zou de afwijkende acrylamidegehalten kunnen verklaren.

Andere landen rapporteerden ook hoge gehaltes voor acrylamide in koekjes. Speculaas en ontbijtkoek is echter een typisch Nederlands product en zal daarom (extra) bijdragen aan de inname van acrylamide via de voeding.

[Bron: VWA]


Friese chips minder ongezond

Nederlandse aardappels behoren tot de beste ter wereld. Dat is weer aangetoond op de Biofach, de internationale vakbeurs voor de biologische sector. Het Friese bedrijf FZ Organic Food kreeg met z’n ‘light’ chips de prijs voor het beste product van het jaar. “Onze chips worden gebakken in olijfolie van 130 ŕ 140 °C. Die lage temperatuur zorgt ervoor dat het acrylamidegehalte rond de honderd ligt, tien keer zo laag als de Duitse norm voorschrijft”, zo verklaart ondernemer Frans Andringa P+ waarom zijn bedrijf de prijs kreeg. Daarnaast bevat de biologische chips een derde minder vet dan gangbare aardappelsnacks en is de vetzuursamenstelling beter.


Chips, pepernoten, ontbijtkoek grootste risicos

Onderzoek heeft in april 2002 aangetoond dat de stof acrylamide in voedsel ontstaat door de reactie van suikers met het aminozuur asparagine, een bouwsteen van eiwitten. Deze reactie vindt vooral plaats in zetmeelrijke producten, van bijvoorbeeld aardappelen en granen, die bij temperaturen boven 100 °C worden verhit. In gekookte aardappelen wordt geen acrylamide gevonden.

Acrylamide is in proefdieren kankerverwekkend en mogelijk ook kankerverwekkend voor de mens. Er is echter nog veel onduidelijk. Daarom wordt nader onderzoek gedaan naar de vorming en de gevolgen van deze stof. In het algemeen is de inname van acrylamide te beperken door een gevarieerde voeding en een matig gebruik van chips, zoutjes en patat. Daarnaast moeten aardappelproducten en frites niet bruin, maar goudgeel worden gebakken.

De onderzoeken naar de vorming van acrylamide zijn uitgevoerd naar aanleiding van een toevallige ontdekking van acrylamide in sterk verhitte zetmeelrijke producten in Zweden. Vooral chips en in mindere mate patat bleken toen veel acrylamide te kunnen bevatten. Inmiddels is bekend dat ook de bewaartemperatuur van aardappelen invloed heeft op het acrylamidegehalte na het bakken of frituren. Bij bewaartemperaturen lager dan 8 °C neemt het suikergehalte sterk toe en daardoor het acrylamidegehalte van aardappelen als ze gebakken of gefrituurd worden. Bewaar aardappelen daarom niet in de koelkast of in een koude kelder.

Onderzoek van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) bevestigt de aanwezigheid van acrylamide in diverse Nederlandse voedingsmiddelen. De VWA trof de hoogste gehaltes acrylamide aan in chips, zoutjes, pepernoten en ontbijtkoek. In patat werd acrylamide in mindere mate aangetroffen. In kleinere hoeveelheden komt acrylamide voor in kruidnootjes, brood, beschuit, cornflakes, crackers, donker roggebrood, toast en koffie. Dit beeld komt overeen met de bevindingen in omliggende landen. In overleg met de industrie probeert de VWA de vorming van acrylamide in voedingsmiddelen zoveel mogelijk te beperken.

Uit voedselconsumptiecijfers blijkt dat verhitte aardappelproducten, zoals chips en frites, de belangrijkste bronnen van acrylamide zijn voor de consument.

[Bron: Voedingscentrum.nl]


Acrylamide kan met de ziekte van Parkinson in verband worden gebracht.

Bron: EU


DSM vindt oplossing voor bakkerij produkten

Het bedrijf DSM heeft een patent aangevraagd voor een bewerking van het amino zuur L-Asparagine dat na verhitting wordt omgezet naar de stof Acrylamide. Men is nu ook aan het kijken of hetzelfde kan worden gedaan voor aardappel chips.

Meer informatie hier


Ontbijt dat je kanker kan geven

Ontbijten is belangrijk, dat weten we allang. Ik heb reeds geschreven dat we moeten oppassen voor ontbijt met hoge gehaltes suiker, want het is slecht voor onze kinderen en slecht voor onszelf. Maar dat je ook kanker kunt krijgen van je ontbijtgranen was ook voor mij nieuw. Dit bericht komt van de Stockholm Universiteit waar men ontdekte dat er kankerverwekkende stoffen zitten in veel ontbijt samenstellingen. Er blijkt acrylamide vrij te komen bij het koken van bepaalde
bewerkte voedingsmiddelen. Acrylamide wordt gebruikt bij het chemisch behandelen van rioolwater en drinkwater. Dit blijkt ook voor te komen in voeding zoals chips, frietjes, brood, rijst en graansoorten die bij het ontbijt gebruikt worden.

De Britse Inspectie vond dat bijvoorbeeld Kellog's Rice Crispies en de beroemde chips van Pringles een heel hoge concentratie acrylamide vertoonden. Bij ratten veroorzaakt deze stof o.a. baarmoeder- en borstkanker en leidt tot genetische
afwijkingen in het DNA. Het is dus gezonder om de goede koolhydraten te krijgen van vers fruit, groenten, eieren enbiologisch brood en graansoorten. Hoe minder bewerkt hoe beter. Hierna vind je de bronnen van onderzoek:

1. Swedish Scientists Find Cancer Agent in Staple Foods;
Reuters News: April 23, 2002.
2. Mercola, Joseph Dr.; Does Acrylamide in Common Cooked Foods
Cause Cancer?; www.mercola.com
3. New Tests Confirm Acrylamide in American Foods, Center for
Science in the Public Interest; June 25 2002
4. Robert Uhlig; World Alert Over Cancer Chemical in Cooked
Food; Telegraph.Co.UK, 5/18/2002

[Bron: Nieuwsbrief Roy Martina Mei 2005]


Acrylamide is een sterk carcinogeen bij de rat. Voor de mens is het mogelijke voedingsrisico niet gekend. Het is echter aangewezen het als een voornaam risico voor de mens te beschouwen gelet op zijn capaciteit kankers en overdraagbare mutaties bij proefdieren te induceren.

Verschillende aanbevelingen kunnen reeds nu worden geuit om de risico's te minimaliseren:

  • voorkomen dat voedingsmiddelen te lang of bij te hoge temperatuur gebakken worden, zonder evenwel onvoldoende barema's te bereiken, die de pathogene kiemen niet doden, in het bijzonder voor vlees en vleesproducten;
  • een evenwichtige en gevarieerde voeding, rijk aan vruchten en groenten promoten;
  • het verbruik van vette voedingswaren en frieten beperken;
  • de consumenten herinneren aan deze goede praktijken inzake bereiding en consumptie;
  • de mogelijkheden bestuderen om de gehalten aan acrylamide in voedingsmiddelen door wijzigingen van de fabricageprocessen te verlagen;
  • de noodzaak het werkingsmechanisme van acrylamide goed te kennen;
  • vermijden dat alleen de frieten betrokken worden.

[Bron: Volksgezondheid België]


Maatregelen die genomen kunnen worden om acrylamidevorming te beperken zijn:

  • Bak aardappelen en aardappelproducten niet bruin, maar goudgeel.
  • Volg de aanwijzingen op de verpakking van aardappelproducten en frites en bak ze niet langer dan nodig is. Frituurvet is goed op temperatuur bij 175-180 °C.
  • Frites die geschikt zijn voor de oven bevatten meer suikers. Als deze worden gefrituurd, wordt het acrylamidegehalte onnodig hoog. Bak deze fritessoorten daarom alleen in de oven en niet langer dan de aanwijzingen op de verpakking;
  • Gaar aardappelen voor het bakken niet in de magnetron. Een recente studie geeft aanwijzingen dat aardappels die gebakken worden nadat ze in de magnetron gekookt zijn, hogere acrylamidegehaltes bevatten dan aardappelen die eerst in een pan zijn gekookt. De oorzaak hiervan is nog onduidelijk.
  • Bewaar aardappelen niet in de koelkast of in een koude kelder. De bewaartemperatuur beďnvloedt namelijk het suikergehalte van aardappelen en daarmee dus ook het acrylamidegehalte als de aardappelen worden gebakken of gefrituurd. Bij bewaartemperaturen lager dan 8 °C neemt het suikergehalte van aardappelen sterk toe. Om te voorkomen dat aardappelen uitlopen, is het af te raden grote voorraden te bewaren.

Bekend als kankerverwekkende stof
Als we wat gaan spitten in deze materie ontdekken we ook dat de stof op een lijst staat van erkende kankerverwekkende stoffen, CAS nr 79-06-1 (volgens het arbeidsomstandighedenbesluit). Klik hier


Eind 2002 werd bekend hoe acrylamide ontstaat. Dit gebeurt als een product bepaalde stoffen bevat (een reducerende suiker en een aminozuur) čn het product sterk en lang wordt verhit (circa 180 graden Celsius). Deze temperaturen worden bereikt bij grillen, braden, bakken, roosteren, barbecuen en frituren. Er wordt nog onderzoek gedaan naar de invloed van de temperatuur en de tijd dat iets verhit wordt, op de vorming van acrylamide. Acrylamide is niet aangetroffen in rauwe of gekookte voedingsmiddelen.

Inmiddels is bekend dat het suikergehalte in aardappels de vorming van acrylamide bevorderd. Het lijkt erop de frites die in de industrie gemaakt is minder acrylamide bevat a.g.v selectie van typen aardappelen met laag suikergehalte.

Ook blijkt de vorming van acrylamide in frites die gemaakt is van aardappels, voorbereid in de magnetron, hoger te zijn dan als aardappelen gewoon gekookt zijn. De mechanismen hierachter zijn nog niet geheel bekend..

Tenslotte is gebleken dat het ongewenst is ovenfrites in een friteuse af te bakken, aangezien deze frites een hoger suikergehalte heeft. 

Uit onderzoek van het Nederlandse bedrijfsleven en de Duitse overheid dat een bepaald rijsmiddel (ammonium bicarbonaat) invloed heeft op de acrylamidevorming in bepaalde graanproducten (bijvoorbeeld ontbijtkoek). Het weglaten en vervangen van dit rijsmiddel verlaagt het acrylamidegehalte aanzienlijk.

[Bron: FQP]


In de VS is een norm gesteld. Bij onderzoek bij ratten werd geen effect geconstateerd bij ratten bij 200 µg/kg. De WHO/FAO heeft de geschatte dagelijkse inname geschat op 0.3-0.8 µg/kg lichaamsgewicht. De FDA heeft op basis hiervan de Acceptabele Daily Intake vastgesteld op 0.2 µg/kg lichaamsgewicht.

In januari werd bekend dat frites fabrikanten de adviesbaktemperaturen met 5 °C zullen verlagen om de kans op acrylamidevorming te verlagen. Tevens zijn aan aantal adviezen aan consumenten verstrekt om acrylamidevorming te verminderen

Bak aardappelen en aardappelproducten niet bruin, maar goudgeel. Volg de aanwijzingen op de verpakking van aardappelproducten en frites en bak ze niet langer dan nodig is. Frituurvet is goed op temperatuur bij 175-180 °C.

Frites geschikt voor de oven bevatten meer suikers. Als deze worden gefrituurd, wordt het acrylamidegehalte onnodig hoog. Bak deze fritessoorten daarom alleen in de oven en niet langer dan de aanwijzingen op de verpakking.

Gaar aardappelen voor het bakken niet in de magnetron.

Bewaar aardappelen niet in de koelkast of in een koude kelder. Om te voorkomen dat aardappelen uitlopen, is het af te raden grote voorraden te bewaren.


TNO werkt aan manier om acrylamide in voedingsmiddelen te voorkomen

TNO heeft een proces ontwikkeld dat met gebruik van oververhitte stoom het acrylamidegehalte in voedingsmiddelen sterk terugbrengt. Vertrouwelijk onderzoek met klanten van TNO heeft dit resultaat bevestigd. Acrylamide is een mogelijk voor de mens kankerverwekkende stof en komt vooral voor in sterk verhitte zetmeelrijke producten.

De toepassing van het door TNO ontwikkelde proces heeft als voordeel dat er niets verandert aan de ingrediënten van de producten. Er is dan ook geen nadere vermelding op het etiket van het product nodig. Het proces vindt plaats in een gesloten systeem en geeft daardoor geen geuremissie naar de omgeving. Industriële toepassing van het proces lijkt op redelijk korte termijn haalbaar. Van 9 tot 17 februari organiseren de WHO en de FAO in Rome een expertmeeting over acrylamide.

Geur en smaak blijven
Het werkingsprincipe berust op beheersing van de vochthuishouding in het product. Dit speelt een grote rol bij het verloop van de zogenoemde Maillardreactie en de vervolgreacties die kunnen leiden tot vorming van acrylamide. Door gebruik van oververhitte stoom in de zeer beheerste manier in het door TNO ontwikkelde proces, kan de vochthuishouding nauwkeurig worden gestuurd in het temperatuurgebied van 80 tot 260°C. Dit kan de vorming van acrylamide voorkomen. Daarnaast kan er tijdens het proces gericht worden gestuurd op de gewenste smaak- en geur componenten van de producten en kan het eindvochtgehalte van het product worden bepaald. In de pilotinstallatie die bij TNO in Apeldoorn staat, kunnen vrijwel alle voedingsmiddelen worden behandeld.

Mogelijk kankerverwekkend
De stof acrylamide in voedsel ontstaat door de reactie van suikers met het aminozuur asparagine, een bouwsteen van eiwitten. Deze vindt vooral plaats in zetmeelrijke producten, van bijvoorbeeld aardappelen en granen, die bij temperaturen boven de 100°C worden verhit. In gekookte aardappelen wordt geen acrylamide gevonden. Bij proefdieren is acrylamide kankerverwekkend en mogelijk is de stof ook kankerverwekkend voor de mens. Dit is echter niet zeker en er zijn nog veel onduidelijkheden. Daarom wordt er nader onderzoek gedaan naar de vorming en gevolgen van deze stof.

In chips en ontbijtkoek
Onderzoek van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) laat zien dat de hoogste gehaltes acrylamide aangetroffen worden in chips, zoutjes, pepernoten en ontbijtkoek. In patat werd de stof in mindere mate gevonden. In kleinere hoeveelheden komt acrylamide voor in kruidnootjes, brood, beschuit, cornflakes, crackers, donker roggebrood, toast en koffie.

Bronnen: persbericht TNO


Meeste mensen vinden gefrituurd eten lekkerder, vooral aardappelen, dan de gekookte en rauwe variant. Dit komt omdat door hoge verhitting, en er voldoende suiker aanwezig is, eiwitten afgebroken worden en bij het eten meer smaak en goudbruine kleur geven. Deze omzetting wordt de Maillardreactie genoemd, en produceert, zoals Nestlé Research Centre in Zwitserland in onafhankelijk onderzoek heeft aangetoond, de Acrylamide. Deze stof heeft ook een pseudo hormonale werking. Daarnaast is vermeld dat aardappelen en enkele graanproducten grote hoeveelheden asparagine bevat. Asparagine met suiker bij verwarming van 185 graden (frituren) resulteert in omzetting van dat aminozuur asparagine omgezet word in Acrylamide.

Wetenschappelijk magazine Nature vermeld, zo hebben twee studies aangetoond, dat frituren en bakken de aanwezigheid verklaren van het mogelijk kanker verwekkende Acrylamide, dat voorkomt in chips, koekjes en brood. Deze chemische stof die bij de WHO (Wereld Gezondheid Organisatie) bekend is werd, in grotere hoeveelheden aangetroffen dan toegestaan is, gevonden in koekjes, chips, brood en gefrituurde aardappelen.

Eigen onderzoek leerde dat het ook volop voorkomt in :

  • koffie
  • te donker gebrand vlees van barbecue

[Bron: Ommekeer]


TNO vinding vermindert de kans op acrylamide vorming

TNO heeft onderzoek gedaan naar het verhitten van bijvoorbeeld frites en groentes dmv oververhitte stoom. Een bijkomende voordeel van dit nieuwe proces is het het beperken van het onstaan van acrylamide in verhitte voeding.

Klik hier voor het artikel


Een aantal gevolgen voor de ontwikkeling van ratten en muizen die blootgesteld werden aan acrylamide en hun nakomelingen werden reeds aangetoond:

1. Verlaagd geboortegewicht en verminderde toename van het lichaamsgewicht:
vrouwelijke muizen kregen acrylamide (25, 50, 100 ppm) in het drinkwater toegediend gedurende twee weken voor de initiatie van de paring en gedurende de zwangerschap en de lactatie. Acrylamide had een significant verlaagd geboortegewicht (bij wijfjes die 100 ppm kregen toegediend) en een verminderde gewichtstoename tijdens de lactatie (50- en 100-ppm groepen) tot gevolg (Zenick et al, 1986).

2. Veranderingen in concentraties van verschillende intestinale enzymen (Walden et al, 1981).

3. Degeneratie van testiculaire epitelia (Hashimoto et al., 1981)

4. Verminderde fertiliteit:
Een verminderde fertiliteit werd aangetoond door Sakamoto & Hashimoto (1986). Tyl
et al. (2000) toonden aan dat mannelijke muizen die vijf dagen lang van 15 tot 60
mg/kg/dag acrylamide in hun drinkwater kregen toegediend een verminderde fertiliteit vertonen.

5. dosis-afhankelijke afname van testosteron en prolactine (Ali et al., 1983).
Dit blijkt veroorzaakt te worden doordat acrylamide vacuolisatie van de mitochondria en afname in aantal ribosomen in Leydig cellen teweegbrengt (Sadek IA, 1998).


Analyseresultaten acrylamide in voedingsmiddelen

Bron: Keuringsdienst van Waren in opdracht van Minister Borst

Productgroep aardappelen µg/kg
Aardappelkroketten merk 1 bereid 105
Aardappelkroketten merk 2 bereid 80
Aardappelpureepoeder <30
Aardappelpureepoeder met kaas <30
Aardappelpureepoeder <30
Aardappelschijfjes merk 1 bereid 240
Aardappelschijfjes merk 2 bereid 140
Rösti merk 1 bereid - 955
Rösti merk 2 bereid - <30
Aardappeltoefjes gefrituurd - 1270
Rösti merk 3 bereid <30

Alcoholische en niet-alcoholische dranken
Koffielikeur merk 1 <30
Koffielikeur merk 2 <30
Pils <30
Witbier <30
Blond belgisch bier <30
Jonge jenever merk 1 <30
Jonge jenever merk 2 <30
Oude jenever merk 1 <30
Oude jenever merk 2 <30
Fruitontbijt merk 1 smaak 1 - <30
Fruitontbijt merk 1 smaak 2 - <30
Fruitontbijt merk 1 smaak 3 - <30
Fruitontbijt merk 1 smaak 4 - <30
Weidrank merk 1 smaak 1 - <30
Weidrank merk 1 smaak 2 - <30
Weidrank merk 1 smaak 3 - <30
Weidrank merk 1 smaak 4 - <30

Brood
Creamcrackers 80
Knäckebröd goudbruin <30
Knäckebröd sesam 40
Knäckebröd volkoren 320
Extra dun zweeds crispbread 430

Gebak en koek
Berliner bol <30
Eenvoudige cake <30
Lange vingers <30
Donuts ongevuld <30
Koek 70
Ontbijtkoek 1320
Roomboterkoekje <30
Koekjes voor kinderen 300
Krakeling <30
Speculaas 480
Café noir koekje 235
fruit & granen biscuit 110
Amandel speculaas 80

Graanproducten en bindmiddelen
Drinkontbijt <30
Macaroni soort 1 <30
Macaroni soort 2 <30
Havermout <30
Muesli met suiker <30
Muesli zonder suiker <30
Meergranen-granen ontbijt <30
Ontbijtgraanproduct <30
Ontbijtgranen soort 1 - 210
Ontbijtgranen soort 2 - <30
Ontbijtgranen soort 3 - 50
Ontbijtgranen soort 4 - 300
Ontbijtgranen soort 5 - 200
Paneermeel <30

Kruiden en specerijen
Juspoeder <30
Juspoeder <30
Melk- en melkproducten
Koffiecreamer-poeder <30
Chocolademelk vol <30
Yoghurtdrank <30
Caramelvla <30
Melkpoeder <30
Noten, zaden, snacks
Frikandel bereid <30
Kroepoek bereid <30
Kroket bereid <30
Nasibal bereid <30
Bitterbal bereid <30
Dry roasted pinda's <30
Pinda's gezouten merk 1 30
Pinda's gezouten merk 2 <30
Chips merk 1 smaak 1 - 865
Chips merk 1 smaak 2 - 310
Chips merk 1 smaak 3 - 1915
Preparaten
Afslankpreparaat <30
Zuigelingenvoeding merk 1 <30
Zuigelingenvoeding merk 2 <30

Samengestelde gerechten
Loempia bereid <30
Pannenkoek bereid <30
Pizza met kaas en tomaat bereid <30
Suiker, snoep, zoet beleg en zoete sauzen
Hazelnootpasta <30
Bruine basterdsuiker <30

Vis
Lekkerbekje gefrituurd <30
Vissticks bereid <30
Paling gerookt <30
Visburgers bereid <30
Vlees, vleeswaren en gevogelte
Hamburger bereid <30
Kip gegrild <30
Kipnuggets bereid <30
Varkenssnitzel bereid <30
Rookworst <30

Pepernoten
Merk 1 1660
Merk 2 soort 1 - 1560
Merk 2 soort 1 - 1650
Merk 2 soort 2 - 190

Kruidnoten
Merk 3 - 220
Merk 4 - 440
Merk 3 - 260
Merk 2 - 210
Merk 3 - 290
Merk 2 - 300
Merk 2 - 210
Merk 2 - 510

Café Noir koekjes
Merk 6 - <60
Merk 7 - 210
Merk 6 - <60
Merk 8 - 70
Merk 9 - 300
Merk 6 - <60

Speculaas
Merk 9 - 70
Merk 9 - 70
Merk 8 - 80
Merk 8 - 340
Merk 9 - 90
Merk 10 - 100
Merk 8 - 170
Merk 11 - 380
Merk 8 - <60
Merk 9 - 100
Merk 9 - 170
Merk 8 - 130
Merk 9 - 260
Merk 8 - <60
Merk 8 - 190
Merk 8 - 190
Merk 7 - 260
Merk 8 - 180

Taai taai
Merk 3 - 630
Merk 3 - 570
Merk 3 - 1070
Merk 3 - 460

Ontbijt-/snijkoek
Snijkoek merk 9 - 1120
Snijkoek merk 9 - 880
Snijkoek merk 8 - 440
Snijkoek merk 12 - 1260
Snijkoek merk 12 - 1150
Snijkoek merk 12 - 1250
Snijkoek merk 9 - 1410
Snijkoek merk 8 - 1330
Ontbijtkoek merk 8 - 1320
biologische ontbijtkoek merk 8 - 270
Ontbijtbrood merk 7 - 260
Ontbijtbrood merk 8 - 1230

Koekjes voor kinderen
Merk 13 - 150
Merk 13 - 400

Klik hier voor het volledige rapport

 

Ook in België is een onderzoek gedaan, klik hier


Te veel acrylamide in friet en chips door lang frituren

Lang en heet frituren leidt tot grote hoeveelheden van de giftige stof acrylamide in patat, aardappelschijfjes en chips. Dat blijkt uit een onderzoek van het Wageningse
voedselveiligheidsinstituut Rikilt in opdracht van de Consumentenbond.

Uit Zweeds onderzoek bleek al in april dat een aantal gebakken en gefrituurde
voedingsmiddelen acrylamide bevat, een grondstof voor plastics die bij ratten en
muizen diverse soorten kanker veroorzaakt. Uit de test bij vier producten blijkt dat
na een minuut of acht frituren de gehalten acrylamide omhoogschieten. Dat is
vooral het geval bij friet en aardappelschijfjes, veel minder bij kroketten en bitterballen. Na tien minuten frituren is het acrylamidegehalte in friet drie tot vier
keer zo hoog als in kroketten en bitterballen, bij aardappelschijfjes
is het verschil zelfs een factor tien. De bond raadt aan om vaker voor gekookt
voedsel te kiezen naast gebakken of gefrituurd, en het voedsel uit de
frituurolie te halen zodra het gaar is.

[Bron: reformatorisch dagblad]


Minder heet frituren bij gelijke tijdsduur maakt frites niet vetter

Uit eerder onderzoek namens de VWA bleek dat frituurtemperatuur een grote rol speelt bij het vormen van acrylamide in patat. Verwacht werd dat minder heet frituren de patat vetter zou maken. Aanleiding voor de VWA om dit verwachte effect nader te onderzoeken. Inmiddels blijkt het tegendeel.

In 2003 liet de VWA onderzoek doen naar factoren die de vorming van acrylamide beďnvloeden. Bij het frituren van patat bleek dat de temperatuur van grote invloed is. Minder heet frituren betekent minder acrylamide in patat. Zo was het acrylamidegehalte bij een frituurtemperatuur van 180-185 °C hoger dan bij 175 °C, gemeten na dezelfde frituurtijd. Op dat moment werd aangenomen dat bij lagere frituurtemperaturen het vetgehalte van het product zou toenemen. Daarom heeft de VWA onderzoek uit laten voeren naar het effect van frituurtemperaturen op het vetgehalte van koelverse patat. Dit in relatie tot de kleur en het vochtgehalte van de patat, aspecten die van belang zijn voor de smaakbeleving.

In het VWA-onderzoek van 2003 en in onderzoek dat is uitgevoerd in het buitenland, werd vastgesteld dat afbakken tot een donkerder kleur (bruin) meer acrylamide tot gevolg heeft. Om die reden heeft de VWA eerder geadviseerd om goudgeel als norm te nemen.

Nu is ook vastgesteld dat afbakken tot goudgele kleur (en niet bruin) op een lagere temperatuur dan de gebruikelijke 180-185 °C mogelijk is, zonder dat het vetgehalte van de patat toeneemt. Om die reden heeft de VWA positief gereageerd op het initiatief van de aardappelverwerkende industrie om de gebruiksaanwijzing op de verpakking aan te passen en de frituurtemperatuur terug te brengen tot 175 °C. Voorwaarde is dan wel dat de frituurtijd niet mag toenemen en de patat dus goudgeel wordt gebakken. Dit moet ook uit de gebruiksaanwijzing blijken.


Internationaal


Acrylamide in food may increase the risk of breast cancer

Acrylamide is a chemical formed when frying, roasting, grilling or baking carbohydrate-rich foods at temperatures above 120°C. Acrylamide is thus found in a number of foods, such as bread, crisps, French fries and coffee. Tobacco smoking also generates substantial amounts of acrylamide.

“Animal tests have shown acrylamide to be a carcinogen, but until recently no studies have demonstrated a link between acrylamide in foods and cancer in humans. Ours is the first epidemiological study using biological markers for measuring acrylamide exposure, and the first to report a positive association between acrylamide and breast cancer,” says Henrik Frandsen, senior scientist at the National Food Institute, Technical University of Denmark.

Positive association
The study comprises 374 postmenopausal women who developed breast cancer and 374 healthy women as controls. All of them are included in the Danish Cancer Society’s “Diet, Cancer and Health” cohort study which enrolled 29,875 women aged 50 to 64 years in the period 1993-1997.

All previous epidemiological studies have been based on food frequency questionnaires. The scientists behind this study have instead used biological markers to be able to more accurately determine the acrylamide levels ingested by the women participating in the study. The women’s blood has been tested for the level of acrylamide bound to haemoglobin in red blood cells.

The findings show a positive association between an increased acrylamide-haemoglobin level and the development of breast cancer after adjustment for smoking behaviour. The risk of breast cancer doubles with a tenfold increase in the acrylamide-haemoglobin level. A tenfold increase in the acrylamide-haemoglobin level corresponds more or less to the difference measured between the women with the lowest and highest exposure. The study also shows a stronger association for estrogen receptor positive breast cancer.

Further research required
The findings strengthen the concern that acrylamide is carcinogenic in the quantities to which ordinary people are exposed through their diet. It should also be noted that a new Dutch study shows an association between acrylamide in foods and ovarian and endometrial cancer.

“It is, however, important to stress that neither study indicates an unambiguous association between acrylamide in foods and cancer. It is, for example, uncertain whether the observed effect on breast cancer is instead related to other chemical compounds formed along with acrylamide during the heating of foods. Another uncertainty is whether some of the acrylamide originates from sources other than foods,” says Pelle Thonning Olesen, scientist at the National Food Institute, Technical University of Denmark.

“Further research into the potential adverse effects of acrylamide is imperative before any definite conclusions can be drawn on the significance of the substance for cancer in general. At the same time, it emphasises the importance of continuing the research and initiatives aimed to reduce acrylamide levels in the human diet,” adds Anne Tjřnneland, chief physician at the Danish Cancer Society.

Read more
The paper in which the new research findings are described is published in the International Journal of Cancer: Acrylamide exposure and incidence of breast cancer among postmenopausal women in the Danish Diet, Cancer and Health study.

The research project was conducted by scientists from the National Food Institute, Technical University of Denmark in collaboration with the Institute of Cancer Epidemiology, the Danish Cancer Society as part of the HEATOX EU project. See www.heatox.org for information about how to manage the acrylamide risk.

The project was funded by the EU’s Sixth Framework Programme and by a grant from the Nordic Council of Ministers and was completed with support from the National Food Institute, Technical University of Denmark and the Danish Cancer Society.

http://www3.interscience.wiley.com/cgi-bin/fulltext/117881842/HTMLSTART


EU to monitor acrylamide reduction in processed foods

A European Commission call for member states to check annually whether acrylamide levels are falling, serves to put additional pressure on processors to reduce the chemical in their products.

http://www.nutraingredients.com/news/ng.asp?n=77225-acrylamide-efsa-ciaa


Pamphlets target acrylamide reduction in bakery and snack sector

New pamphlets aim to help EU bakery and snacks processors reduce acrylamide levels in their products.

http://www.bakeryandsnacks.com/news/ng.asp?n=78069-acrylamide-ciaa-carcenogen


Scientists look to salt to reduce acrylamide

Salt may act as a catalyst in the polymerisation, and therefore reduction, of acrylamide in foods, suggests a new study from the Slovak Republic.

http://www.foodproductiondaily.com/news/ng.asp?n=78539-acrylamide-salt-carcinogen


EU to monitor acrylamide reduction in processed foods

A European Commission call for member states to check annually whether acrylamide levels are falling, serves to put additional pressure on processors to reduce the chemical in their products.

http://www.foodnavigator-usa.com/news/ng.asp?n=77225-acrylamide-efsa-ciaa


Politicians raise acrylamide scare in Holland

Politicians in Holland have called on government to set maximum consumption limits for acrylamide, potentially leading to legislation that would force processors to reduce the potential carcinogen in their products. Using calculations from the Bundesamt für Verbraucherschutz und Lebensmittelsicherheit in Germany, the two legislators determined that a child at the age of three would have consumed about eight times the WHO limit if he ate a 50 gram bag of chips.

http://www.foodproductiondaily.com/news/ng.asp?n=76399-acrylamide-fried-asparagine


  • Acrylamide Poisoning
    Consistent with the cliché “time is money,” fast cooking at high temperatures means more profits for companies that are known for their “fast and convenient foods.” Unfortunately, their methods of frying, baking, roasting, and grilling also put the consumer at risk. Rapid heating to high temperatures of an amino acid, asparagine (found in all foods) in combination with the common sugars (found in plant-foods), results in the formation of acrylamide.2 Cooking temperatures above 185 degrees centigrade (365 degrees Fahrenheit) readily produce this unwanted substance. Most importantly, acrylamide cannot be detected in unheated and boiled foods, because the minimal temperature to cause this conversion is 120 degrees centigrade.2,3 (Boiling takes place at 100° C, 212° F).
  • Press release 3th of march 2005 by the US FDA

    FDA Assesses New Report on Acrylamide

    The Food and Drug Administration (FDA) is reviewing a report released on March 2, from the Food and Agriculture Organization and World Health Organization Joint Expert Committee on Food Additives (JECFA) on acrylamide in food. Acrylamide is a natural byproduct that forms when certain carbohydrate-rich foods are fried, baked, or roasted at high temperatures. Acrylamide can cause cancer in laboratory animals at high doses, although it is not clear whether it causes cancer at the much lower levels in food.

    "FDA has been at the forefront of developing the science needed to fully assess acrylamide," said Dr. Robert Brackett, FDA's Director of the Center for Food Safety and Applied Nutrition. "We look forward to thoroughly assessing JECFA's latest findings on this issue, so that we can work together using sound science to assure the safety of our food supply."

    Since the discovery of acrylamide in food in 2002, FDA has initiated a broad range of activities on acrylamide, including being at the forefront of new toxicology research on acrylamide. This FDA research includes the carcinogenicity and neurotoxicity studies and the toxicology modeling work cited in the JECFA recommendations. The results of these studies, expected in 2007, will be pivotal for future evaluations of acrylamide.

    Experts from FDA participated in the meeting and recent FDA research on acrylamide levels in food and acrylamide toxicology were used for JECFA's evaluation. Although the report concludes that acrylamide may be a human health concern, JECFA also cautions that there are uncertainties in its conclusions because of limitations in the data used to evaluate acrylamide. JECFA also made the following recommendations that are consistent with the FDA's approach:

    Reevaluate acrylamide when ongoing carcinogenicity and long-term neurotoxicity studies are available;
    Continue work on acrylamide using toxicology modeling;
    Continue appropriate efforts to reduce acrylamide concentrations in food; and
    Encourage accumulation of scientific data on acrylamide in foods in developing countries.
    At this time, FDA advises consumers to eat a balanced diet, choosing a variety of foods that are low in trans fat and saturated fat, and rich in high-fiber grains, fruits, and vegetables. FDA is also planning to release new data this spring on acrylamide levels in the U.S. diet.

    For further information about acrylamide, consumers can turn to the FDA's Center for Food Safety and Applied Nutrition website at http://www.cfsan.fda.gov/~lrd/pestadd.html#acrylamide

     

  • Slv SE
  • Survey by the FDA
    On April 24, 2002, researchers at the Swedish National Food Administration and Stockholm University reported finding the chemical acrylamide in a variety of fried and oven-baked foods. The initial Swedish research indicates that acrylamide formation is particularly associated with traditional high temperature cooking processes for certain carbohydrate-rich foods. In response to concerns about the potential risk of foodborne acrylamide based on the known toxicity of acrylamide at much higher doses than those seen in foods, the U.S. Food and Drug Administration (FDA) began to analyze a variety of U.S. food products for acrylamide. The data presented below are results from FDA's Total Diet Study (TDS) survey for Fiscal Year 2003 (FY 03).

    TDS is FDA's ongoing annual survey of market baskets representing 286 core foods (ready-to-eat) in the U.S. food supply to determine levels of various contaminants and nutrients in those foods. Since its inception in 1961 as a program to monitor for radioactive contamination of foods following atmospheric nuclear testing, TDS has grown to encompass additional radionuclides, elements (toxic and nutrient), pesticide residues, industrial chemicals, volatile organic chemicals, and folate. Four market baskets are generally collected each year, once in each of four geographic regions of the U.S. (i.e., West, North Central, South, and Northeast). For each market basket, 286 foods are collected from grocery stores and fast food restaurants in three cities within the region, prepared table-ready, and composited for analysis. Therefore, each data point for a contaminant or a nutrient represents a composite of three samples of a table-ready (i.e., cooked, if required by TDS recipes) food type.

    In FY 03, FDA began analyzing the TDS market basket foods for acrylamide to determine the occurrence of this chemical in the U.S. food supply.

    World health organisation

    In 2002, researchers in Sweden discovered elevated levels of acrylamide in foods such as potatoes and bread that are cooked at high temperatures. In animal tests, acrylamide has been shown to be a carcinogen, but full information on this compound in food and effects on humans is not yet available.

    In a report released in March 2005, the Joint Expert Committee of the UN Food and Agriculture Organization (FAO) and the World Health Organization (WHO) warns that the unintentional contaminant acrylamide in certain foods may be of public health concern since it has been shown to cause cancer in animals. The committee, composed by 35 experts from 15 countries, called for continued efforts to reduce acrylamide in food.

    Based on this evaluation, FAO and WHO recommend that efforts to reduce acrylamide levels in foodstuffs should continue. National food safety authorities should urge relevant food industries to work towards improving food preparation technologies that lower significantly the acrylamide content in critical foods, particularly potato chips and crisps (French fries and potato chips, respectively), coffee, pastries, sweet biscuits (cookies), breads, rolls and toasts.

    Preliminary investigations by industry and other researchers seem to suggest that significant reductions are currently feasible in several foods. The knowledge gained should help in developing guidance for home-prepared foods. Moreover, the latest information available on acrylamide reinforces general advice on healthy eating. Consumers should continue to eat balanced and varied diets, which include plenty of fruit and vegetables, and to moderate their consumption of fried and fatty foods.

    Update 2004:

    Current Research Status
    Since the last Acrylamide Infonet Update, research on the issues raised by the occurrence of acrylamide in food has continued and increased in all areas including acrylamide contents in different foods, mechanism(s) of formation of acrylamide in foods, exposure from diets in different countries, toxicology and metabolic consequences, reduction/mitigation of acrylamide formation in foods, and risk communication. Results have been shared at several international meetings with more scheduled for the near future.

    Considerable progress has been made on potential means of reducing the formation of acrylamide in certain potato products, such as French fries, particularly in the EU. Investigations have revealed that reduction in some products, such as baked goods and coffee, is much more complex and difficult to accomplish realistically. Mechanistic studies have indicated that the reaction of asparagine and glucose/fructose through the Maillard reaction is probably the most common and important mechanism.

    However, the occurrence of other mechanisms of formation has not been ruled out. It has been shown that the occurrence of acrylamide in food is a general food problem, not just a problem in potato products. There is still a great need for research and information concerning the acrylamide contents in foods in many parts of the world; acrylamide formation during home foods preparation; exposure of individuals to acrylamide from diets consumed in most countries, particularly non-Western countries; and the toxicology and metabolic consequences of consumption of acrylamide from foods. Considerable work is in progress in the latter area and results are anticipated in the near future. This information is vitally needed to determine potential health consequences of acrylamide consumption.

    Full PDF file here

 


Acrylamide in foodstuffs, consumption and intake

When foodstuffs were analysed at the Swedish National Food Administration (NFA) in Uppsala and at AnalyCen AB in Lidköping it was found that some foodstuffs, which had been heated, could contain relatively high levels of the substance acrylamide. In total, more than 100 food samples have been analysed at the NFA. The food survey comprised bread, pasta, rice, fish, sausages, meat (beef and pork), biscuits, cookies, breakfast cereals and beer, etc as well as some ready-made dishes such as pizza and products based on potatoes, maize and flour.

The levels of acrylamide vary considerably between single foodstuffs within food groups, but potato crisps and French fries generally contained high levels compared to many other food groups. The average content in potato crisps is approximately 1000 mikrogram/kg and in French fries approximately 500 mikrogram/kg. Other food groups which may contain low as well as high levels of acrylamide are crisp bread, breakfast cereals, fried potato products, biscuits, cookies and snacks, e.g. popcorn.

Foodstuffs which are not fried, deep fried or oven-baked during production or preparation are not considered to contain any appreciable levels of acrylamide. No levels could be detected in any of the raw foodstuffs or foods cooked by boiling investigated so far (potato, rice, pasta, flour and bacon).

According to the NFA food survey "Riksmaten 1997-98", which is based on approximately 1200 individuals between the age of 17 to 70 who recorded their food consumption during one week, an average intake of acrylamide of approximately 25 mikrogram per day (maximum intake is approximately six times higher) is obtained, based on the food groups shown below. The remaining food groups are estimated to account for approximately 10-15 mikrogram of acrylamide; in total an average intake of 35-40 mikrogram. The percentage contribution based on an intake of 40 mikrogram akrylamid per day results in:

potato products: 36 % (French fries 16 %, fried potatoes 10 %, crisps 10 %)
bread: 16 %
biscuits, cookies and wafers: 5 %
breakfast cereals: 3 %
remaining foodstuffs groups, basicly not investigated yet: 40 %

It should be emphasized that, considering our present knowledge, the contribution from different food groups is extremely uncertain since only foodstuffs which were expected to contain acrylamide have been examined so far. There is also a considerable variation in the measured levels of acrylamide.

Young adults (17 to 34 years of age) have, according to "Riksmaten", a higher consumption of snacks (nuts, chips and popcorn) than other adults. For children under 17 years of age newer data are lacking. In the food survey "Ungdom mot ĺr 2000" (Samuelson et al 1996), which was carried out 1993-94 among 15-year olds in Uppsala and Trollhättan, the consumption of snacks was comparable to that of young adults in Riksmaten. Children have a lower average body weight than the 70 kg generelly assumed when carrying out risk assessments. This implies that the food intake per kg body weight and the exposure to various substances could be even larger for those groups of individuals compared to adults. According to Riksmaten, 10 per cent of the adult population consumes 90 per cent of the snacks consumed in Sweden.

An alternative way of estimating the intake of acrylamide is by adduct measurement, that is to measure a reaction product of acrylamide with the protein of the blood, the hemoglobin (Törnqvist et al 1997). This reaction product seems to occur in all investigated humans at approximately the same levels and is furthermore a measurement of the continously administered dose of acrylamide. The reason is unknown in this case, but workers who were exposed to acrylamide at the tunnel accident at Hallandsĺsen in Sweden had higher levels of this reaction product in their blood.

In the general population, although not in smokers (who have a level of this adduct 2-3 times the background level), the background level has been estimated to account for a daily intake corresponding to approximately 100 mikrogram per day.

Other sources than foodstuffs (estimated average intake of 35-40 mikrogram/day), e.g. cosmetics, drinking water, and a possible endogenous formation in the body of acrylamide, could, to a lower extent contribute to the background level. Estimated administered amount of acrylamide for the formation of the background level together with levels of acrylamide in foodstuffs are, however, presently extremely uncertain.

[Bron: Swedish National Food Administration (NFA)]


Infosan report march 2005


Acrylamide Information Base of Research Activities in the EU

This Information Base has been prepared in close collaboration with the European Food Safety Authority. It helps to provide a more complete picture of the work developments on acrylamide in food. The information will be used to assist in the investigation of acrylamide and to help ensure that effective and complementary progress is made. The Information Base is only updated when new information becomes available.

The Information Base comprises of ten study areas :


Terug naar het hoofdmenu



 

 

Thema sites
Glycemische index
Plaatsnaam
Romantiek
Spijsvertering
Vindplaats
Winkelen
Zoekgids

 


View My Stats